De Sleutel Logo

STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



Community Reinforcement Approach (CRA): leren van ervaringen van een partner in de drughulpverlening

Community Reinforcement Approach (CRA) is een evidence based praktijk in de verslavingszorg. Verslavingszorg “Vita“, een afdeling van Psychiatrisch Ziekenhuis Sint-Jan-Baptist, heeft ervoor gekozen om de CRA-methodiek te integreren in hun werking. Gezien De Sleutel met dezelfde uitdaging bezig is, leek dit een unieke gelegenheid om in gesprek te gaan met An Vermeiren, Liselot Van De Veire en Marlies Willems. Wat was hun motivatie om met CRA aan de slag te gaan? Hoe beleven zij de meerwaarde van deze praktijk? Wat betekent CRA voor hun patiënten?

Hoe is het idee gegroeid om CRA toe te passen?
We zijn er een tweetal jaar geleden mee gestart toen we van de directie de vraag kregen om een zorgstrategisch plan op te stellen van onze werking. De bedoeling was dat we onze werking in kaart brachten. Gaande van wat we doen tijdens een voorzorg (= intakegesprek), wat we doen éénmaal mensen op de afdeling verblijven, en zo verder tot de fase van nazorg. Je kan de dagelijkse werking vanuit verschillende invalshoeken benaderen. Wij hebben daar een tijd over nagedacht en dan gekozen om dit te doen vanuit de zorgnoden van de patiënt. Vanuit welke ‘zorgnoden’ doet deze een beroep op ons en hoe spelen we met de verschillende disciplines van ons team hierop in? Welke interventies doen we, met welke doelstellingen en wat zijn onze concrete acties? Deze inventaris hebben we in 2016 voorgesteld aan onze directie en toen kwam de volgende vraag; in welke mate is dat wat we doen “evidence based”?
We hebben hierover in ons team nagedacht en we dachten dat veel dingen die we doen, eigenlijk aansluiten bij de Community Reïnforcement Approach. Om deze raakvlakken te onderzoeken hebben we professor H. Roozen uitgenodigd voor een tweedaagse training over CRA. We hebben dit met het volledige team gedaan, met alle disciplines en met alle teamleden. Zo konden we nagaan of het CRA-kader inderdaad verenigbaar is met wat wij al deden. Datgene wat we al goed deden kunnen we nu ook staven, met die meerwaarde dat CRA een globale structuur biedt van 18 levensdomeinen, met meer systematiek. We hebben dus niet voor CRA gekozen met de wens om alles in onze werking te veranderen. We zijn vertrokken van de zorgnoden van ons doelpubliek en we hebben die georganiseerd via het model van CRA.

  DSC 0735 Dankzij CRA komen de goede dingen die patiënten doen veel sterker uit de verf.

Hoe hebben jullie CRA vertaald naar de dagelijkse werking op de VITA?
Het theoretische CRA-model moet je altijd nog vertalen naar je eigen, specifieke setting. Bijvoorbeeld: abstinentie ga je in een ambulant centrum anders benaderen dan in een residentieel centrum. CRA is een pragmatisch model. We hebben onder andere voor CRA gekozen omdat het vertrekt vanuit een positieve benadering. CRA hanteert een eenvoudige taal en laat patiëntenparticipatie toe. CRA reikt tevens een aantal praktische instrumenten aan. Een voorbeeld hiervan is de PAL, de plezierige activiteiten lijst, die we tijdens de opname aanbieden. Die lijst kan een opening zijn om te zoeken en te spreken over vrijetijdsinvulling. Samen met de patiënt staan we stil bij hoe hij zijn vrije tijd en persoonlijke tijd wil invullen. Hieraan worden indien nodig doelen en acties gekoppeld. Daarnaast vragen we aan de patiënt om persoonlijke doelen op te stellen voor elk levensdomein. CRA biedt een structuur om de acties te continueren en de draad te blijven vasthouden. Ook de verschillende disciplines binnen het team worden gestimuleerd om hun aandacht te richten op de diverse levensdomeinen (bv. aandacht voor het netwerk: familie, kinderen, partner). CRA voorziet ook een aantal vragenlijsten die op de computer kunnen afgenomen worden. Belangrijk is verder de bekrachtiging van positief gedrag van de patiënt. In hulpverlening kan je de neiging hebben om stil te staan bij wat niet goed gaat (bv. herval) en daar als team veel energie aan te spenderen. CRA helpt om hiervoor aandachtig te zijn. De patiënt wordt aangemoedigd om verder te gaan in een constructief parcours en kan nieuwe doelen te stellen of inzetten op nieuwe domeinen.

