De Sleutel Logo

STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



Een foto van de cliënt in De Sleutel: verschuivingen in het profiel tussen 2005 en 2007

Wie is die man of vrouw die zich wendt tot De Sleutel om geholpen te worden? Hoe is hij of zij in De Sleutel terecht gekomen en met welke problemen kampt hij of zij? Deze en andere vragen zijn cruciaal om te bepalen of iemand bij de Sleutel aan het juiste adres is, en om te beslissen wat een eventuele behandeling kan inhouden.

Foto en groepsfoto

Sinds 1998 wordt het antwoord op deze vragen gezocht via een gestandaardiseerd instrument: de EuropASI. De EuropASI is een semi-gestructureerd interview dat op relatief korte tijd informatie verschaft over diverse facetten van het leven van de cliënt. Het is als het ware een individuele, maar multi-dimensionale foto van de cliënt waarbij aspecten in kaart worden gebracht die mogelijk hebben bijgedragen tot het ontstaan van diens alcohol- of drugmisbruik.

Dankzij het afnemen van de EuropASI bekomen we een multi-dimensionale foto van de cliënt. De foto brengt alle aspecten in kaart die mogelijk hebben bijgedragen tot het drugmisbruik.DSCF2031web

 

 

Het verzamelen en bijhouden van deze gegevens dient niet alleen een klinisch belang, maar is tegelijk nuttig vanuit het standpunt van de onderzoeker en de beleidsmaker. Het samenvoegen van de individuele foto's levert immers een globaal plaatje op. De beleidsmaker kan op basis van deze groepsfoto bijvoorbeeld bijsturingen aanbrengen in het aanbod. Door de groepsfoto's regelmatig te vergelijken, worden 'bovendien ook eventuele evoluties en trends zichtbaar.

Hieronder zetten we de groepsfoto's van 3 opeenvolgende jaren naast elkaar en gaan we tevens na of er zich verschuivingen voordoen tussen 2005 en 2007. Is dé cliënt anno 2007 nog steeds dezelfde als deze van 2005? Voor elk van de beschouwde jaren staan gemiddeld 700 verschillende cliënten op de groepsfoto.

Geslacht, leeftijd en nationaliteit van de cliënt

Over de periode 2005-2007 is 15% van de behandelde cliënten vrouwelijk. Dit betekent dat we op zes cliënten die in De Sleutel behandeld worden vijf mannen en één vrouw aantreffen. Het aandeel vrouwen is zeer stabiel doorheen de jaren.

De gemiddelde leeftijd van de cliënt is de jongste 3 jaren licht toegenomen. Deze evolutie ligt in het verlengde van de trend die zich sinds 2000 manifesteert, al lijkt de stijging anno 2007 (even) gestopt te zijn. In 2000 was de cliënt in behandeling gemiddeld 24 jaar, terwijl dit 7 jaar later gestegen is tot 27,3 jaar (zie lijn in de grafiek).

grafiek 1Grafiek1

 

 

 

 

 

 

 

Van alle cliënten is 91% afkomstig van personen met de Belgische nationaliteit. Van de niet-Belgen draagt 3% een EU-nationaliteit en 6% de nationaliteit van een land buiten de Europese Unie. Met betrekking tot de nationaliteit zijn er geen verschuivingen over de beschouwde periode. 

 

Doorverwijzende instantie en behandelverleden

Cliënten die in De Sleutel terechtkomen met een concrete vraag naar hulp, zijn vaak verwezen door een andere instantie of door iemand uit hun omgeving. Bijna vier op tien cliënten (37%) geeft aan dat ze uit eigen initiatief komen naar één van de centra van De Sleutel, terwijl bij quasi evenveel cliënten (36%) sprake is van een justitiële verwijzing.

grafiek 2Grafiek2

 

Relevant voor de beleidsmaker is het onderscheid tussen nieuwe cliënten en cliënten die reeds eerder in behandeling zijn geweest. 46% van de cliënten die tussen 2005 en 2007 een vraag tot behandeling stelden in De Sleutel zijn nieuwe cliënten of cliënten die voor de eerste keer een behandeling starten voor hun drugprobleem. Dit percentage nieuwe cliënten is stabiel over de periode 2005-2007.

