De Sleutel Logo

Verslaafd of niet?

Hoe merk je dat je afhankelijk geworden bent van drugs? Mislukken je pogingen om je gebruik te verminderen? Voel je je slecht als je niet gebruikt hebt? Bekijk onze FAQ of doe de test.

donderdag 16 november 2017 09:15

Een kader voor diagnostiek bij kinderen, jongeren en gezinnen: wat met specifieke klachten zoals ook drugverslaving?

Dit najaar verscheen bij uitgeverij ACCO Leuven het handboek “Diagnostiek bij kinderen, jongeren en gezinnen. Deel IV: specifieke klachten onder de loep”. De redacteurs zijn Guy Bosmans, Ilse Noens, Laurence Claes en Patricia Bijttebier. Dit handboek is het vierde deel in een reeks over handelingsgerichte diagnostiek. Dit handboek kan nu met 10 % korting besteld worden (inclusief gratis verzending). 

diagnostiekbijkindIn deel één gingen de auteurs van start met een theoretisch kader voor de praktijk waarin aangetoond werd dat  klachten waarmee kinderen, jongeren en gezinnen aangemeld worden, te begrijpen zijn vanuit een complexe voorgeschiedenis. 

Het tweede deel  kreeg als onderwerp “ontwikkeling in context”. Het vertrekt van het idee dat iedereen dezelfde universele noden heeft (verlangen aan verbondenheid, competentie en autonomie) en dat een maladaptieve ontwikkeling het gevolg is van complexe interacties tussen factoren op het niveau van het kind, de omgeving en de bredere maatschappij.

Het hoofdstuk over de problematiek van drugverslaving bij jongeren in dit praktijkgerichte handboek werd verzorgd door Sonja Paesbrugge, Robrecht Keymeulen en Joris Cracco, medewerkers van De Sleutel

Het derde deel van deze reeks heet “ontwikkelingsdomeinen in het vizier”. Het beschrijft hoe hoe problemen kunnen ontstaan door disfuncties in de ontwikkeling van de belangrijkste domeinen van ons functioneren (zoals emotieregulatie, impulsregulatie, enz…).

Het vierde deel is het sluitstuk uit deze reeks. Het handelt over hoe we aanmeldingsklachten moeten onderkennen en hoe we ze kunnen verklaren. Dit laatste is, zoals uitvoerig beargumenteerd in de modellen van de diagnostische cyclus in het eerste deel van deze serie, essentieel om gerichte interventies te kunnen opstarten. Dit vierde deel is een uniek naslagwerk voor diagnostici in Nederland en Vlaanderen. Het biedt voor een brede waaier van aanmeldingsklachten een inzicht in de onderkennings- en verklaringshypothesen die een diagnosticus kan formuleren. We sommen hier de uitgebreide lijst van aanmeldingsklachten op waaraan in dit boek een hoofdstuk wordt gewijd, telkens door experten op dat specifieke terrein: gedragsstoornissen, aandachtsdeficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis (ADHD), autismespectrumstoornis,  psychotische stoornissen, genderdiversiteit, dyslexie en dyscalculie, dwangstoornis, angstklachten, depressieve klachten, zelfverwondend gedrag, suïcidaal gedrag, kindermishandeling, traumagerelateerde en dissociatieve stoornissen, verstoorde gehechtheid, enuresis en urinaire incontinentie, drugverslaving, gameverslaving, eetstoornissen.

We zijn de redacteurs dankbaar dat een hoofdstuk van dit praktijkgerichte handboek gewijd kon worden aan de problematiek van drugverslaving bij jongeren. We hebben als medewerkers van De Sleutel hieraan graag een bijdrage geleverd omdat we ervan overtuigd zijn dat drugverslaving bij jongeren frequent voorkomt maar dat onbekendheid met deze problematiek er niet alleen toe leidt dat hij niet tijdig herkend wordt maar dat deze onbekendheid ook geldt over welke interventies kunnen gesteld worden..

