De Sleutel Logo

STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



De cliënten verdeeld/gedeeld over het netwerk

Het pad dat de cliënt gaat in zijn of haar poging om het middelenmisbruik of de verslaving te stoppen, is veelal niet effen en rechtlijnig. Dat traject wordt niet alleen gekenmerkt door onderbrekingen, maar evengoed door bijsturingen of koerswijzigingen. In deze bijdrage brengen we de wegen en bewegingen van de cliënten binnen het netwerk van De Sleutel in kaart. Een vendiagram biedt een mooi overzicht over de jaren heen.

Het pad dat de cliënt gaat in zijn of haar poging om het middelenmisbruik of de verslaving te stoppen, is veelal niet effen en rechtlijnig. Zijn traject wordt niet alleen gekenmerkt door onderbrekingen, maar evengoed door bijsturingen of koerswijzigingen. Cliënten kunnen op advies van een hulpverlener verwezen worden naar een andere hulpverlener, en dit advies al dan niet volgen.

 

Ze kunnen uiteraard ook op eigen initiatief een beroep doen op een andere voorziening of hulpverlener. De cliënt 'beweegt' zich - al dan niet op uitdrukkelijk advies - door het landschap van de hulpverlening. Om een zicht te krijgen op het volledige traject van cliënten volstaat het daarom niet om te kijken naar de verwijzende instantie, de intenties van de hulpverlener of de adviezen die geformuleerd worden ten aanzien van de cliënt. Om de effectieve bewegingen in kaart te brengen, is het noodzakelijk om de gegevens van diverse voorzieningen naast elkaar te leggen en nauwkeurig te vergelijken om aldus bijvoorbeeld uit te zuiveren op dubbeltellingen.

 

Precies op dit vlak kan De Sleutel voordeel halen uit de centraal gestuurde registratie. De Sleutel vormt een netwerk van ambulante, crisis- en residentiële afdelingen voor hulpverlening die verspreid zijn over Vlaanderen en Brussel. Omdat alle afdelingen sinds geruime tijd aangesloten zijn op hetzelfde registratiesysteem voor cliëntenopvolging, zijn we in staat de bewegingen van cliënten in het eigen netwerk in kaart te brengen. Hieronder nemen we de wegen en bewegingen onder de loep over een periode van 5 jaar: 2004 tot en met 2008. We concentreren ons daarbij op cliënten die georiënteerd, behandeld of opgenomen werden binnen een ambulante of residentiële afdeling van De Sleutel. We spreken in dit verband over cliënten met een uitgebreide screening en/of behandeling. In concreto betekent dit dat cliënten die zich louter aanmelden en/of slechts één verkennend gesprek hebben buiten beschouwing worden gelaten. Ook de werknemers in de Sociale Werkplaatsen vallen buiten het bestek van deze analyse.

 

Unieke cliënten in De Sleutel

 

Een eerste opvallende vaststelling is dat de totale cliëntenpopulatie van De Sleutel van jaar tot jaar toeneemt. In 2004 deden 1946 verschillende of unieke cliënten een beroep op het hulpverleningsaanbod van De Sleutel, terwijl dit in 2008 inmiddels met ruim een kwart gestegen is tot 2458 unieke cliënten (zie grafiek).

 

grafiek 1: Evolutie aantal unieke cliënten in De Sleutel (2004-2008)

 

unieke_clinten 

Indien we de centra van De Sleutel opdelen naar type centrum - ambulant, crisis en residentieel - stellen we vast dat de stijging van het aantal unieke cliënten volledig op rekening komt van de ambulante centra. Het aantal verschillende cliënten dat een ambulant centrum aandoet, is zelfs toegenomen met ruim een derde.

Uitgedrukt in aantal unieke cliënten dat over de vloer komt, kan men als het ware stellen dat het gewicht van de ambulante centra is toegenomen, terwijl het omgekeerde geldt voor het crisiscentrum. Het aantal unieke cliënten in de residentiële centra blijft ongewijzigd over de ganse periode. We willen hierbij benadrukken dat een verschuiving in het gewicht van het aantal cliënten niets zegt over de kwaliteit van de geboden zorg in de verschillende centra.

 

Het 'delen' van cliënten

 

Zoals men kan afleiden uit de grafiek is de som van het aantal unieke cliënten per type centrum steeds hoger dan het aantal unieke cliënten voor het geheel van De Sleutel. Het is immers niet uitzonderlijk dat eenzelfde cliënt door 2 of meer centra van De Sleutel tegelijk of na elkaar begeleid wordt. Onderstaande grafiek geeft een zicht op de mate waarin cliënten binnen eenzelfde jaar als het ware 'gedeeld' worden door verschillende afdelingen van De Sleutel. We geven opnieuw de cijfers voor het ganse netwerk én voor elk type centrum afzonderlijk.

