donderdag 11 februari 2021 13:37

Cannabis. De plant. De drug. Het medicijn

We reizen met Michiels in zijn nieuwe wietboek zowat de ganse wereld rond. De ruggengraat van het boek is film, muziek, racisme, politiek, religie, wetgeving en … cannabis. In het boek zijn er slechts twee hoofdstukken die dicht bij mijn professionele leefwereld aanschurken, maar het is over het algemeen een erg informatief werk geworden. Karel Michiels is freelance journalist. Hij publiceerde eerder, naast boeken over cannabis en reggae, ook over onderwerpen zoals comedy en voetbal.

Toker

Michiels Karel. Cannabis webHet boek dient - zo stelt de auteur in de proloog - als herwaardering van cannabis als plant, als medicijn en als geestverruimer. Het boek telt 28 hoofdstukken en grofweg 300 pagina’s. Allemaal om deze boodschap te brengen: doe eens wat minder bekrompen over cannabis. Het leest vlot, ondanks namedropping en talloze historische verwijzingen. Tientallen cannabisminnende filmsterren, muzieklegendes, intellectuelen en kunstenaars passeren de revue. Veel referenties ook naar boodschappen over cannabisgebruik in gedichten, liedjesteksten en bandnamen. Van de hand van The Steve Miller Band: “I’m joker/I’m a smoker/I’m a midnight toker”. Een toker is straattaal voor iemand die cannabis rookt.

Michiels wisselt ervaringsdeskundigheid en persoonlijke anekdotiek af met feitelijkheden en legendes. Hij neemt ruimschoots de tijd om zijn boodschap te staven. Hij maakt zich sterk dat we de laatste stuiptrekkingen van een falend drugsbeleid beleven en snakt naar weinig wetten en dito bemoeienis van de overheid. Mijn mening is dat we verder van huis zijn op dat vlak en zie, zeker initieel, meer heil in strikte regulering.

Ik heb veel geleerd via het boek. Bijvoorbeeld dat de naam van onze oude cannabisvorming, Cannabis, The Evil Weed, refereert naar de Amerikaan Harry Anslinger, een zwaargewicht wat betreft het internationale drugbeleid. Notoir anti-cannabisactivist, ‘uitvinder’ van de stepping-stone-theorie en de belichaming van het feit dat de plant zo weinig onderzocht werd in de twintigste eeuw. Anslinger noemde cannabis consequent evil weed en slaagde er zelfs in het uit de Amerikaanse encyclopedie van erkende medicijnen te verwijderen. Nog wat weetjes: wist u dat de cannabisplant verre familie is van de roos en de appel? Dat er 538 verschillende stoffen, verdeeld over 19 stofklassen, van suikers en vetzuren tot vitamine K in voorkomen en dat je vanaf 1% THC het effect voelt? Dat er een cannabissoort is genaamd naar de eerste zwarte president van Amerika? Google eens Obama OG.

Voor Michiels is taal een belangrijk wapen in de oorlog voor of tegen drugs. “Alcohol wordt verhandeld, cannabis gedealed” schrijft hij op pagina 10. Ik ben het met hem eens. Het begrip ‘verslaving’ is ook beladen. Afhankelijkheid heb ik altijd een beter woord gevonden. Ik kwam overigens ook te weten dat het woord ‘verslavend’ pas in verband gebracht werd met drugs (illegaal of niet) na de afschaffing van de fysieke slavernij door Afro-Amerikanen. Over het woord recreatief schrijft hij: “ik vind het een lelijk woord, uitgevonden in de jaren negentig (toch in deze betekenis) om op een omzwachtelde manier over blowen te praten.” (blz. 84). In het Engels spreken ze overigens vaak van adult use, volwassen gebruik. Taal is inderdaad belangrijk. De nieuwe naam van onze cannabisvorming Cannabis, the Wonder Weed? (let op het vraagteken) is, net zoals het boek, ontworpen met het oog op een nieuw tijdperk. Mocht u het nog niet weten: er is wel wat aan het bewegen. Op 2 december 2020 bijvoorbeeld stemde het Internationale Drugsverdrag van de VN de terugtrekking van cannabis uit een verdrag van 1961 dat het onderbracht in een reeks van zeer verslavende substanties met bijzonder gevaarlijke eigenschappen en weinig of geen medische waarde.

De steigerende hulpverlener

16678355 cf771b8824 oIedereen ervaart cannabis anders. Net zoals iedereen vanuit zijn of haar bril naar de cannabisthematiek kijkt. “Of ik dan echt blind en doof ben voor de alarmerende cijfers en studies in verband met de gevaren van cannabisconsumptie? (…) Het enige wat ik met zekerheid kan zeggen is dat ik noch mijn vrienden en kennissen die al jaren dagelijks blowen voorlopig geen problemen hebben met hun geheugen, motivatie, potentie of wat voor kwalijke effecten wietgebruik volgens de tegenstanders ook kan hebben. (…) Wiethaters en hulpverleners zullen nu al beginnen te steigeren (…). Opvangcentra zitten vol, meneer Michiels!” (blz. 219). Ik vind de eerder karikaturale voorstelling van de steigerende hulpverlener een beetje jammer. Het is een stuk in het boek waar zijn frustratie tastbaar wordt. Maar hij heeft gelijk: vind maar eens je jongen terug tussen al die studies op het net. Een gepolariseerd debat is het, nog steeds. Voor of tegen, maar zo werkt dat natuurlijk niet.

