donderdag 07 november 2019 12:31

“Hoe meer je hebt, hoe meer je kan verliezen, maar ook hoe meer je hebt om voor te leven”

Karel* is 36 jaar. Hij was jarenlang verslaafd, maar op zijn dertigste besloot hij zijn leven volledig om te gooien. Hij startte met een traject bij De Sleutel en gradueerde** drie jaar geleden. Sindsdien gaat het hem voor de wind: hij kocht een aantal maanden geleden een eigen huisje en heeft zijn droomjob gevonden als ervaringsdeskundige armoede en sociale uitsluiting. 

Zingeving is enorm belangrijk in het herstelproces van een verslaving. Cliënten in het programma worden vaak geconfronteerd met een leegte. Het opvullen van die leegte heeft veel te maken met de persoonlijke zingeving. Het is meteen ook een zeer belangrijk aspect om clean te blijven. Karel vindt vooral zingeving in zijn werk. “Ik ben enorm dankbaar dat ik die job heb gekregen. Mijn werkgever heeft enorm veel vertrouwen in mij.” Terug naar hoe het vroeger was, wil Karel niet meer: “Ik wil alles wat ik tot nu toe heb opgebouwd niet verliezen.”

Wanneer en waarom ben je gestart met drugs?

“Dat vind ik moeilijk om te zeggen. Ik zat in een moeilijke periode. Mijn vader is gestorven op mijn dertiende en ik heb eigenlijk nooit een normale jeugd gehad. Ik had vrienden in de straat die ouder waren dan mij. Zij rookten allemaal wiet. Op mijn zestiende begon ik te roken om erbij te horen. Kort daarna ging ik voor de eerste keer uit en kocht ik drugs van een klasgenoot. Ik was meteen verkocht. Het evolueerde snel naar een groter gebruik en experimenteren met andere drugs, zoals vloeibare xtc, hoorde er ook bij. Niet veel later verkocht ik drugs om mijn eigen gebruik te bekostigen.”

“Ik heb een koksopleiding gevolgd. Op het einde van het middelbaar was ik al een dagelijkse gebruiker. Zonder speed had ik nooit mijn diploma kunnen halen. Na mijn schooltijd ging ik snel alleen wonen. Mijn moeder woonde niet meer in de buurt, wat het ook gemakkelijker maakte om te gebruiken. Toen ik nog op school zat, had ik leuke stageplekken, maar eens op de arbeidsmarkt vond ik die niet. Ik heb in het begin een aantal jobs gehad en een aantal korte contracten afgewerkt, maar ik deed dat werk nooit graag. Vanaf mijn vijfentwintigste is er niet meer veel van werken in huis gekomen.”

Wanneer heb je beslist om te stoppen met gebruik?

“Ik voelde me al enkele jaren niet meer goed bij mijn druggebruik, maar op mijn dertigste heb ik de klik kunnen maken. Het is een leeftijd waarop de meeste mensen al iets van hun leven hebben gemaakt, maar ik zat nog steeds op een dood spoor. Ik had nog niets bereikt. Ik heb enorm diep gezeten toen, en zelfs serieus geworsteld met zelfmoordgedachten. Maar het is zo ver niet gekomen. Ik ben op zoek gegaan naar oplossingen en zo ben ik bij De Sleutel in Gent terechtgekomen.”

De Sleutel 145643

Hoe zag jouw traject binnen De Sleutel eruit?

“Ik ben het CIC binnengekomen met een psychose en ben uiteindelijk in de therapeutische gemeenschap van Merelbeke beland. Ik heb het programma altijd heel serieus aangepakt. Het was mijn laatste kans. Ik heb nooit nagedacht over vroegtijdig stoppen met het programma. De eerste fase verliep enorm vlot. De tweede fase, de gevoelensfase, was voor mij één van de belangrijkste fases. Tijdens confrontaties vielen de muren rondom mij weg. Ik sta nu open voor alles wat tegen mij wordt gezegd. Ik neem iedere opmerking serieus en reflecteer erover. Nu kan ik nog maar moeilijk dingen loslaten.”