Het aandeel nieuwe cliënten ligt eveneens in de lijn van eerdere cijfers die door het RIZIV werden berekend: in 1999 was 46% van de patiënten in een RIZIV-revalidatiecentrum nog nooit eerder behandeld geweest in een revalidatiecentrum (1).

 

Diploma en arbeidssituatie

Over de periode 2005-2007 vinden we 1% cliënten die het lager onderwijs niet hebben afgewerkt. Bij bijna één op vier cliënten (23%) vormt het diploma van lager onderwijs het hoogst behaalde diploma. Precies twee op drie cliënten (66%) rondde het secundair onderwijs af, terwijl 5% ook een diploma hoger onderwijs heeft behaald. Doorheen de jaren is de scholingsgraad van de cliënten weliswaar toegenomen, maar blijft deze stijging zeer beperkt.

Ook de arbeidssituatie in de afgelopen 30 dagen toont een lichte 'verbetering'. Het aandeel cliënten dat gedurende de afgelopen maand regulier tewerkgesteld was, is gestegen van 38% in 2005 tot 42% in 2007. De groep van werklozen is echter nauwelijks afgenomen en blijft steken op 28 à 29% van de cliënten.

Voornaamste drug, beginleeftijd en spuitgedrag

In het kader van de intake wordt uitvoerig ingegaan op het druggebruik van de hulpvragende cliënt. Een belangrijk gegeven is de voornaamste drug of het middel dat de meeste problemen veroorzaakt bij de cliënt. Dit voornaamste middel wordt bepaald op basis van de gebruiksgeschiedenis van de cliënt.

grafiek 3grafiek3

 

 

 

 

 

 

 

In de periode 2005-2007 vormt cannabis met 30% de koploper, gevolgd door heroïne met 24% vermeldingen als voornaamste drug. Cocaïne komt op de derde plaats met 22%, terwijl amfetamines goed is voor 12%. De andere drugs (zoals methadon, andere opiaten, XTC, vluchtige snuifmiddelen, hallucinogenen, benzodiazepines en alcohol) maken bij maximaal 3% van de cliënten de voornaamste drug uit.

Uit de grafiek blijkt dat de jaren 2005 en 2007 identiek zijn op het vlak van de voornaamste drug, terwijl 2006 een 'apart' jaar is. Met name geldt dat in 2006 heroïne een terugval kende als voornaamste product 'ten voordele van' cocaïne en amfetamines.

De leeftijd waarop de voornaamste drug voor het eerst gebruikt werd, bedraagt gemiddeld 18,9 jaar. Deze gemiddelde beginleeftijd is stabiel over de jaren en varieert tussen 18,7 en 19 jaar. Er tekenen zich echter wel opvallende verschillen af naargelang het voornaamste product. Indien cannabis het voornaamste product vormt, is de gemiddelde beginleeftijd met 15,7 jaar het laagst. De beginleeftijd voor amfetamines (als voornaamste middel) ligt gemiddeld op 18,3 jaar. Indien heroïne of cocaïne het voornaamste middel vormen, start het gebruik van deze drugs gemiddeld op 20,3 respectievelijk 21,7 jaar.

Ook het spuitgedrag van de cliënten maakt deel uit van de foto. Ruim zeven op tien cliënten (72%) heeft nooit geïnjecteerd. Bijna één op vijf cliënten (19%) heeft weliswaar ooit gespoten, maar deed dit niet in de afgelopen maand. Voorts geldt dat 6% ook recentelijk injecteerde. Tussen 2005 en 2007 is geen enkele verschuiving merkbaar op dit vlak.