Michiels maakt in het boek meerdere keren dezelfde vergelijking: zijn persoonlijke ervaring en die van zijn vrienden (die blijkbaar weinig tot geen problemen met hun cannabisgebruik kennen) gebruikt hij om het heersende normenkader (bestraffing) te bekritiseren. Dekt Michiels zich bewust in tegen kritiek door in het boek expliciet ook de nadelen en risico’s te benoemen? Ik denk van niet, maar voor sommigen komt het vast zo over. Zo voegt hij een hoofdstuk toe over Dirk, een vriend die (al dan niet omwille van cannabisgebruik) psychologische problemen krijgt en een bijlage omtrent cannabis en verslaving, geschreven door een verslavingsdeskundige. Het maakt het boek op de juiste momenten evenwichtiger.

Het gaat Michiels om de correctie van een historisch onrecht die de plant werd aangedaan sinds een dikke 100 jaar en de gevolgen hiervan. We hebben door de illegale status van cannabis eigenlijk nooit de tijd kunnen nemen om het over het gebruikskader van cannabis te hebben, stelt hij. Nu er internationaal veel aan het bewegen is op politiek, wetenschappelijk en economisch vlak weerklinkt deze vraag steeds luider. Michiels refereert voorbij de tweede helft van het boek naar een recente beslissing van Maggie De Block om het Limburgs bedrijf Cannovex een vergunning te verschaffen voor cannabisonderzoek en -productie. Marihuana Inc. Het leidt geen twijfel dat er enorme discrepanties zijn in onze drugswet (ook in Nederland overigens, voor velen het gidsland). In dat verband: hoofdstuk 16 over Trekt uw Plant, een Antwerpse cannabis social club, leest als fictie maar dat is het allerminst.

Toverkruid

Het boek is niet politiek neutraal, maar dat is niet verbazingwekkend. De berichtgeving over het goede van cannabinoïden werd volgens Michiels tussen 2014 en nu beïnvloed door regeringsdeelname van de NV-A. In het boek laat Michiels ook ruimte voor het verhaal van Sofie (9 jaar) die na een lange zoektocht door haar ouders een CBD pasta vindt die haar zware epilepsie laat verdwijnen. In het 24-ste hoofdstuk laat Michiels dan weer plaats voor zijn kijk op de opvoeding van zijn dochter in een gezin waar het ‘toverkruid’ (geen duivelskruid, die taal) gerookt wordt. Het gaat slechts om enkele pagina’s, maar wat hij schrijft is heel nuchter en zinnig. Hij pleit voor hypocrisieloze opvoeding waar schijnheiligheid plaats maakt voor vertrouwen en bespreekbaarheid. Hij beschrijft vanuit zijn hart en met gezond verstand de bouwstenen van een goede ouder-kind relatie waar preventiewerkers een lans voor breken.

Michiels daagt me ook uit in het boek. Via enkele (weliswaar oudere) bronnen trekt hij bepaalde zaken in twijfel. Zo zouden blowers geen slechtere longen hebben dan mensen die nooit cannabis hebben gerookt en tast gebruik je concentratievermogen niet aan (tenzij je dat zelf wil). Het doet mijn wenkbrauwen fronsen, maar verder in hetzelfde hoofdstuk stelt hij dat de effecten van cannabis veel complexer zijn dan de naam ‘softdrugs’ doet vermoeden en dat de uitwerking van wiet op het brein sterk verschilt van persoon tot persoon.

Het lezen waard?

Is dit boek a must read voor iedereen? De reactie van de auteur kunt u vast raden. Ik vind het alvast een verdienstelijke poging (of zoveelste) van Karel Michiels om cannabis op de kaart te krijgen. Het boek scherpt het klassieke beeld over cannabis als illegaal middel aan, maar daagt ook uit om zelf na te denken over de plaats die het heeft in de samenleving. Boeiend voor elke lezer die zijn of haar blik omtrent cannabis wil verruimen. Michiels wil een oprecht debat over die ene zo controversiële drug. Dat op zich is een legitieme wens. Much ado about nothing? Aan u om te oordelen. Het is alvast vlot geschreven en de titel dekt de lading.

Cannabis, De plant, het medicijn, de drug, Karel Michiels, 328 blz, Houtekiet,  ISBN 9789089248671,  € 19,99

Latest from Paul De Neve

back to top