De Sleutel Logo

Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Verslaafd of niet?

Hoe merk je dat je afhankelijk geworden bent van drugs? Mislukken je pogingen om je gebruik te verminderen? Voel je je slecht als je niet gebruikt hebt? Bekijk onze FAQ of doe de test.

vrijdag 07 oktober 2011 12:44

Vernieuwde visie op verslaving gedragen na intense interne studiedag

De Sleutel organiseerde op 17 februari 2011 een interne studiedag rond de “Visie op verslaving en de behandeling van personen met een verslaving”. Een belangrijke gastspreker op dit studiemoment voor meer dan 100 hulpverleners binnen ons netwerk, was Dr. Cor de Jong, bijzonder hoogleraar verslaving en verslavingszorg, verbonden aan het NISPA (1) in Nederland. Hij is ook de grondlegger van het 4R- model waarnaar we in onze visie verwijzen. 

 Professor Cor De Jong plaatste als eerste het therapeutisch proces binnen het 4 R-model.

•         Remoralisatie:            Hoop geven

•         Remediatie:                Bevorderen van het symptomatisch herstel van de verslaving

•        Rehabilitatie:              Verbeteren van het functioneren op andere levensterreinen

•         Recovery:                   ‘Er zijn als mens’ wanneer de patiënt zijn eigen leven vorm geeft

De Jong (2) lanceerde dit 4R- model in september 2006 n.a.v. zijn inaugurale rede bij de aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar ‘Verslaving en Verslavingszorg’ aan de Radboud Universiteit Nijmegen. De titel van die rede luidde ‘Chronisch verslaafd. De therapeut, de patiënt en de ziekte’.

 Directeur zorgverlening Koen Dhoore, in gesprek met dr Cor De Jong tijdens de studiedag op 17 februari 2011

 interne_studiedag_005

De Jong was als gastpreker op onze studiedag gevraagd om onze visietekst vanuit zijn expertise (in de praktijk en vanuit onderzoek) te illustreren en ruimer te kaderen, rekening houdende met beschikbare evidentie en wetenschappelijke inzichten over verslaving en behandeling.

Cor de Jong definieert het begrip verslaving als een chronische hersenziekte met een destructieve leefstijl voor de persoon en zijn omgeving. Verslaving wordt gekenmerkt door terugval (remissies) en exacerbaties (verergering of toename in hevigheid van symptomen).

Verslaving ontstaat volgens de Jong op basis van een combinatie van:

  • genetische kwetsbaarheid
  • vroegkinderlijke traumatisering en persoonlijkheidsontwikkeling
  • actuele omgevingsfactoren

 Waarom blijft het een verslaving?

Volgens De Jong blijft verslaving bestaan als gevolg van een combinatie van:

  • genetische kwetsbaarheid
  • neurobiologische veranderingen in het brein
  • vroegkinderlijke traumatisering en persoonlijkheidsontwikkeling
  • actuele omgevingsfactoren

De Jong linkt de evolutie van gebruik en misbruik tot  afhankelijkheid en verslaving aan de soort van problemen waarmee men ter maken krijgt en de aangewezen interventie in de desgevallende fase.

nispa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Verslaving kan vanuit verschillende perspectieven bekeken worden. Dit hangt ook samen met de stappen die moeten gezet worden om de  (gedemoraliseerde) patiënt in beweging te krijgen, m.a.w. hoe motiveer je een patiënt? En wat versta je daaronder? 

Weet bijvoorbeeld dat iemand die misschien niet vlot meewerkt in een bepaalde behandeling toch wel kan gemotiveerd zijn om het doel ‘stoppen’, te bereiken.

Naargelang het dominante  paradigma waarmee naar verslaving gekeken wordt, wordt ook anders naar motivatie gekeken:

 -vanuit het moreel paradigma komt verslaving voort uit een gebrek aan wilskracht en goede normen 

-het psychosociale paradigma beschouwt verslaving dan weer als aangeleerd gedrag. Je bent met andere woorden zelf verantwoordelijk voor je veranderingsproces.

- vanuit het neurobiologische paradigma blijft verslaving bestaan als gevolg van het verkeerd functioneren van de hersenen door jarenlang druggebruik. De Jong :‘Voor het eerst als patiënt genoemd worden is dan vaak een opluchting’.

