De Sleutel Logo

STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



Personen met een verslaving door een bio-psycho-sociale bril bekeken. Evidentie op basis van profielkenmerken

Uit de visietekst van De Sleutel: "In de chronische fase van een ziekte zijn er neuro-biologische veranderingen vast te stellen. Deze leiden tot ernstige beperkingen in het dagelijks functioneren van het individu op diverse levensterreinen: de lichamelijke gezondheid, het emotioneel en cognitief functioneren en het sociale leven". In deze bijdrage toetsen we het profiel van de cliënt in De Sleutel aan deze visie. 

 

Het bio-psycho-sociale model houdt ons voor dat drie dimensies een rol spelen bij verslaving en voortdurend met elkaar interfereren: een biologische, psychologische en sociale dimensie. Hier gaan we na in welke mate cliënten in De Sleutel effectief gekenmerkt worden door beperkingen in hun lichamelijk, psychisch-emotioneel en sociaal functioneren enerzijds en in welke mate dergelijke beperkingen met elkaar interfereren anderzijds.

Voor deze analyse maken we gebruik van de EuropASI-gegevens uit de periode 2008-2010. De EuropASI is een gestandaardiseerd screeningsinstrument dat sinds 1998 gebruikt wordt in De Sleutel. Het laat toe om een goed zicht te krijgen op de verschillende aspecten van het leven van de cliënt die mogelijk hebben bijgedragen tot het ontstaan van diens drugmisbruik. Diverse problemen worden geïnventariseerd om vervolgens de prioriteiten voor behandeling te bepalen. In de EuropASI komen 7 levensdomeinen aan bod: lichamelijke gezondheid, arbeid/opleiding/inkomen (sociaal-economisch), alcoholgebruik, druggebruik, justitie/politie, familiale en sociale relaties en psychisch-emotionele gezondheid.

Lichamelijk functioneren

Een grote groep van cliënten heeft te maken met beperkingen in het lichamelijk functioneren. Onderstaande cijfers illustreren dit overvloedig.

-      Meer dan één derde van de cliënten (36%) signaleert chronische lichamelijke klachten die het leven voortdurend beïnvloeden en verhinderen om zijn/haar capaciteiten volledig te benutten.

-      Eén op vijf (21%) krijgt op regelmatige basis medicijnen voorgeschreven door een arts voor zijn of haar lichamelijke klachten (medicatie voor een psychiatrisch of verslavingsprobleem zijn hierin niet meegerekend).

-      De cliënten blijken zelf ook vaak bezorgd te zijn over hun fysieke gezondheid. Dit leiden we af uit de vaststelling dat bijna de helft van hen (47%) gedurende de afgelopen 6 maanden onder behandeling is geweest van een arts voor lichamelijke klachten. Psychiatrische problemen of medische problemen die een direct gevolg zijn van alcohol- of druggebruik zijn andermaal niet meegerekend.

-      Tot slot geldt dat 40% van de cliënten minstens 5 dagen van de afgelopen 30 dagen fysieke of medische klachten heeft gehad.

Psychisch-emotioneel functioneren

Naast lichamelijke beperkingen kampt ook een grote groep van cliënten met klachten op psychisch-emotioneel vlak.

-      Dit blijkt onder meer uit de vaststelling dat 44% van de cliënten ooit – ambulant of residentieel - in behandeling is geweest voor psychiatrische problemen. Problemen ten gevolge van alcohol- of drugmisbruik vallen hier niet onder.

-      Ook de aanwezigheid van ernstige psychiatrische symptomen in de afgelopen 30 dagen is niet gering. Drie op tien (30%) voelde zich recent erg depressief en bijna vier op tien was erg gespannen of angstig (38%) of kampte met ernstige cognitieve problemen (38%). Het gaat hierbij niet om eenmalige symptomen die op een enkele ‘slechte’ dag voorkwamen of zich voordeden onder invloed van alcohol of drugs.

-      Ruim een vierde van de cliënten (27%) kreeg recent medicijnen voorgeschreven voor psychische en emotionele problemen.

-      Tot slot geldt dat de helft (51%) minstens 5 dagen van de afgelopen 30 dagen psychische of emotionele problemen had.


GLAT_WE_081bijgewerkt_voor_web(foto http://www.flouartistiek.be/)

Sociaal functioneren

Met betrekking tot het sociaal functioneren maken we een onderscheid tussen enerzijds het sociaal-economisch profiel (opleiding, arbeid en financieel) en anderzijds het sociaal-familiaal profiel van de cliënt.

Sociaal-economisch

Binnen het sociaal-economisch profiel bekijken we achtereenvolgens het diploma, de werksituatie en de schuldenlast.

-      Minderjarigen buiten beschouwing gelaten stellen we vast dat één op vier cliënten (24%) enkel een diploma lager onderwijs heeft en bijna de helft (47%) beschikt over een diploma beroepssecundair onderwijs (inclusief vroeger lager middelbaar). Voorts behaalde 14% een diploma van technisch secundair onderwijs en 8% een diploma algemeen secundair onderwijs. Nauwelijks 6% heeft met succes hogere studies afgerond.

-      Bijna vier op tien cliënten (38%) was gedurende de afgelopen 30 dagen op regelmatige basis (deeltijds of voltijds) aan het werk. Liefst één op drie (33%) was echter in de afgelopen maand werkloos, terwijl 13% arbeidsongeschikt, ziek of invalide bleek te zijn. Nog eens 10% was niet aan het werk wegens verblijf in een gecontroleerde omgeving.

