De Sleutel Logo

Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Verslaafd of niet?

Hoe merk je dat je afhankelijk geworden bent van drugs? Mislukken je pogingen om je gebruik te verminderen? Voel je je slecht als je niet gebruikt hebt? Bekijk onze FAQ of doe de test.

woensdag 20 juni 2007 00:00

Naar een nieuwe rangschikking van drugs?

Er heerst relatief veel verwarring bij de publieke opinie over de schadelijkheid van stimulerende middelen. In de pers verschijnen daar soms tegenstijdige berichten over. Is alcohol een hard drug? Zijn sigaretten gevaarlijker dan XTC? Een publicatie uit 2007 in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet (1) is de aanleiding om de rangschikking van drugs te herbekijken.

'Cannabis gevaarlijker dan harddrugs' (HLN, 21 maart 2007)
'Alcohol en sigaretten gevaarlijker dan xtc en wiet' (HLN, 23 maart 2007)
'Kalmeerpil gevaarlijker dan lsd' (HNB, 24 maart 2007)

Wat is er aan de hand?

In het gerenommeerde tijdschrift The Lancet pleiten onderzoekers van de Universiteit van Bristol ervoor om verdovende en verslavende middelen op een andere manier te classificeren. Volgens hen is de gangbare indeling van gevaarlijke middelen immers ontoereikend. Het classificatiesysteem dat in Groot-Brittannië maar ook in andere landen als referentiekader gehanteerd wordt, deelt de gevaarlijke middelen in 3 categorieën in: A-, B- en C-drugs (2). A-drugs worden in deze classificatie beschouwd als drugs die de meeste schade toebrengen zoals heroïne, cocaïne, LSD en XTC. C-drugs worden als de minst schadelijke beschouwd bvb. cannabis, benzodiazepines, anabole steroïden en de partydrug GHB. Amfetamines en barbituraten behoren tot de B-drugs.

Deze indeling in A-, B- en C-drugs is -  volgens de onderzoekers - onduidelijk, willekeurig en zonder wetenschappelijke basis. Bovendien worden bepaalde middelen zoals alcohol en tabak helemaal uitgesloten.

Om tot een alternatieve classificatie te komen gingen de onderzoekers uit Bristol als volgt te werk. Ze gebruikten drie factoren om de schadelijkheid van een middel te bepalen:
- de schade aan het menselijke lichaam van de gebruiker,
- de mate waarin het middel verslavend is, en
- de gevolgen die het gebruik ervan heeft voor het gezin en de samenleving.

Aan twee groepen van experts - in verslaving gespecialiseerde psychiaters en medische experts bij politie en justitie - werd gevraagd om twintig verschillende middelen te beoordelen op deze drie factoren. Zowel legale als illegale middelen dienden te worden gescoord. Op basis van deze scores berekenden de onderzoekers de schadelijkheid voor elk van de middelen, en bekwamen ze een rangschikking. Uit de resultaten bleek dat beide groepen van experts het opvallend met elkaar eens waren en bijgevolg tot gelijkaardige scores kwamen.

the_lancet

 

 

 

 

 

 

 

 

De figuur hierbij geeft de gemiddelde scores weer voor een 13-tal middelen. Hoe hoger de score, hoe schadelijker het middel geacht wordt.

Naargelang de focus kan je vele kanten op met deze rangschikking. Een illustratie:
- Alcohol en tabak zijn schadelijker dan cannabis en xtc.
- Alcohol en slaap- en kalmeermiddelen zijn slechts iets minder gevaarlijk dan heroïne en cocaïne.
- Net als xtc is ook lsd een relatief 'veilig' middel.
- Cannabis is gevaarlijker dan xtc, lsd en GHB, maar minder schadelijk dan tabak.
Deze stellingen zijn op zich allemaal correct, maar klinken toch zeer uiteenlopend en wekken tegenovergestelde reacties op. Het volledige verhaal dat de onderzoekers brengen in The Lancet is genuanceerder, maar leent zich niet tot een spectaculaire krantenkop.