Over het geheel van De Sleutel geldt dat het aandeel cliënten dat tijdens eenzelfde kalenderjaar gebruik maakt van 2 of meer afdelingen jaarlijks schommelt rond 200 à 230 cliënten of circa 10% van de cliëntenpopulatie op jaarbasis. Relatief gesproken merken we echter wel een dalende trend in het delen van cliënten: gaande van 12% in 2004 naar 8% in 2008. Dit betekent dat cliënten in De Sleutel er steeds meer toe neigen om zich 'exclusief' te wenden tot één welbepaalde afdeling en minder vaak 2 of meer afdelingen combineren binnen een tijdspanne van één kalenderjaar.

 

grafiek 2: Evolutie 'gedeelde' cliënten in De Sleutel (2004-2008)

 

 

gedeelde_clinten 

Een opdeling naar type centrum levert echter een genuanceerder beeld zoals blijkt uit de grafiek. De mate waarin cliënten gedeeld worden, is in de ambulante centra het laagst en bovendien dalend (van 10% tot 7% van hun cliënteel). In de residentiële centra is dit percentage daarentegen veel hoger. De meerderheid van de cliënten in de residentiële centra zochten in hetzelfde kalenderjaar ook een ander type centrum van De Sleutel op. Opvallend is echter dat dit aandeel gevoelig is gedaald in de periode 2004-2008. In 2004 ging het nog om 3 op 4 cliënten, terwijl dit inmiddels gedaald is tot ruim 1 op 2. Enkel in het crisiscentrum tekent zich een tegengestelde trend af. Binnen het CIC stijgt het relatieve aandeel van 'gedeelde' cliënten immers. In 2004 richtte ruim de helft van het CIC-cliënteel zich 'exclusief' tot het crisiscentrum, terwijl in 2008 ruim de helft van de cliëntenpopulatie wél de hulp van een ander centrum van De Sleutel inroept. Het is duidelijk dat het crisiscentrum een sleutelpositie bekleedt binnen het netwerk.

 

Cliënten over de jaren heen

 

Behalve het feit dat de behandeling van cliënten niet alleen 'gedeeld' kan worden door meerdere afdelingen, kan deze zich ook over meerdere behandelingsepisodes en kalenderjaren uitstrekken. Een cliënt kan bijvoorbeeld na een onderbreking terugkeren naar hetzelfde centrum of kan bijvoorbeeld in jaar x het crisiscentrum aandoen om in jaar y een ambulant centrum op te zoeken. Om te weten hoeveel verschillende personen een beroep gedaan hebben op De Sleutel over een periode van 5 jaren, dienen ook de dubbeltellingen over de jaren heen dus verwijderd te worden. Het volstaat niet om het aantal unieke cliënten voor de 5 jaren afzonderlijk zomaar op te tellen.

 

De totale cliëntenpopulatie voor 5 aaneensluitende jaren bestaat uit 6703 unieke cliënten die uitgebreid gescreend en/of behandeld werden voor hun drugprobleem. Dit betekent dat de 'overlapping' over de jaren heen niet gering is. Bij slechts 60% van de cliënten situeert de behandeling zich in één kalenderjaar, terwijl één op vier cliënten gedurende 2 - meestal opeenvolgende - kalenderjaren deel uitmaakt van de cliëntenpopulatie. Bij een aanzienlijke groep van 15% is de behandeling gespreid over 3 of meer kalenderjaren.

 

vendiagram 

 

In het vendiagram illustreren we de aard van de 'overlapping' tussen de centra. Daartoe plaatsen we elk van de 6703 cliënten op basis van het type centrum dat (of centra die) ingeschakeld werd(en) in de periode 2004-2008.

Van alle unieke cliënten over een periode van 5 jaar 'passeerde' 88% in een ambulant centrum, 21% in het crisiscentrum en 7% in een residentieel centrum. Voorts vinden we vooral in de doorsneden met het crisiscentrum een aanzienlijk aantal cliënten terug. Tegelijk stellen we vast dat 4 op 10 van het CIC-cliënteel nooit in een ander centrum terechtkomt, terwijl hetzelfde geldt voor 2 op 10 residentiële cliënten.

 

 

Geert Lombaert, Dienst Wetenschappelijk Onderzoek (augustus 2009)

 

 

filmpjeimage

Traject van een cliënt

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.

Agenda

Juli
  • 31
    19:30 Recoverygroep in Mechelen

    Groepswerking voor mensen met een verslavingsproblematiek die tijdens en/of na hun behandelperiode graag contact willen hebben/houden met lotgenoten.

    Waar:? Dagcentrum De Sleutel, F. De Merodestraat 20 te Mechelen 
    Wanneer? op woensdagen telkens om 19u30.  Er is een sessie op woensdag 31/7; 14/8; 28/8; 11/9; 25/9; 9/10; 23/10; 6/11; 20/11; 4/12; 18/12

    Kostprijs per sessie : 2 euro (drankje inbegrepen)

    Meer info







September
  • 8
    10:00 Zee-zeildag 2019

    Meer info over de "varen voor het goede doel" editie 2019 mag u hier binnenkort verwachten.

    Lees meer

    Link naar website o.m. met reacties van deelnemers van vorige edities.

  • Volledige agenda