“Ik heb altijd al gedroomd van een carrière als ervaringsdeskundige, maar dat werd me tijdens het programma sterk afgeraden. Ik volgde uiteindelijk een stage in een sector die mij totaal niet lag. Daarbovenop viel de stage net in de periode dat ik naar het tussenhuis verhuisde. Ik kwam terug in de samenleving terecht en had wat tijd nodig om mij aan te passen. Alles kwam bij elkaar. Uiteindelijk heb ik beslist om mijn eigen weg te bewandelen. Ik werkte als vrijwilliger in een woonzorgcentrum en ondertussen zocht ik werk met mijn middelbaar schooldiploma. Ik solliciteerde enorm veel, maar ik kreeg nooit reactie. Dat was enorm demotiverend. Ik had het gevoel dat ik opnieuw stilstond en niet vooruit geraakte in mijn leven. Financieel was het toen ook geen gemakkelijke periode.”

“Toen heeft een vriend mij een vacature voor ervaringsdeskundige in armoede en sociale uitsluiting doorgestuurd. Het was een vrij moeilijke selectieprocedure, maar ze hebben mij de job aangeboden. Toen is alles veranderd. Tijdens de eerste maand op mijn nieuwe job ben ik ook gegradueerd. Dat was de kers op de taart. Het was een heel mooi moment om die moeilijke periode af te sluiten. Ik ben enorm dankbaar dat ik die job heb gekregen. Ik werk er ondertussen drie jaar en het is echt een droomjob."

 adeolu web

Wat betekent zingeving voor jou en waarom is het belangrijk?

“Zingeving is wat mij goesting geeft in het leven. Mijn job speelt daar een belangrijke rol in. Ik ben op een plaats terechtgekomen waar ze veel vertrouwen in mij hebben. Ik mag mijn eigen ding doen en krijg er veel waardering. Mijn werkgever geeft mij ook de kans om bij te scholen. Momenteel volg ik een opleiding sociaal-cultureel werk. In de eerste plaats doe ik dit om mezelf te ontplooien en om beter te worden in mijn job, maar daarnaast is het ook een plan B. Met dat diploma kan ik werk vinden in de sociale sector en hierdoor blijven doen wat ik graag doe, namelijk werken met mensen.”

Wat geeft je, naast jouw job, nog goesting in het leven?

“Ik krijg veel steun van de vrienden die ik heb leren kennen in de therapeutische gemeenschap, maar ik wil graag nog wat nieuwe contacten leggen met mensen van buiten het programma. Ik ben iemand die niet zo gemakkelijk contacten legt, bij mij gaat dat redelijk traag. Ik weet dat zoiets tijd vraagt. Hoe meer je hebt, hoe meer je kan verliezen, maar ook hoe meer je hebt om voor te leven. Er is een basis en ik kan met iedereen door dezelfde deur, maar mijn vriendennetwerk mag nog wat uitgebouwd worden.”

“Ik ben ook single. Ik denk dat een vriendin in mijn leven ook voor meer zingeving zou zorgen. Het alleen-zijn is soms moeilijk. Ik ben eigenlijk een romantische ziel; ik ben op zoek naar de ware, naar de juiste persoon om mijn leven mee te delen. Dat wil ik niet overhaasten. Het alleen-zijn zorgt ervoor dat ik soms moeilijke momenten doormaak, bijvoorbeeld tijdens de feestdagen. Ik heb ook weinig contact met mijn familie. Ik heb dus geen hecht netwerk rondom mij.”

Heb je bepaalde hobby’s?

“Ik heb lange tijd intensief gefitnest en zes jaar lang badminton gespeeld. Dit jaar staat het sporten op een laag pitje. Ik ben net verhuisd, werk fulltime en volg een opleiding. Ik ben wel op zoek naar iets nieuws, want ik voel terug een nood. Als ik het wat moeilijker heb, helpt sporten mij er terug door. Het geeft energie.”

badminton

Ben je over het algemeen tevreden met je leven?

“Ja, maar ik ben iemand die de lat altijd hoog legt. Ik probeer me ook niet te spiegelen aan de maatschappij. Ik ben geen volger. Het zit in de natuur van de mens om zichzelf te vergelijken met andere mensen. In de maatschappij is er zoveel sociale druk: huisje boompje beestje. Ik voel me daar meestal sterk in, maar in moeilijke periodes ervaar ik toch een gemis. Ik probeer dan dingen te doen die mij energie geven, zoals reizen. Vroeger ging ik nooit op reis, maar sinds het einde van het programma is daar verandering in gekomen. Ik ben begonnen met kleine stedentrips en nu reis ik al naar andere werelddelen. Ik vind het belangrijk om iets te hebben om naartoe te leven.”

