De Sleutel Logo

STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



TOPspel: een effectieve interventie gericht op gedragsmanagement

Geschreven door  Paul De Neve
Rate this item
(0 stemmen)

leflotwebTOPspel (De Sleutel, Leflot, & Colpin, 2013) is een klassikaal preventieprogramma dat tot doel heeft het beginnend grensoverschrijdend gedrag van kinderen terug te dringen en sociale vaardigheden te bevorderen. Op termijn beoogt TOPspel ernstige gedragsproblemen, zoals delinquentie en druggebruik, te voorkomen. Hierin spelen leerkracht en leerlingen een centrale rol. De leerkracht leert gedragsmanagement skills, gebaseerd op gedragstherapeutische principes binnen een eenvoudig spelkader toepassen. Meer specifiek, verduidelijkt hij positieve gedragsregels en beloont hij gewenst gedrag systematisch. De aandacht komt daardoor te liggen op het gewenste gedrag i.p.v. het grensoverschrijdend gedrag. Daarnaast moeten leerlingen samenwerken tijdens TOPspel, waardoor positieve interacties tussen leerlingen worden gefaciliteerd. Deze positieve interacties beschermen kinderen tegen de ontwikkeling van grensoverschrijdend gedrag.

Onderzoek

Tijdens het schooljaar  2014-2015 organiseerde Thomas More i.s.m. KU Leuven een onderzoek naar de effecten van TOPspel in 10 Vlaamse scholen. Vijf hiervan implementeerden TOPspel, de vijf anderen fungeerden als controlescholen. In het totaal namen 106 leerkrachten en 1639 leerlingen van het eerste t/m het zesde leerjaar deel aan het onderzoek. Gegevens werden verzameld in de TOPspel- en controlescholen vóór het invoeren van TOPspel (september), tijdens het schooljaar (februari) en op het einde van het schooljaar (juni), nadat TOPspel gedurende een volledige schooljaar in de TOPspel scholen gespeeld was (Figuur 1).

figuur1

De resultaten Na slechts één TOPspeljaar vonden de onderzoekers reeds een positief effect van TOPspel op leerkrachten en leerlingen. Meer concreet werd een invloed vastgesteld op de managementskills van de leerkrachten, de relaties tussen de leerlingen onderling en enkele pestindicatoren.

In vergelijking met leerkrachten in de controlescholen, rapporteerden leerkrachten die gedurende het jaar TOPspel gespeeld hadden dat ze beter konden overbrengen welk gedrag gewenst was in de klas, dat ze effectiever konden omgaan met storend gedrag en dat ze over betere routines beschikten om de klas efficiënt te laten functioneren (zie Figuur 2). Hun leerlingen gaven ook aan dat het in de klas rustiger en ordelijker verliep en dat de leerkracht de klas vlugger tot rust kon brengen, waardoor de leerlingen zelf beter konden opletten.

figuur 2

Op leerlingen werd het meest meetbare effect gevonden op zij die bij aanvang van het onderzoek agressie gebruikten of hun gedrag niet konden controleren. De onderzoekers stelden vast dat deze leerlingen door TOPspel betere relaties met leeftijdsgenoten opbouwden en dus meer aansluiting vonden bij de groep. De leerlingen zelf gaven aan het gevoel te hebben dat ze door meer klasgenoten aardig werden gevonden, dat ze zich beter voelden in de groep en dat ze liever samenwerkten met de anderen (zie Figuur 3). De leerkrachten rapporteren dat deze leerlingen meer prosociaal gedrag vertoonden zoals empathie, samenwerken, lief en vriendelijk zijn voor anderen.

figuur3

 

Tot slot had TOPspel ook een impact op enkele pestindicatoren. Ook hier was de vooruitgang het best meetbaar bij leerlingen die bij aanvang tot de risicogroep behoorden en bij jongens. Zij gaven aan minder slachtoffer te zijn van zowel fysiek pesten (slaan, schoppen,…) als van relationeel pesten (uitsluiten, roddels,…) (zie Figuur 4). Klasgenoten meldden dat deze leerlingen ook minder meededen aan het pesten.

figuur4

Conclusies

Hoewel het effect van TOPspel op het grensoverschrijdend gedrag nog enkel meetbaar was bij jongens en leerlingen die tot de risicogroep behoorden, is het veelbelovend dat TOPspel na slechts 1 jaar het gedragsmanagement van de leerkracht en de relaties tussen de leerlingen verbetert. Net deze verbeteringen zijn belangrijk voor de ontwikkeling van sociale vaardigheden in het algemeen en het gedrag van de kinderen in het bijzonder. Wanneer de leerkrachten doeltreffender omgaan met het gedrag van de leerlingen in de klas en alle leerlingen positief met elkaar omgaan, wordt de ideale situatie gecreëerd om gewenst gedrag aan te leren. We verwachten dan ook dat de effecten op het gedrag van alle kinderen niet zullen uitblijven.

figuur 5

Het onderzoek biedt evidentie voor de effectiviteit van TOPspel als een programma dat niet alleen tegemoetkomt aan de vraag van de leerkrachten naar ondersteuning, maar ook aan de noodzaak om kinderen van kleins af aan sociale vaardigheden aan te leren die hen beschermen tegen allerlei problemen, gaande van depressie tot drugsmisbruik.

 

leflotwebdr. Geertje Leflot, lector en onderzoeksleider expertisecel Opvoeding en Onderwijs, Thomas More

(juni 2016)

 

Aanverwante info

Last modified on vrijdag 19 augustus 2016 08:04

filmpjeimage

Traject van een cliënt

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.

Agenda

September
  • 25
    19:30 Recoverygroep in Mechelen

    Groepswerking voor mensen met een verslavingsproblematiek die tijdens en/of na hun behandelperiode graag contact willen hebben/houden met lotgenoten.

    Waar:? Dagcentrum De Sleutel, F. De Merodestraat 20 te Mechelen 
    Wanneer? op woensdagen telkens om 19u30.  Er is een sessie op woensdag 25/9; 9/10; 23/10; 6/11; 20/11; 4/12; 18/12

    Kostprijs per sessie : 2 euro (drankje inbegrepen)

    Meer info







Oktober
  • 7
    19:30 Dagcentrum Mechelen viert 25 jarig bestaan met Filmavond

    Dagcentrum Mechelen viert op maandag 7 oktober zijn 25-jarig bestaan met een filmavond. De viering wordt georganiseerd i.s.m. met het Filmhuis. Samen zetten we een parel van Gus Van Sant in de kijker: ‘Don’t Worry He Won’t Get Far On Foot.’ Een film die een mooi beeld schetst van een man in herstel. Hij maakt er het beste van, ondanks zijn beperkingen. Vooraf is er een receptie en om 20u30 vangt de film aan. Klik hier voor meer info 

  • Volledige agenda