Wie met jongeren werkt en een verslavingsproblematiek vermoedt, kan geconfronteerd worden met een grote mate van heterogeniteit binnen de doelgroep: er zijn grote verschillen mogelijk op gebied van het stadium van een zich ontwikkelend verslavingsproces,  maar ook inzake ernst van de verslavingsproblematiek. De complexiteit wordt nog verhoogd omdat we oog moeten hebben voor de interactie tussen de verslaving en de ontwikkeling op andere levensterreinen. De taak van de diagnosticus wordt ook nog bemoeilijkt omdat de bespreekbaarheid en de motivatie om iets te doen aan de verslavingsproblematiek bij de jongere dikwijls beperkt is. Hierdoor is het niet gemakkelijk om te weten te komen wat er juist aan de hand is en bestaat de kans dat de aanwezigheid van middelenmisbruik en verslaving onder de radar blijft. Nochtans beschikken we over instrumenten die toelaten om te screenen op de aanwezigheid van een verslavingsproblematiek.  Screening en vroegdetectie zijn belangrijk.  Immers hoe vroeger een problematiek vastgesteld wordt, hoe minder ingrijpend de interventie zal zijn. Er bestaan eveneens semigestructureerde interviews die ons helpen tijdens de fase van de onderkennende diagnostiek.

Jongeren worden meestal naar hulpverlening verwezen door hun context, hun eigen hulpvraag is meestal beperkt. De context betrekken in het diagnostisch proces is niet alleen belangrijk om de verslavingsproblematiek te onderkennen en te begrijpen, maar ook voor het opzetten en in stand houden van een hulpverleningstraject.

Gebrek aan probleeminzicht en motivatie zijn belemmerende factoren bij detectie en diagnose van een verslaving. Motiverende gespreksvoering hanteren is een beproefd middel om de bespreekbaarheid van de problematiek te verhogen en samen met de jongere een doel te selecteren en met de tijd een hulpvraag te formuleren. Motiverende gespreksvoering past in een empowerende aanpak die toelaat om intrinsieke motivatie te verwerven, op voorwaarde dat de hulpverlening ook in staat is om de veiligheid te bewaken en hiervoor een begrenzende aanpak kan hanteren. Afglijden naar een begrijpende aanpak zonder de vertaling te maken naar concrete verandering of verstarren in een begrenzende aanpak zonder hoop te creëren, zijn valkuilen voor de hulpverlener. De uitdaging ligt erin om begrijpen en begrenzen te combineren en om correct de risico’s in te schatten die jongeren lopen wanneer middelen(ge)misbruik in het spel is. 

Het diagnostische protocol dat in het handboek voorgesteld wordt, is ontwikkeld vanuit de praktijk van het  Residentieel Kortdurend Jongerenprogramma (RKJ) De Sleutel te Eeklo. Onze voorziening werkt met jongeren bij wie een verslaving gedetecteerd werd en heeft een werkwijze ontwikkeld inzake verklarende diagnostiek die toelaat om de verschillende dimensies van een complexe problematiek in kaart te brengen, met elkaar te relateren  en  te vertalen in een concreet behandelplan.

Robrecht Keymeulen (november 2017)

Bestel dit boek nu met 10% korting en gratis verzending

GUY BOSMANS , PATRICIA B I JTTEBIER, ILSE NOENS EN LAURENCE CLAES
Diagnostiek bij kinderen, jongeren en gezinnen

Deel IV: Specifieke klachten onder de loep
ISBN 978 94 6344 151 3 – 2017 – 360 blz. – € 38,00 à € 34,20

Bestel dit boek nu met 10% korting en gratis verzending. Surf naar www.acco.be/diagnostiekdeel4 en vermeld de promotiecode DSM10GZ0911 bij je bestelling.

Actie geldig t.e.m. 15/01/2017 Heb je een probleem met je bestelling? Mail naar actie@acco.be

 

Verslaving is een ziekte

Volg ons op Facebook

Inschrijven E-zine

Invalid Input