De Sleutel Logo

STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



Het cliëntenprofiel anno 2018

Voor cliënten die zich tot De Sleutel wenden met een vraag naar behandeling wordt een zorgdossier aangelegd met een aantal gegevens. Dit gebeurt eerst en vooral in functie van een aangepaste behandeling of zorg, op maat van het profiel en de hulpvraag van de cliënt. Tegelijk worden bepaalde cliëntgegevens verzameld om te voldoen aan het TDI-protocol. Hier treden epidemiologische doeleinden op het voorplan. In onderstaand artikel gaan we – aan de hand van de TDI - dieper in op het profiel van de cliënt in De Sleutel anno 2018, en staan we stil bij relevante verschillen tussen de types centra waartoe de cliënt zich wendt én evoluties doorheen de tijd (2011-2018).


TDI
De TDI of Treatment Demand Indicator is een minimum-set van gestandaardiseerde gegevens die bevraagd worden in het kader van een eerste face-to-face contact van een nieuwe behandeling. In 2018 werden in De Sleutel TDI-gegevens verzameld bij 1995 cliënten; een daling van meer dan 20% in vergelijking met 2011. Deze daling is voornamelijk toe te schrijven aan het CIC en de ambulante centra, die instaan voor respectievelijk 12% en 83% van de gegevens. De TG’s maken 3% uit en het RKJ 2%.
 
grafiek 1 
 
Geslacht, leeftijd en nationaliteit
Zes op zeven cliënten (of 86%) die bij De Sleutel aankloppen met een vraag naar behandeling zijn mannen. Deze geslachtsverdeling is vrij stabiel in de periode 2011-2018 (steeds tussen 83% en 86%). Tussen de centra van de Sleutel is er wel een duidelijk verschil: het CIC en de TG’s hebben een nog meer uitgesproken ‘mannelijk’ profiel (resp. 93% en 95%) dan de ambulante centra en het jongerenprogramma RKJ (telkens 85%).
Bijna een derde van de cliënten (32%) is jonger dan 25 jaar. De gemiddelde leeftijd van de cliënt in De Sleutel stijgt traag, maar gestaag: van gemiddeld 27 jaar in 2011 tot bijna 30 jaar in 2018. In het CIC en de TG’s is de cliënt in behandeling gemiddeld iets ouder (respectievelijk 31 en 30 jaar), terwijl het RKJ per definitie de jongste cliënten in behandeling heeft (gemiddeld 16 jaar).
Van alle cliënten in 2018 heeft bijna 96% de Belgische nationaliteit. Van de niet-Belgen draagt 2% een EU-nationaliteit en minder dan 3% de nationaliteit van een land buiten de Europese Unie. In de periode 2011-2018 merken we een geleidelijke afname van het aandeel niet-Europeanen. Niet-Belgen zijn het ‘sterkst’ vertegenwoordigd in de ambulante centra (5%), terwijl het in de andere centra om nauwelijks 1 à 3% gaat.

Doorverwijzende instantie en behandelverleden
Het aandeel cliënten dat in 2018 op eigen initiatief naar De Sleutel komt, bedraagt 31%, terwijl 10% door familie of vrienden verwezen werd. De justitiële verwijzingen zijn met 32% het talrijkst in De Sleutel. Doorverwijzingen door andere zorgverleners scoren veel lager: 8% vanuit de drughulpverlening, 5% uit welzijnsvoorzieningen, 4% vanwege ziekenhuizen, en 3% door huisartsen.
Tussen de centra van de Sleutel treden behoorlijke verschillen op: het aandeel verwijzingen vanuit de drughulpverlening is veel groter in het crisiscentrum en de TG’s (resp. 28% en 63%), terwijl het omgekeerde geldt voor de verwijzingen door justitie (12% in CIC en 2% in TG versus 36% in de dagcentra en 42% in het RKJ).
 
Belangrijk en relevant is het onderscheid tussen nieuwe cliënten en cliënten die reeds eerder in behandeling zijn geweest. In 2018 is 45% van de cliënten in De Sleutel nieuw; dit houdt in dat ze nog niet eerder in behandeling zijn geweest voor problemen in verband met druggebruik. Na jaren van geleidelijke toename (41% in 2011) is het aandeel nieuwe cliënten stabiel gebleven ten opzichte van 2017.
 
grafiek 2

Ook hier zijn er grote verschillen tussen de centra onderling. De ambulante centra en het RKJ bereiken voor (meer dan) de helft (resp. 50% en 55%) nieuwe cliënten terwijl in de TG’s en het CIC veeleer ‘gekende’ cliënten in behandeling komen (met respectievelijk ‘slechts' 11% en 14% nieuwe cliënten). Dit betekent dat er weinig of geen eerste behandelingen voorkomen in deze centra.

Opleidingsniveau en arbeidssituatie
De helft van de cliëntenpopulatie in 2018 (50%) behaalde niet meer dan een diploma lager onderwijs, terwijl nauwelijks 7% hoger onderwijs heeft afgewerkt. Dit betekent dat de helft van de cliënten het secundair onderwijs niet met succes heeft afgerond. Er zijn weinig verschillen tussen de centra met betrekking tot het opleidingsniveau, en het opleidingsniveau van de cliënten is nauwelijks gestegen in de periode 2011-2018.
Bijna één op drie cliënten in behandeling (32%) is regulier tewerkgesteld, terwijl 28% werkloos is en 20% arbeidsongeschikt. In vergelijking met voorgaande jaren is het aandeel tewerkgestelden onder de cliënten licht toegenomen, terwijl het omgekeerde geldt voor de groep van werklozen. In de dagcentra (37%) is het aandeel tewerkgestelden hoger dan in het CIC (12%) en de TG’s (2%). Eén op zeven (14%) is student. Deze groep blijft relatief stabiel over de laatste 8 jaar. Het RKJ scoort hier uiteraard het hoogst (91%) terwijl het aantal studenten in het CIC en de TG’s beperkt is tot respectievelijk 5% en 0%.

