De Sleutel Logo

Verslaafd of niet?

Hoe merk je dat je afhankelijk geworden bent van drugs? Mislukken je pogingen om je gebruik te verminderen? Voel je je slecht als je niet gebruikt hebt? Bekijk onze FAQ of doe de test.

vrijdag 18 augustus 2017 00:00

Leerboek Psychiatrie, relevant ook bij verslavingsproblematiek

Personen met een dubbel diagnose, het samen voorkomen van een chronische verslavingsproblematiek met een ernstige psychiatrische stoornis, vormen een steeds groeiende doelgroep in onze therapeutische centra. Een grondige, brede en  up-to-date kennis omtrent psychiatrische problematiek is een competentie die aanwezig moet zijn in de behandelende equipes. Dit Leerboek Psychiatrie is daarom ook voor ons relevant.

De derde druk van het Leerboek Psychiatrie is niet alleen een inhoudelijke aanpassing aan de evoluerende wetenschappelijke kennis en een afstemming op de nieuwe indeling volgens de DSM-5, hij heeft ook een aantrekkelijke vormgeving gekregen en past een up-to-date didactische uitwerking toe: via de website kan de leergierige student zijn kennis toepassen en verdiepen aan de hand van cases en videovignetten; zo wordt de brug tussen theorie en praktijk geslagen.

Leerboek Psychiatrie webCoverHet leerboek is gestructureerd in 4 delen, aangevuld met 2 bijlagen, personalia en een zaken- en namen register. Het omvangrijke eerste deel, de psychiatrische ziekteleer, vormt de theoretische basis.

Het tweede deel beschrijft de psychiatrische ziektebeelden en is opgevat conform de nieuwe indeling van de DSM-5. Volgende psychiatrische stoornissen worden behandeld: neurocognitieve stoornissen, psychosespectrum stoornissen, bipolaire-stemmingsstoornissen, depressieve-stemmingsstoornissen en suïcidaal gedrag, angststoornissen, obsessieve-compulsieve stoornissen en verwante stoornissen, psychotrauma en stressorgerelateerde stoornissen, dissociatieve stoornissen, somatische-symptoom stoornis en verwante en nagebootste stoornissen, eetstoornissen, slaap-waakstoornissen, seksuele dysfuncties, genderdysforie, drangstoornissen, middelgerelateerde en verslavingsstoornissen, persoonlijkheidsstoornissen, neurobiologische ontwikkelingsstoornissen bij volwassenen.

Elk ziektebeeld wordt behandeld volgens eenzelfde structuur. Elke bespreking start met een handzame samenvatting. De uitwerking begint met een situring, beschrijving van de syndromen, beschrijving van ontwikkeling, beloop en de gevolgen van de problematiek, de ( differentiële) diagnostiek, epidemiologische gegevens en etiopathogenese  om dan over te gaan tot bespreking van de behandeling en specifieke farmacotherapie, maar ook met aandacht voor psychosociale en psychotherapeutische behandeling.
We gaan hier iets dieper in op de middelgerelateerde en verslavingsstoornissen. Het biopsychosociale model is op dit ogenblik het meeste dominante model dat gehanteerd wordt om deze stoornissen te beschrijven, maar de laatste jaren krijgen de neurobiologische componenten meer aandacht, in zoverre dat sommigen spreken over een hersenziekte. Belangrijke psychische symptomen zijn de hunkering, het verlies van persoonlijke controle over de consumptie. Verslaving heeft , zoals wij dagelijks merken, nadelige gevolgen op lichamelijk, psychisch en sociaal gebied. Ook kunnen er psychiatrische stoornissen veroorzaakt worden door middelengebruik. Verslaving aan tabak is zeer hardnekkig, spontaan herstel komt slechts zelden voor. Het natuurlijke beloop van verslaving aan alcohol en cannabis is gunstiger, maar dat van verslaving aan opiaten is dit zeer ongunstig. Er is een grote kans op een vroegtijdige dood door overdosering, geweld en infecties. Problematisch is dat veel mensen een slecht probleeminzicht hebben en pas  na een lange periode van verslaving hulp zoeken. Verslavingsproblemen kunnen gediagnosticeerd worden via vragenlijsten en semi-gestructureerde interviews, maar ook via lichamelijk onderzoek en laboratoriumtesten.

Het derde deel van dit leerboek noemt speciële psychiatrie. Hier leert u over toepassingen in specifieke settings en bij specifieke doelgroepen. Het beknoptere vierde deel verzameld enkele hoofdstukken die de psychiatrie in een breder maar ook historisch kader plaatsen. Interessant is, bijvoorbeeld, dat er niet alleen weergegeven wordt welke psychiatrische diagnoses  mogelijk zijn, maar dat uitgebreid ingegaan wordt op het proces van diagnosestelling en uit was dat een diagnose moet bestaan, niet allen een naam, maar ook wat de betekenis van de diagnose is voor de patiënt, in welke ontwikkelingsfase het ziektebeeld nu zit, wat de factoren zijn die het  bestaan van het ziektebeeld onderhouden maar die ook van belang zijn voor de behandeling en uit wat de functionele beperkingen bestaan. Dit leerboek geeft veel aandacht aan het stresskwetsbaarheidsmodel. Stressoren zijn gebeurtenissen die in ieders leven voorkomen. Maar ieder gaat er anders mee om. De psychologische processen en de neurobiologische factoren beïnvloeden elkaar bovendien op een complexe wijze. De etiopathogenese van psychiatrische stoornissen kan goed begrepen worden vanuit dit stresskwetsbaarheidsmodel. De interesse in de neurobiologische aspecten van psychische functies en psychiatrische symptomen, is de laatste jaren sterk toegenomen.
In dit leerboek wordt er een uitgebreid maar toch overzichtelijk hoofdstuk aan besteed. Mij boeiden vooral de paragrafen over motivatie, gedrag en verslaving en over motivatie, gedrag en impulsregulatie. Dit leerboek bevat nog bijdrages over tal van andere actuele onderwerpen. Het kan ten zeerste worden aanbevolen!

Robrecht Keymeulen (augsutus 2017)

Hengeveld M.W., van Balkom A.J.L.M., van Heeringen C. en Sabbe B.G.C. (red), Leerboek Psychiatrie, Derde, geheel herziene druk (gebonden 776 blz), De Tijdstroom Utrecht, 2016. (9789058982780), 89 euro

 

Aanverwante info

Wanneer kan je spreken over verslaafd?

Verslaving veroorzaakt een levenslange kwetsbaarheid

Volg ons op Facebook

Inschrijven E-zine

Invalid Input