Het laatste Sleutelspel

Op 17 mei 2019 gaf collega Johan in Boom het allerlaatste Sleutelspel. Zijn nakende pensioen zat daar voor niets tussen. Een woordje uitleg…

Begin dit jaar sloten we een nieuwe beheersovereenkomst met de Vlaamse Overheid. Concreet betekent dit dat we tot in 2023 erkend zijn als terreinorganisatie voor vaardigheidsonderwijs in het basisonderwijs en drugpreventie binnen middelbare scholen. We kijken met heel veel enthousiasme uit naar de toekomst en zien het als een privilege om De Sleutel als organisatie in Vlaanderen te mogen vertegenwoordigen én om mee te helpen verslaving te voorkomen. Onderwijs is hiervoor een mooie uitvalsbasis!

De overheid koos ervoor om geen organisaties te subsidiëren die werken met ervaringsdeskundigen. De belangrijkste reden hiervoor is dat er te weinig wetenschappelijke basis is om te kunnen terugvallen op een bewezen goede praktijk.

Met veel spijt in het hart bergen wij het concept van de Sleutelspelen op. We hebben altijd sterk aangevoeld dat deze vorm van preventie wél werkte ondanks het gebrek aan een zwart op wit bewijs en een wetenschappelijke onderbouw. Sommige zaken hoef je niet zwart op wit te zien om te voelen dat ze écht en zinvol zijn. De reacties van de leerlingen en leerkrachten toonden ons vaak dat de kwetsbaarheid van de levensverhalen van de getuigen iets teweegbrachten waar wij als preventiewerkers niet in slaagden. Zoals Johan vaak vertelde tijdens de Sleutelspelen: ‘alles wat ik vertel is boekenwijsheid maar wat die getuigen jullie zullen vertellen is hun leven…’

P1010334De invuloefening: tijdens de workshop vult een leerling een oefening in over de redenen om (niet) te roken.

 

 

 

 

We kijken terug op een mooie samenwerking met de vele ervaringsdeskundigen die we de voorbije jaren meenamen naar scholen verspreid over heel Vlaanderen en blikken graag nog eens terug op de eerste Sleutelspelen.

Het concept kende zijn start in het jaar 2000 en was een mooie samenwerking met de voltallige therapeutische gemeenschap en Jo Van den Driessche die destijds outdoor activiteiten begeleidde in de Ardennen. Het concept was simpel maar organisatorisch een huzarenstukje. Een school engageerde zich om per graad naar de Ardennen af te reizen en ook de voltallige therapeutische gemeenschap werd gemobiliseerd. Tijdens de treinrit luisterden de leerlingen naar de verhalen van de bewoners en eens aangekomen in de Ardennen was er ruimte voor teambuildingsactiviteiten.

’s Avonds spoorde iedereen tevreden maar moe terug naar huis.

Dankzij een mooie samenwerking met de NMBS en Guido Maertens, die destijds voor De Sleutel werkte, kon dit geheel gedragen worden. De collega’s van preventie stonden in voor de begeleiding van deze ‘Sleuteltreinen’. Ze gaven één week voor de uitstap een ouderavond waarin ze vertelden over het concept, goede preventie en het belang van sociale vaardigheden.

Na een tijdje botsten alle partijen echter op een aantal praktische bezwaren om dit concept nog langer te dragen en evolueerden de Sleuteltreinen naar Sleutelspelen die op de scholen konden georganiseerd worden. Een toenmalige stagiaire werkte een vormingspakket uit rond hoe de bewoners hun verhaal zo goed mogelijk konden brengen. De stap naar gevormde ervaringsdeskundigen betekende een meerwaarde voor de Sleutelspelen. In het nieuwe concept gingen er 4 à 5 bewoners mee naar de school om te getuigen en gaf team Preventie een workshop. Wat op dat moment nog ontbrak was een gedegen voorbereiding voor de leerkrachten. Onder leiding van Peer Van der Kreeft en Johan Van de Walle evolueerden de Sleutelspelen naar een project met 3 belangrijke pijlers: een getuigenis, een workshop gegeven door de leerkrachten en een workshop door een medewerker van De Sleutel. Op die manier konden we ervan uitgaan dat de implementatie deskundig gekaderd gebeurde én gedragen werd door de verschillende actoren. Toen het materiaal Unplugged ontwikkeld werd was het concept helemaal voldragen. De verschillende oefeningen en het materiaal gaven de leerkrachten nog meer houvast om binnen hun klassen aan evidence-based preventie te doen.

De Sleutelspelen in deze vorm waren lange tijd heel succesvol. Eenmaal per jaar werden de tien Sleutelspelen ‘vrijgegeven’ en konden scholen bellen om in te tekenen. De wachtlijsten waren lang en het aanbod was vaak kleiner dan de vraag. Yannick kan getuigen over het enthousiasme waarmee de scholen toch probeerden op de lijst te komen. Rekening houdende met de draagkracht van de therapeutische gemeenschap werd gekozen om maximaal tien Sleutelspelen per schooljaar te organiseren.
Vanaf volgend schooljaar verleggen we onze focus op het werken met kwetsbare groepen, denken we aan deeltijds onderwijs en buitengewoon onderwijs (BSO). We zullen nog steeds projectdagen organiseren –weliswaar zonder ervaringsdeskundigen- maar dan vooral voor de groepen waar de nood groot is én het aanbod beperkt.

P1010304De mix-en-ruiloefening waarbij leerlingen vragen stellen aan elkaar met behulp van kaartjes, vb. “Wat zou je doen mocht je vriend(in) veel drinken?”

 

 

 

Van iets afscheid nemen, creëert soms ook ruimte om met iets nieuws van start te gaan. Vandaar dat we nu volop materiaal ontwikkelen voor de doelgroepen waar nog geen aanbod van preventie voor bestaat. Dit pilootproject loopt momenteel in MFC Ten Dries in Landegem waar we in twee klassen een aanbod uitwerken voor jongeren met een meervoudige beperking en in BuSO Sint Gregorius waar we aan de slag gaan met een klas niet-horende jongeren. En collega Inie geeft volgend jaar een training TOPspel voor scholen van het buitengewoon lager onderwijs. De toekomst biedt dus nog een aantal mooie uitdagingen!

Wordt vervolgd…

 


Kelly Cathelijn, mei 2019

back to top