Voornaamste drug en spuitgedrag
Naast bovenstaande socio-demografische variabelen peilt de TDI uiteraard ook naar een aantal druggerelateerde kenmerken; met name het voornaamste product dat aan de basis ligt van de vraag naar behandeling en het spuitgedrag zijn cruciale gegevens.
 
grafiek 3 

Met betrekking tot het voornaamste product stellen we vast dat cannabis met 44% de koploper vormt binnen de populatie van De Sleutel. Zoals blijkt uit bovenstaande grafiek steeg het aandeel cannabisgerelateerde hulpvragen tot 2013 om daarna stabiel te blijven. De productgroep van opiaten (voornamelijk heroïne) is binnen de cliëntenpopulatie als het ware in vrije val. In 2011 vormde opiaten nog de tweede voornaamste productgroep met 23%. Inmiddels is opiaten weggezakt naar de 4de plaats met ‘amper’ 8%. Zowel cocaïne als stimulantia (resp. 25% en 15% in 2018) zijn sinds 2014 belangrijker geworden dan de groep van opiaten. Vanaf 2014 wint cocaïne zeer sterk terrein, terwijl stimulantia over zijn hoogtepunt is.

Behalve deze algemene evoluties stellen we vast dat de profielen sterk uiteenlopen naargelang het type centrum. De ambulante centra worden gekenmerkt door een sterk vertegenwoordigd ‘cannabiscliënteel’ (48% in 2018), terwijl de andere productgroepen op respectabele afstand volgen (24% cocaïne, 15% stimulantia en 6% opiaten). Bij het RKJ is het belang van cannabis als belangrijkste product nog groter (76%), terwijl cocaïne 12% uitmaakt in het RKJ. Het CIC-plaatje wijkt hier zeer sterk van af: cocaïne blijft anno 2018 de absolute koploper met 30%, terwijl opiaten verder terrein verliest (van 54% in 2011 naar 19% in 2018). Stimulantia en cannabis (telkens 19%) zijn voor het eerst even belangrijk geworden als productgroep in het CIC. Ook in de TG’s is opiaten verder weggezakt (18%), terwijl het belang van cocaïne toeneemt (28%) en stimulantia (16%) over zijn hoogtepunt is. Het aandeel ‘cannabiscliënteel’ blijft met 7% zeer laag in de TG’s.

De gemiddelde leeftijd van de krimpende opiaatgroep is in de periode 2011-2018 gestegen met 6 jaar tot gemiddeld 37 jaar. Voor de andere productgroepen merken we een beperktere stijging, nl. met 2 à 3 jaar (cocaïne: gemiddeld 31 jaar, stimulantia: 33 jaar en cannabis: 26 jaar). De ‘cannabiscliënten’ zijn vaker cliënten die voor het eerst in behandeling komen (59% nieuwe cliënten), terwijl dit voor de andere productgroepen niet geldt (43% voor cocaïne, 35% voor stimulantia en slechts 6% voor opiaten). Een zevende (14%) van de cliënten in 2018 heeft ooit drugs geïnjecteerd, waarvan 30% dit ook in de afgelopen 30 dagen heeft gedaan (4% recente spuiters). Het aandeel injecteerders is in de periode 2011-2018 gaandeweg gedaald (van 24% in 2011 tot 14% in 2018). Het dalend belang van opiaten hangt hier ongetwijfeld mee samen. Ook hier zijn er duidelijke verschillen tussen de types centra. Binnen de ambulante centra is het aantal spuiters (11% ooit en 3% recent) veel kleiner, terwijl het CIC met 27% ooit- en 12% recente injecteerders veel hoger scoort. In de TG’s heeft 46% van de cliënten ooit gespoten terwijl het RKJ met 6% ooit-spuiters het laagst scoort.

Geert Lombaert (september 2019)

filmpjeimage

Traject van een cliënt

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.

Agenda

September
  • 25
    19:30 Recoverygroep in Mechelen

    Groepswerking voor mensen met een verslavingsproblematiek die tijdens en/of na hun behandelperiode graag contact willen hebben/houden met lotgenoten.

    Waar:? Dagcentrum De Sleutel, F. De Merodestraat 20 te Mechelen 
    Wanneer? op woensdagen telkens om 19u30.  Er is een sessie op woensdag 25/9; 9/10; 23/10; 6/11; 20/11; 4/12; 18/12

    Kostprijs per sessie : 2 euro (drankje inbegrepen)

    Meer info







Oktober
  • 7
    19:30 Dagcentrum Mechelen viert 25 jarig bestaan met Filmavond

    Dagcentrum Mechelen viert op maandag 7 oktober zijn 25-jarig bestaan met een filmavond. De viering wordt georganiseerd i.s.m. met het Filmhuis. Samen zetten we een parel van Gus Van Sant in de kijker: ‘Don’t Worry He Won’t Get Far On Foot.’ Een film die een mooi beeld schetst van een man in herstel. Hij maakt er het beste van, ondanks zijn beperkingen. Vooraf is er een receptie en om 20u30 vangt de film aan. Klik hier voor meer info 

  • Volledige agenda