Volgens De Jong  moeten verslaafden behandeld worden als chronisch zieken. ‘Afkicken is dan ook niet enkel een kwestie van wilskracht meer’, aldus nog de Jong.


interne_studiedag_052_webbisDe diverse sprekers tijdens de studiedag:  Robrecht Keymeulen, Dr. Anne Van Duyse, Koen Dhoore, Dr Cor De Jong en Veerle Raes (vlnr)

Hoe motiveer je om te stoppen?

Wat motiveert een persoon om een bepaald gedrag te stellen? Deze vraag beantwoord je volgens De Jong best door het gewoon bij die persoon in kwestie te bevragen.

Verwijzend naar onderzoek van Malone & Lepper bekijkt de Jong welke individuele factoren (uitdaging, nieuwsgierigheid, controle, erkenning) de motivatie kunnen bevorderen.

Een resem aan individuele factoren bepalen de graad van motivatie. ‘Wat zijn de persoonlijke doelen, verwachtingen, wensen, behoeften, uitdagingen, fantasieën? Waar wil de patiënt controle over hebben? Waar vindt hij of zij voldoening in?‘ De Jong wijst er op dat een therapeutische relatie niet van het ene moment op het andere ontstaat. 

Hoe verhouden het biologische en het psychosociale zich tot elkaar?

‘In de ontmoeting met de patiënt zijn er twee kernvragen’, aldus de Jong

-          wat is er aan de hand, volgens jou?

-          wat moeten we er aan doen, volgens jou ?

verstehen_en_erklaren

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De Jong: ‘Zowel de patiënt als de therapeut dienen deze vragen te beantwoorden. Hierna beslissen ze samen hoe de behandeling zal verlopen’. Op basis van doelen wordt hierover een overeenkomst gesloten (Evelien Joosten 2009).

Consequenties voor De Sleutel

Vandaar ook dat we binnen De Sleutel zoveel belang hechten aan de gelijkwaardigheid. Pas als beide partijen (hulpverlener en patiënt) werken volgens deze kernwaarde heeft een therapie kans op slagen. En wat als blijkt dat het ingeslagen pad toch niet het gewenst effect heeft, of als een cliënt alsnog afhaakt, of de doelstelling niet haalt... ?

Als we verslaving echt als een chronische ziekte beschouwen, dan houden we bij een verdere behandeling hier ook rekening mee. Personen die binnen een behandeling te weinig groeien of onvoldoende doelstellingen halen, moeten een alternatief aangeboden krijgen Personen die minder goed blijken te functioneren of niet langer binnen een bepaald programma passen, willen we toch telkens opnieuw kansen blijven geven.  

Het uitwerken van zorgtrajecten, de samenwerking met partners, is daar een antwoord op. Het is dan ook een uitdaging om daarop verder te werken zodat de verschillende modules nog beter op elkaar aansluiting kunnen vinden.

“ They can be analyzed, counseled, reasoned with,   prayed over, threatened, beaten, or locked up, but they will not stop until they want to stop” (3)

Paul De Neve & Robrecht Keymeulen

(juni 2011) 

(1)   Het NISPA is een samenwerkingsverband tussen vier instellingen voor verslavingszorg in Nederland en werkt nauw samen met wetenschappelijke instituten van de Radboud Universiteit. NISPA doet vanuit een biopsychosociaal paradigma onderzoek naar verslaving en verslavingszorg en integreert zorgontwikkeling, onderwijs en onderzoek.

(2)   Dr. Cor de Jong (1950) studeerde geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Leiden en volgde de opleiding tot  psychotherapeut. Hij startte zijn professionele loopbaan als huisarts, werkte daarna in de psychiatrie, en is sinds 1982 actief in de psychiatrie en verslavingsgeneeskunde. De Jong is onder meer voorzitter van het Platform Eerste Geneeskundigen in de Verslavingszorg. In 2001 werd De Jong wetenschappelijk Directeur van het NISPA. Sinds oktober 2005 vervult hij de bijzondere leeropdracht Verslaving en verslavingszorg vanwege de Stichting NISPA bij de Faculteit der Sociale Wetenschappen van de Radboud Universiteit Nijmegen. De Jong is ook werkzaam als eerste geneeskundige in Novadic- Kentron, een verslavingszorginstelling in Zuid-Nederland.

 (3)   Just for Today: Daily Meditations for Recovering Addicts. 1991 (Ferbruary 17, Narcotic Anonymous World Services, Inc. US)

Het risico op verslaving aan zware pijnstillers wordt onderschat

Volg ons op Facebook

filmpjeimage

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.