Wat was de meerwaarde van de training door professor Roozen?
De training is interactief, je doet samen oefeningen en het voelde soms aan als een teambuilding. Je werkt samen vanuit verschillende disciplines, maar vanuit een gezamenlijk kader. De training werd een keuzemoment. We beslisten nadien om onze werking via het CRA-model te systematiseren. Hierdoor hoopten we op een gedragenheid door het team . Het was fijn dat iedereen de kans kreeg om deel te nemen aan de training en dat niet gekozen werd voor een paar vertegenwoordigers. Op die manier loopt de implementatie gemakkelijker.

dsc 0733bew

Waren er geen weerstanden in het team?
Er waren zeker drempels. Mensen vroegen zich af ze hun persoonlijk kader moesten laten vallen? En of ze na de toepassing van de CRA-procedures nog wel voldoende tijd zouden hebben voor persoonlijk contact met de patiënt. Want werken met CRA vraagt dat je tijd steekt in voorbereidingen maken. We proberen onze werkwijze te vertalen in CRA-termen. We zijn onze patiëntenbesprekingen nog aan het organiseren, dit is nog een weg met veel vertaalwerk. Hierbij gebruiken we de 18 CRA-levensdomeinen – waar patiënten doelen kunnen rond opstellen - als leidraad. Het handboek kan een inspiratiebron zijn. Zo wordt het team ondersteund in de dagelijkse praktijk. We hebben als team ook een stem bij de selectie en prioritering van de doelen, bijvoorbeeld door hierover in gesprek te gaan met de patiënt. De visie van patiënt en deze van het team worden samengebracht. In feite is een belangrijk criterium: hoe bereiken we een verhoogde kwaliteit van leven? CRA past daarom in een herstelmodel.  

Hoe leeft CRA in een groepsprogramma?
CRA was aanvankelijk meer gericht op ambulante therapie.Wij hebben sommige terreinen veel meer uitgewerkt dan in de oorspronkelijke versie. Het vraagt dus wat vertaling naar een residentiëel groepsprogramma. Of de patiënt zelf veel verandering voelt, vergeleken met vroeger, weten we niet goed. Veel patiënten zijn nieuw op de afdeling. Anderen zijn hier vroeger al eens geweest. Misschien merken zij een verschil. Het is in elk geval zo dat de praktische tools die CRA aanbiedt goed onthaald worden (bv. de PAL). Verder zorgt het spreken over de levensdomeinen voor een gedeelde taal, wat de communicatie faciliteert vanuit de verschillende disciplines.

Ten slotte: hebben jullie tips voor ons?
Zorg voor genoeg tijd om in dit transitieproces te gaan. Maar je moet het warm water niet uitvinden. Integreer wat je al hebt met het CRA-model. Onderzoek hoe de aangeboden kaders aansluiten bij jullie setting. CRA biedt een begrippenkader en een werkwijze die je kan helpen om transparant te zijn over wat je doet. Maar wat je wanneer gaat doen, dat kan je zelf bepalen.

Robrecht Keymeulen (februari 2018)

 

Aanverwante info

CRA: Wat? (FAQ)

Lees bespreking “Community Reinforcement Approach”: Klinische procedures voor de behandeling van alcohol- en drugverslaving, Roozen H.G., Meyers, R.J., Smith J.E.,

filmpjeimage

Traject van een cliënt

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.

Agenda

Juli
  • 31
    19:30 Recoverygroep in Mechelen

    Groepswerking voor mensen met een verslavingsproblematiek die tijdens en/of na hun behandelperiode graag contact willen hebben/houden met lotgenoten.

    Waar:? Dagcentrum De Sleutel, F. De Merodestraat 20 te Mechelen 
    Wanneer? op woensdagen telkens om 19u30.  Er is een sessie op woensdag 31/7; 14/8; 28/8; 11/9; 25/9; 9/10; 23/10; 6/11; 20/11; 4/12; 18/12

    Kostprijs per sessie : 2 euro (drankje inbegrepen)

    Meer info







September
  • 8
    10:00 Zee-zeildag 2019

    Meer info over de "varen voor het goede doel" editie 2019 mag u hier binnenkort verwachten.

    Lees meer

    Link naar website o.m. met reacties van deelnemers van vorige edities.

  • Volledige agenda