maandag 30 november 2020 14:24

Te Gek Roes(t)-campagne bekeken door de ogen van ervaringsdeskundigen

De bewonersgroep van de Therapeutische Gemeenschap Merelbeke (TGM)  tekende present op de startdag van de Te Gek!? Roes(t)-campagne op zaterdag 3 oktober. Ze namen deel aan de wandeling, bezochten de expo in Museum dr Guislain en luisterden naar het optreden van Guy Swinnen. Ook de mensen uit het Tussenhuis (1) bezochten de tentoonstelling met hun familie in het kader van de familiegroep. Dat bracht heel wat teweeg. Hoe kijken zij naar deze Te Gek!?-campagne, rond het thema verslaving?

(klik hier voor meer info over Te Gek!? Roes(t)-campagne )

Als ik hen vraag wat ze van de campagnenaam vinden, krijg ik uiteenlopende antwoorden. Sommigen vinden het een originele naam, goed gevonden, zelfs scherp. “Eerst doe je het om de roes te hebben en daarna word je vastgeroest aan de sleur, het product, het junk zijn zonder dat je erbij stil staat.” zo zegt A.E.

tegek roest versie definitief 01

Anderen vinden de naam eerder confronterend en zelfs stigmavergrotend.

De expo heeft als titel “TUSSEN ONS”. En dat is ook wat je te zien krijgt. Ze tonen het lijden aan beide kanten. Niet alleen het vastzitten van de persoon met de verslaving. Ook hoe familie er midden in zit.

In de expo zijn een aantal foto’s en filmfragmenten te zien. Ik ben nieuwsgierig naar hoe ze de expo ervaren hebben. De beelden zijn enorm herkenbaar, vertellen de bewoners. Ze herkennen stukken van zichzelf en staan stil bij de impact op de anderen. Wie bezig is met het traject naar herstel, is ook hard bezig om op een andere manier om te gaan met moeilijkheden. Soms zijn ze zo hard bezig, dat ze zich er niet meer van bewust zijn hoe het voor familie of vrienden was. Dat is natuurlijk wel nodig, anders geraakt men niet vooruit.

“Ik was daar met mijn mama en ze zei dat ze hetzelfde meegemaakt had als de andere moeders die vertelden over hun verslaafde zoon. Dat was wel confronterend om te horen.” A.E.

tussen ons

“Ik wou dat ik de expo met mijn mama of zus kon bezoeken. In deze expo komen sterk de twee kanten naar voren. Er zou erkenning kunnen komen voor hen én voor mij, voor wat er gespeeld heeft tussen ons.” M.D.

Het beeldmateriaal is sterk, en de geluidsfragmenten maken het levensecht. Daardoor is het zo herkenbaar. De interviews gaan direct naar de moeilijkste periodes, het hoogtepunt van de teloorgang. Dit veroorzaakt een shockeffect. Misschien biedt dit kansen tot gesprek of is dit op zich “weer” stigmatiserend.

“Na de expo kwamen we buiten en zagen we een erg geëmotioneerd koppel. Hebben zij misschien ook een zoon of dochter die kampt met een verslaving? Het brengt veel teweeg!” K.V.

Ervaar je zelf in je omgeving een stigma rond verslaving?

“Ervaren is een groot woord, wel angst om het te vertellen. Naar familie toe was het een moeilijke opgave om over mijn verslaving te vertellen maar bv op mijn werk loop ik er niet mee te koop. Enkel als ik door omstandigheden niet anders kan (bv een shift wisselen omdat ik op maandagavond niet laat kan werken wegens de groep) dan vertel ik het. Ik krijg meestal positieve feedback zoals ‘mooi en sterk van je dat je het vertelt en aan je probleem iets doet’.” A.E.

Hoe zou je de vooroordelen omschrijven?

“Als ik bij een sollicitatie zou vertellen dat ik kamp(te) met een verslaving, zal ik minder kans maken op de job. Moest ik in het begin als ik een meisje leer kennen direct vertellen dat ik een ex-verslaafde ben, dan zou dit niet direct zorgen voor een positief begin. Mensen hebben direct een ander beeld van je en gaan je ook zo bekijken terwijl ze je nog niet kennen. Een verslaafde is nu eenmaal een junk, dief en leugenaar. Hoe ik ermee omga? Ik bijt het van me af en ik vertel pas meer over mezelf nadat mensen me beter kennen (dus de andere ik van me kennen ) en dan vertel ik wat over mijn verleden zodat ze dat beter kunnen plaatsen.” A.E.

“Als mensen vanuit onwetendheid een bepaald idee hebben, heb ik daar geen moeite mee. Dan kan je daarmee in gesprek gaan, dan is er ruimte om een ruimer beeld te creëren. Als mensen zich veroordelend opstellen, dan is dat kwetsend. En toch kan ik begrip opbrengen voor de vooroordelen die leven.” R.S.

guy swinnen

“Stigma’s zijn er en zullen er altijd zijn. Ik ga ermee om door dankbaar te zijn voor plekken als verschillendede afdelingen van De Sleutel, … Noem maar op. Daar kan je jezelf zijn, kan je zoekend jezelf terug heruitvinden.” M.D.