Prioriteiten in de behandeling

Zoals reeds aangegeven, situeert het doel van de EuropASI zich in eerste instantie op klinisch vlak. De clinicus of behandelaar krijgt immers een zicht op de problemen van de cliënt en kan zijn of haar handelen ernaar richten. Een verslavingsprobleem blijkt zelden of nooit een geïsoleerd probleem te zijn. Men mag er met andere woorden van uitgaan dat de cliënt niet alleen een probleem heeft met drugs, maar vaak ook ernstige problemen heeft op andere gebieden zoals lichamelijke en psychische gezondheidsproblemen, familiale of relationele problemen, problemen met werk, justitie en dergelijke. In totaal worden 7 leefgebieden onderscheiden in de EuropASI waarop zich problemen kunnen voordoen. Op basis van een ruime set van vragen per leefgebied én het oordeel van de cliënt zal de behandelaar voor elk leefgebied afzonderlijk inschatten of er (bijkomende) behandeling of hulp nodig is voor de cliënt.

In volgende grafiek geven we per leefgebied weer bij hoeveel cliënten (in %) behandeling nodig wordt geacht. Dit levert een duidelijk zicht op de prioritaire behandelterreinen en de evoluties hierin.

grafiek 4Grafiek_4

 

 

 

 

 

 

 

 

Bij een eerste blik op de grafiek valt vooral op dat de lijnen mooi para  llel liggen. Dit betekent dat de groepsfoto’s voor de jaren 2005, 2006 en 2007 weinig verschuivingen aan het licht brengen met betrekking tot de behandelprioriteiten.

Zoals verwacht vinden we het leefgebied druggebruik op de eerste plaats in het lijstje van prioriteiten. Druggebruik staat op elke foto duidelijk en afgetekend op kop. In 2007 geldt dat 6 op 7 cliënten (86%) bijkomende hulp nodig heeft op dit vlak.

De problemen op familiaal-relationeel en psychisch-emotioneel vlak zijn quasi even belangrijk en vinden we terug op de tweede en derde plaats. Grosso modo kunnen we stellen dat bijna 6 op 10 cliënten behandeling nodig heeft op deze terreinen.

Op de 4de plaats in het prioriteitenlijstje staat het leefgebied arbeid, opleiding en inkomen. Bij 4 op 10 cliënten is hulp hieromtrent aangewezen. Justitiële problemen volgen als 5de prioriteit (met ruim 30%).

Tot slot geldt dat plaatsen 6 en 7 ingenomen worden door lichamelijke gezondheidsproblemen en alcoholgebruik: bij 20 tot 25% van de cliënten wordt hiervoor bijkomende behandeling in het vooruitzicht gesteld.

Algemeen kunnen we hieruit besluiten dat de cliënten van de Sleutel tal van problemen cumuleren. De foto maakt duidelijk dat druggebruik geen geïsoleerd probleem is.

Geert Lombaert (juni 2008)

 

(1) RIZIV, Dienst voor geneeskundige verzorging (juni 2001). De revalidatie van verslaafden 1980-1999. Brussel: RIZIV.

 

filmpjeimage

Traject van een cliënt

Inschrijven E-zine

Invalid Input
Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.

Agenda

Februari
  • 13
    19:30 Recoverygroep in Mechelen

    Groepswerking voor mensen met een verslavingsproblematiek die tijdens en/of na hun behandelperiode graag contact willen hebben/houden met lotgenoten.

    Waar:? Dagcentrum De Sleutel, F. De Merodestraat 20 te Mechelen 
    Wanneer? op woensdagen telkens om 19u30.  Er is een sessie op woensdag 13/2 ; 27/2; 13/3; 27/3; 10/4; 24/4; 8/5,...

    Kostprijs per sessie : 2 euro (drankje inbegrepen)

    Meer info







Maart
  • 18
    09:30 Studiedag over 'Stigma als struikelblok op weg naar herstel'

    Deze studiedag vindt plaats te Leuven en wordt georganiseerd door de stuurgroep vrouwenwerking van de vier Vlaamse Therapeutische Gemeenschappen; nl. De Kiem, De Sleutel, De Spiegel, Katarsis en VAD, dit in samenwerking met het Provinciehuis van Leuven.  

    Meer info

  • Volledige agenda