Wie zorgt ervoor dat je blijft doorgaan? Welke mensen steunen je in het clean-blijven?

“Ik durf niet te zeggen dat ik het volledig zelf doe, maar ik neem daar wel een sterke positie in. Ik laat me niet beïnvloeden door anderen. Wat mij het meest clean houdt, is mijn werk als hulpverlener. Dagelijks kom ik in contact met mensen die verslaafd zijn. De verslaving drukt als een zwaar gewicht op hen, waardoor ze niet vooruit geraken. Ik wil niet terug naar die tijd. Ikzelf krijg ook geen zin in gebruik als ik anderen onder invloed zie.

Heb je soms nog zin in gebruik?

“Af en toe heb ik nog eens mentale gevechten in mijn hoofd, maar ik zou dat niet willen omschrijven als zin. Zoals ik eerder al vertelde ben ik door mijn examens op het middelbaar geraakt door te leren op speed. Nu volg ik opnieuw een opleiding en de examens komen eraan. Ik merk dat ik me moeilijk kan concentreren tijdens het studeren. Ik kan geen acht uur op een dag studeren zoals andere studenten dat kunnen. Dan schiet gebruik wel eens in mijn hoofd. Maar ik doe het niet, omdat ik meteen de link leg: als ik nu gebruik, zal ik twee dagen niet kunnen slapen omdat ik aan het afkicken ben. Wat me ook enorm helpt, is denken aan alles wat ik heb opgebouwd. Dat wil ik niet verliezen. Mijn zelfzekerheid is ook gestegen omdat ik de examens steeds tot een goed eind heb kunnen brengen. Dat bevestigt dat ik geen drugs nodig heb om door moeilijke periodes te geraken.”

Wat doe je als je geconfronteerd wordt met ontgoochelingen?

“Het gebeurt dat ik, afhankelijk van mijn gemoedstoestand, in een negatieve spiraal terechtkom na een tegenslag of ontgoocheling. Op zo’n moment kan een kleine actie die faalt me al onderuithalen. Als ik besef dat dat gebeurt, beslis ik snel om een andere actie te doen waar ik wel een positief effect kan uithalen.”

Hoe zie je de toekomst?

“Ik zou graag een vriendin hebben die ik graag zie. Ik wil daar geen tijdsperiode op plakken, het komt wanneer het komt. Een doel op lange termijn is mijn huis verbouwen. En mijn opleiding afwerken, maar daar moet ik nog anderhalf jaar geduld voor hebben. Dat is één van de belangrijkste dingen die ik in het programma geleerd heb: geduld hebben en ergens naartoe werken. Ook wil ik nog veel reizen. Ik vind het ook een interessante gedachte om ooit zelf in de verslavingszorg te werken, als ervaringsdeskundige. Ik weet niet of ik dat ooit ga doen. Op dit moment ben ik daar nog niet klaar voor en ik doe mijn huidige job ook veel te graag.”

Elke Vandoorne

* Om privacyredenen gebruiken we een fictieve naam.

** Graduatie: vindt plaats als het volledige hulpverleningsprogramma positief werd afgerond. De gegradueerde ontvangt dan een zilveren sleutel.

Aanverwante info

Het overwinnen van een verslaving gaat veel verder dan afkicken en nieuwe vaardigheden leren. Het gaat om lichaam, geest en ziel. Dat geeft de kern van iemand weer. Zingevingsvragen spelen hierin een belangrijke rol:
Waarom zou ik stoppen met gebruiken?
Wat ben ik kwijt? Wat wil ik terug?
Waar word ik blij van? Wat kan ik voor iemand betekenen?
Wat geeft me goesting in het leven?

Het is vaak een hele tocht om stap voor stap nieuwe antwoorden op die vragen te vinden. Nieuwe antwoorden die mensen doen ervaren dat hun eigen kern weer tot bloei komt. In relatie tot anderen opnieuw tot jezelf komen, samen dingen doen, ervaren dat het leven ertoe doet: dát is waar het om gaat.

Dit verhaal is opnieuw een bevestiging van het feit dat het leven er écht toe doet als iemand met goesting en passie zijn of haar “drive” kan delen.

Latest from Paul De Neve

back to top