“Stigma is de ontgoocheling bij de ander en schaamte bij mezelf. De last zit in het begrijpen van een verslaving. Je kiest er niet voor om vast te raken in een verslaving. En eenmaal je daar zit is het spijtig genoeg niet makkelijk om ineens niet verslaafd te zijn. Ontwennen is één stap, herstel en een eigen leven uitbouwen is knokken elke dag, elke minuut, elke seconde, …” K.D.

“Stigma is iedereen over dezelfde kam scheren, en iedereen is zo anders. “De verslaafde” bestaat niet. Eens ze weten dat je een verslaving hebt, bekijken ze je anders, alsof je niet langer jezelf bent, maar enkel een verzameling van negatieve elementen en lastbron voor anderen.” B.N.

“Een groot vooroordeel is dat je bekeken wordt als een junkie die niets kan. Ik heb mij daar leren over zetten omdat dat veel zegt over de ander en niet alleen over wie ik ben of wat ik doe in het leven.” G.D.

“Het gevoel dat ik niet goed genoeg ben en het mezelf aandoe. Ik voel me gewoon niet begrepen. Ik probeer mij daar nu niets van aan te trekken.” W.C.

Positieve kanten?

Terwijl ik het met de bewoners heb over ‘stigma doorbreken’, betrap ik mezelf erop eerder te focussen op het negatieve. Als ik doorvraag naar de positieve kanten ondanks of dankzij de verslaving, blijft het eerst stil.

“Mensen met een verslaving zijn gevoelige mensen. Ze zijn gevoelig voor verslaving, maar zijn over het algemeen gevoelig en kunnen sneller geraakt worden. Dit kan ook in positieve zin zo zijn.” B.N.

Mensen met een verslaving gaan sneller elementen van verslaving herkennen bij anderen. Ze kunnen de signalen oppikken en ermee aan de slag gaan. “Stel je hebt kinderen, en ze beginnen ermee, dan ga je dat sneller doorhebben, omdat je het zelf ook eerst stiekem deed en je toch weet waar de veranderingen al zichtbaar zijn. Je kan dan vanuit je eigen ervaring spreken, en niet alleen verbieden. Je kan samen op zoek gaan naar wat er aan de hand is.” K.V

In het gesprek staan we hier verder bij stil. Hoe doe je dat, zoeken naar wat er aan de hand is. Een verslaving is veelal een antwoord op iets. De bewoners geven voorbeelden aan uit eigen ervaring: denk maar aan een tekort aan aandacht, het verlangen gezien te worden, het verlangen erbij te horen, omgaan met moeilijke gevoelens zoals gevoelens omwille van gepest worden, … Het is belangrijk om tot gesprek te komen, een open sfeer te creëren waar alles gezegd kan worden. En zo komen we op het thema vrienden en collega’s. Ook bij hen kunnen er signalen op te merken vallen. En er is de mogelijkheid om als ervaringsdeskundige aan de slag te gaan en professioneel mensen te helpen.

Wat is verslaving? Hoe zou je iemand met een verslaving omschrijven?

“Niet kunnen stoppen. “ A.E.

“Lijden zit aan 2 kanten (bij diegene die met de verslaving kampt en zijn omgeving/ familie) het zit tussen ons, iemand die er niet om gevraagd heeft en er ook niets aan kan doen dat hij dat heeft, iemand die afhankelijk is van een product en die er alles aan doet om dat product te hebben.” K.V

“Mezelf, want iedereen is uniek en daardoor is een verslaving steeds anders.” W.C.

“Een ongelukkig mens die zijn dromen niet heeft kunnen waarmaken. Die een slechte jeugd achter de rug heeft, maar nooit hersteld is. Die hulp vraagt op een verkeerde manier door drugs te nemen en je dierbaren te doen zien dat het niet goed gaat. Je duwt ze verder en verder weg.“ K.D.

“Het is moeilijk dit algemeen te omschrijven, want iedereen is anders.“ B.N.

“Trauma.” M.D.

“Een verslaafde is afhankelijk van producten met een verslavende eigenschap. Een verslaving ontstaat vanuit een onevenwichtige context, meestal kwetsbare mensen. Ik zou een duidelijk beeld meegeven van mogelijke oorzaken, vooral een visie over mens en samenleving.” R.S.

“Verslaving is een soort ongeneeslijke ziekte die je wel kan afremmen.” K.G.

Els Vanneste (november 2020)

Aanverwante info

De campagne door de ogen van ervaringsdeskundigen

Gezocht: ervaringsdeskundige gidsen

Stgima bemoeilijkt herstel: op zoek naar oplossingen (interview met Prof Bracke))

Artikel over Te Gek!? Roes(t) campagne met thema verslaving

 

bord te gek wandeling

Latest from Paul De Neve

back to top