Een opmerkelijke vaststelling van de auteurs is dat hun rangschikking niet overeenkomt met de huidige classificatie van gevaarlijke middelen. In bovenstaande figuur wordt dit duidelijk geïllustreerd: de rode balkjes verwijzen naar zogenaamde A-drugs, terwijl B-drugs in het geel en C-drugs in het blauw ingekleurd zijn.
Op cocaïne en heroïne na, zijn er nauwelijks overeenkomsten met de gangbare indeling van drugs. Opvallend is dat XTC en LSD - twee zogenaamde A-drugs - een relatief lage score krijgen, terwijl een C-drug als benzodiazepines zich in de bovenste helft bevindt.
De auteurs benadrukken voorts dat het - vanuit wetenschappelijk standpunt - niet te verdedigen is om alcohol en tabak te weren uit de indeling van gevaarlijke middelen. De globale scores voor deze sociaal aanvaarde middelen onderscheiden zich immers niet van de globale scores voor zogenaamd illegale middelen. De Britse onderzoekers hopen dan ook een discussie op gang te brengen over de manier waarop maatschappelijk aanvaarde drugs zoals alcohol en tabak gereguleerd moeten worden.

De Bristol-onderzoekers zijn er zich van bewust dat hun onderzoek niet volmaakt is. Zo geldt bijvoorbeeld dat de drie factoren voorlopig eenzelfde gewicht kregen in de uiteindelijke score, terwijl er ongetwijfeld argumenten zijn om de ene of andere factor zwaarder te laten doorwegen. Daarnaast merken we op dat het gaat om een relatieve ordening van middelen. De resultaten kunnen verkeerdelijk de indruk wekken dat middelen die zich aan de ene kant van het spectrum bevinden - zoals XTC en GHB - veilig of onschadelijk zouden zijn, terwijl het omgekeerde geldt voor de middelen die een relatief hoge score krijgen. Het moet duidelijk zijn dat het gaat om een rangordening van middelen die stuk voor stuk schadelijk zijn.

Niettegenstaande de methodologie nog verfijnd kan worden, zien we belangrijke voordelen in deze aanpak. Zo wordt een transparant kader geschapen en een duidelijke procedure vastgelegd om de schade van huidige én nieuwe drugs te beoordelen en te rangschikken. Bovendien kan het onderzoek vrij gemakkelijk herhaald worden naarmate zich nieuwe kennis of evidentie ontwikkelt.
Dat legale middelen niet over het hoofd gezien worden in dit onderzoek, is van groot belang. Het feit dat de twee frequentst gebruikte legale drugs zich in de bovenste helft van de rangschikking bevinden, is belangrijk in het debat over druggebruik en -misbruik. Terwijl het debat zich (te) vaak toespitst op het legaal of illegaal zijn van een middel, wordt de focus hier uitdrukkelijk gericht op de risico's en schade die verbonden zijn aan het gebruik van een middel.

Of het nu gaat over een sensibiliserings- en preventiebeleid, een beleid op het vlak van behandeling of een vervolgings- en sanctioneringsbeleid, telkens moeten keuzes gemaakt worden. We kunnen enkel toejuichen dat deze maatschappelijke keuzes steeds meer gebaseerd zouden worden op transparantie en duidelijkheid omtrent relatieve risico's en schade die drugs veroorzaken.

Geert Lombaert, juni 2007




(1) The Lancet 2007, vol. 369: 1047-1053
(2) The Misuse of Drugs Act van 1971

Cannabis werkt ook fysiek verslavend

Volg ons op Facebook

filmpjeimage

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.

Agenda

September
  • 13
    10:00 Zee-zeildag 2020

    Meer info over de "varen voor het goede doel" editie 2020 mag u hier binnenkort verwachten.

    Lees meer

    Link naar website o.m. met reacties van deelnemers van vorige edities.

  • Volledige agenda