-      Ook de schuldenlast illustreert dat de cliënten op sociaal-economisch vlak in een weinig benijdenswaardige positie verkeren. Ruim de helft van de cliënten (55%) kampt met schulden. Schulden in het drugsmilieu, hypotheeklasten of bedrijfsschulden zijn hier niet inbegrepen.

Sociaal-familiaal

Behalve het sociaal-economisch profiel heeft het sociaal functioneren uiteraard ook betrekking op de sociaal-familiale relaties. In het bijzonder focussen we hierbij op ernstige relatieproblemen die men ooit heeft ervaren ten aanzien van personen uit de nabije omgeving enerzijds en ernstige conflicten in de afgelopen 30 dagen anderzijds.

-      Ernstige problemen op relationeel vlak zijn problemen die zo langdurig en intens zijn dat ze de relatie blijvend dreigen te verstoren. Meer dan de helft van de cliënten heeft dergelijke problemen ervaren in de omgang met zijn moeder (55%) en/of zijn vader (56%). Met betrekking tot een partnerrelatie – indien aanwezig – signaleren bijna 6 op 10 cliënten (59%) ernstige problemen. Ten aanzien van goede vriend(inn)en gaat het om ruim één op drie cliënten (35%).

-      Bijna één op vier had in de afgelopen maand minstens één dag ernstige conflicten met personen uit de familie (23%) of met anderen buiten de familie (23%). Voor één op tien cliënten (11% respectievelijk 9%) gaat het om minstens 5 conflictueuze dagen in de afgelopen 30 dagen. Het gaat hierbij niet om normale meningsverschillen, maar conflicten die een zodanige omvang hebben dat ze de relatie dreigen te verstoren.

Samenhang tussen lichamelijk, psychisch-emotioneel en sociaal functioneren

Uit bovenstaande bespreking kunnen we zonder twijfel besluiten dat vele cliënten in De Sleutel geconfronteerd worden met ernstige beperkingen in het dagelijks functioneren en dit op diverse levensterreinen, zoals: de lichamelijke gezondheid, het emotioneel en cognitief functioneren en het sociale leven.

Tot slot gaan we na in welke mate deze problemen met elkaar interfereren. We beperken ons daarbij niet tot bovenstaande terreinen, maar nemen alle levensdomeinen op die in de EuropASI aan bod komen. Op basis van objectieve profielkenmerken en de mate waarin cliënten zelf aangeven last te ervaren en behoefte te hebben aan hulp, drukt de begeleider voor elk leefgebied uit in welke mate interventies noodzakelijk zijn. De ernstscore weerspiegelt deze nood aan bijkomende behandeling.

Uit deze analyse blijkt dat quasi alle ernstscores voor de 7 leefgebieden een sterke samenhang vertonen: hoge (lage) ernstscores op één domein hangen steevast samen met hoge (lage) ernstscores op een ander domein. Verslavingsproblematiek is met andere woorden overduidelijk een multi-dimensioneel gegeven.

Omwille van de veelheid aan verbanden, brengen we in dit kluwen enige vereenvoudiging aan en focussen we op de meest essentiële verbanden. Daartoe geven we in onderstaande grafiek enkel de sterkste statistische verbanden weer (uitgedrukt in Spearman-correlaties >.30).

Centraal in het schema staat de ernstproblematiek met betrekking tot druggebruik.

samenhangDe figuur illustreert mooi dat de sterkste onderlinge verbanden gevormd worden door de centrale driehoek van druggebruik, familie en sociale relaties en psychisch-emotionele gezondheid. In de keten van verbanden treden echter ook sociaal-economische en lichamelijke gezondheidsproblemen prominent naar voren. Deze domeinen – lichamelijk, psychisch, sociaal-economisch en sociaal-familiaal – interfereren duidelijk met elkaar en kunnen niet geïsoleerd worden van het verslavingsprobleem.

Tot slot

De keuze voor het bio-psycho-sociale model zien we ondersteund en bevestigd door het profiel van de cliënt. Op basis van bovenstaande analyse is het een evidentie dat de interventies ten aanzien van personen met een verslaving simultaan gericht worden op het biologische aspect, op de psychologische beleving, en op de sociale en relationele dimensie.

Geert Lombaert (juni 2011)

Reageren kan via:

redactie@desleutel.be

filmpjeimage

Traject van een cliënt

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.

Agenda

September
  • 25
    19:30 Recoverygroep in Mechelen

    Groepswerking voor mensen met een verslavingsproblematiek die tijdens en/of na hun behandelperiode graag contact willen hebben/houden met lotgenoten.

    Waar:? Dagcentrum De Sleutel, F. De Merodestraat 20 te Mechelen 
    Wanneer? op woensdagen telkens om 19u30.  Er is een sessie op woensdag 25/9; 9/10; 23/10; 6/11; 20/11; 4/12; 18/12

    Kostprijs per sessie : 2 euro (drankje inbegrepen)

    Meer info







Oktober
  • 7
    19:30 Dagcentrum Mechelen viert 25 jarig bestaan met Filmavond

    Dagcentrum Mechelen viert op maandag 7 oktober zijn 25-jarig bestaan met een filmavond. De viering wordt georganiseerd i.s.m. met het Filmhuis. Samen zetten we een parel van Gus Van Sant in de kijker: ‘Don’t Worry He Won’t Get Far On Foot.’ Een film die een mooi beeld schetst van een man in herstel. Hij maakt er het beste van, ondanks zijn beperkingen. Vooraf is er een receptie en om 20u30 vangt de film aan. Klik hier voor meer info 

  • Volledige agenda