maandag 20 mei 2019 12:49

Verslavingsgedrag beter begrijpen dankzij 'Het gekaapte brein'

Paul Van Deun slaagt er in zijn boek Het gekaapte brein in om de jongste wetenschappelijke inzichten inzake verslaving op een verstaanbare manier uit te leggen en goed te illustreren. Leerkrachten en hulpverleners, maar ook gebruikers en hun omgeving zullen na lezing veel meer inzicht hebben in de mechanismes van verslaving.

Het boek bestaat uit drie hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk beschrijft Paul Van Deun, klinisch psycholoog en gewezen directeur van De Spiegel, de vele facetten van verslavingsgedrag. De schrijver slaagt erin om het verslavingsgedrag objectief te beschrijven, maar ook om veel te verwijzen naar de beleving van het verslavingsgedrag vanuit het perspectief van de verslaafde zelf. In het tweede hoofdstuk behandelt de schrijver de verslavingsmechanismen. Hier gaat de auteur uitgebreid in op de jongste inzichten over het breinonderzoek en verslaving. De titel van het boek wordt in dit tweede hoofdstuk ook zeer duidelijk. In het derde hoofdstuk met als titel ‘Slimmer dan de verslavingsmechanismen’ gaat de schrijver dieper in op de gevolgen van het verslaafde gedrag en hoe de gebruiker of verslaafde dat gedrag kan counteren.

het gekaapte brein webDe theoretische inzichten worden in Het gekaapte brein grondig geïllustreerd met veel voorbeelden uit de jarenlange praktijk van de schrijver als hulpverlener. Erg interessant en lezenswaardig.

In de inleiding legt de auteur de lat voor zichzelf zeer hoog. Hij schrijft het boek niet alleen voor hulpverleners, maar ook voor mensen die zelf geplaagd worden door verslaving en voor de mensen die met hen samenleven. Hij wil de verslavingsgeletterdheid bij iedereen verhogen. Als preventiewerker heb ik het boek met veel aandacht gelezen en ik kan alleen maar beamen dat Paul Van Deun in zijn opzet meer dan geslaagd is. De auteur legt de jongste wetenschappelijke inzichten op een verstaanbare manier uit en illustreert passend met voorbeelden. Alle begrippen die in onze sector courant gebruikt worden, verklaart hij grondig. Het boek is dus leesbaar voor leerkrachten die zich willen verdiepen in de problematiek van middelengebruik en -misbruik. Daarenboven bevat dit boek een schat aan quotes die ik als preventiewerker in mijn lezingen en workshops onmiddellijk kan gebruiken. Ik geef hiervan graag een paar voorbeelden: blz. 23 “Verslavingsgedrag zit dieper dan de keuze voor iets dat erg lekker is”; blz. 131 “Je kunt wel slimmer worden dan de verslavingsmechanismen, maar nooit sterker dan het product”.

Naast de inzichten over de werking van de genotsmiddelen gaat de auteur ook in op de nieuwe gedragsverslavingen. Deze passages zijn voor alle ouders en leerkrachten lezenswaardig. Op blz. 154 doet hij zelf een boute uitspraak die zeker op mijn goedkeuring kan rekenen. “Een geluidsdichte gsm-verzameldoos voor in de klas, op vergaderingen, aan tafel, enzovoort zou een heel normale zaak moeten worden. Wat een verlossing, geen berichtjes en piepjes meer.”

Twee kleine bedenkingen bij het lezen van het boek.

1.       In het tweede hoofdstuk over verslavingsmechanismen gaat de auteur dieper in op de werking van het brein. Enkele illustraties hadden hier meer duidelijkheid kunnen bieden.

2.       Verschillende leerkrachten die in hun school rond drugpreventie werken, gebruiken vaak het internet en Youtube. Daarbij stoten ze vaak op de TED-talks van Johann Hari. In zijn uiteenzetting over verslaving valt Hari de inzichten over de verslavende werking van de middelen aan. Hij meent dat het tegenovergestelde van verslaving niet soberheid, maar verbinding is. Johann Hari zegt dat we niet verslaafd geraken door de middelen, maar door het gebrek aan verbinding met onze medemens. Welk standpunt neem Paul Van Deun in hierover in? Daar had het boek ook een antwoord op mogen geven.

Ik raad iedereen die zich wil verdiepen in het fenomeen van de verslaving aan om dit boek te lezen.   Duidelijke informatie gekruid met vele voorbeelden uit de praktijk zorgt voor een aangename en leerrijke leeservaring.

Johan Van de Walle (mei 2019)

Paul Van Deun (2018) Het gekaapte brein, verslavingsgedrag beter begrijpen. Uitgeverij Pelckmans Pro, Kalmthout.  ISBN 978 94 6337 153 7. Prijs € 29,99 (197 blz.)

 

Latest from Paul De Neve

back to top