De Sleutel Logo

Herstel in Zicht: een nieuwe manual met psycho-educatieve sessies voor druggebruikers

Het Crisisinterventiecentrum (CIC) stelde zichzelf de uitdaging om nieuwe programmaonderdelen te ontwikkelen waarbij wetenschappelijk onderbouwde educatie/informatie met betrekking tot het gebruik en misbruik van psychoactieve stoffen werd aangeboden. Het in groep verwerken van deze informatie en educatie zorgt er automatisch voor dat motivationele processen tot verandering  gefaciliteerd worden. De doelgroep van het CIC bestaat uit personen met een chronische verslaving.

Psycho-educatie is een methodiek in de hulpverlening die het mogelijk maakt via het verstrekken van informatie en het aanleren van nieuwe vaardigheden deze personen te leren omgaan met de beperkingen van een aandoening zodat zij hun leven weer in handen kunnen nemen. In de nieuwe manual ‘ Herstel in Zicht” vindt u acht psycho-educatieve sessies over chronisch middelenmisbruik.

cover herstel in zicht

Het transtheoretische model (Prochaska en Di Clemente) en de methodiek van de motivationele gespreksvoering (Miller & Rollnick) vormden de inhoudelijke onderbouw  van de sessies. Wij verdiepten ons ook in de ‘zelfdeterminatietheorie’ (ZDT) zoals ze door Maarten Vansteenkiste aan UGent is geïntroduceerd (1). Motivatieverandering leidt tot gedragsverandering als het proces ingrijpt op de interne mentale voorstellingen van de cliënt over ziekte, verslaving en herstel (de eigen ziektetheorie van de cliënt): nieuwe inzichten, nieuwe begrippen, nieuwe mentalisaties komen in de plaats van de oude.

Oorspronkelijk werden volgende basisthema’s naar voor geschoven: zelfobservatie; zelfevaluatie ; effecten van drugs; effecten van alcohol; waarden m.b.t. gebruik en clean leven; relaties; valkuilen; sociale steun. Het handboek Groepsbehandeling bij middelenmisbruik, stap voor stap veranderen op basis van het transtheoretisch model(2) was  de eerste  inspiratiebron: de eerste versies van de psycho-educatie waren gebaseerd op dit werk. Bij het uitwerken en geven van de sessies stelden we echter vast dat de werkvormen zoals ze beschreven staan in Velasquez et al. niet meer voldeden  aan de hedendaagse didactische eisen. We wilden een meer dynamische aanpak en een multi-sensoriële input van de sessies om de interactie, de mentalisatie en dus  het leereffect te verhogen. Ook op inhoudelijk gebied waren er aanpassingen wenselijk om up-to-date te blijven.

In functie daarvan zijn we begin 2014 een samenwerking aangegaan met de Hogeschool Gent.  Zij ontwierpen samen met ons nieuwe sessies op dezelfde thema’s, organiseerden proefsessies en we evalueerden deze.  Ze ontwikkelden voor elke sessie een  gedetailleerde richtlijn en ontwierpen het didactisch materiaal.  In dit ontwikkelingsproces werden twee thema’s geschrapt  en twee nieuwe toegevoegd: ‘doelen’ en ‘internet als hulpbron’ werden toegevoegd in de plaats van ‘relaties’ en ‘sociale steun’.  Maar ook de verpakking is belangrijk om onze cliënten op een duurzame wijze in beweging te brengen. Vandaar dat er ook werk is gemaakt van een aantrekkelijke lay-out.

De sessies zijn niet uitsluitend ontworpen op  de unieke behandelcontext van het crisisinterventiecentrum CIC. Omdat het product in de eindredactie voldoende breed is uitgewerkt leent het zich er uitstekend toe om ook  in andere settings te worden geïmplementeerd. De thema’s, de doelen en de methodiek kunnen zowel ambulant als residentieel in de programma’s geïntegreerd worden. We zijn daarom blij dat er in de dagcentra en therapeutische gemeenschappen van De Sleutel een  levendige vraag bestaat om met deze sessies  aan de slag te gaan. Maar we hopen dat hun toekomstig toepassingsgebied  breed zal zijn en dat ze hun plaats vinden in het grotere veld van de verslavingszorg.

Geert Verhaege (september 2016)

Aanverwante info:

Wat denkt een bewoner over deze manier van werken: Psycho-educatieve sessies in het crisiscentrum (CIC): de mening van een bewoner over deze werkwijze

Maak nader kennis met Herstel in zicht, het handboek voor de groepswerker

Wil je meer info over deze uitgave stuur een mailtje naar paul.de.neve@fracarita.org  

 

(1) Vansteenkiste Maarten en Soenen, Bart, ‘Vitaminen voor Groei. Ontwikkeling voeden vanuit de Zelfdeterminatietheorie’, Leuven, Acco, 2015
(2) Mary M. Velasquez et al,  ‘Groepsbehandeling bij middelenmisbruik, stap voor stap veranderen op basis van het transtheoretisch model’, Harcourt, Amsterdam, 2006

Traject van een cliënt

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Agenda

Januari
  • 23
    08:45 Open Training Unplugged te Brugge

    Trainingsdag Unplugged te Brugge (van 8u45 - 16u)

    Inschrijven of vragen? mail naar preventie@desleutel.be

     

  • 24
    19:30 Recoverygroep in Mechelen

    Groepswerking voor mensen met een verslavingsproblematiek die tijdens en/of na hun behandelperiode graag contact willen hebben/houden met lotgenoten.

    Waar:? Dagcentrum De Sleutel, F. De Merodestraat 20 te Mechelen 
    Wanneer? op woensdagen telkens om 19u30.  Er is een sessie op woensdag 24/1 ; 7/2 ; 21/2 ; 7/3 ; 21/3 ; 4/4 ; 18/4 ; 2/5 ; 16/5 ; 30/5 ; 13/6 ; 27/6 ; 11/7 ; 25/7 ; 8/8 ; 22/8 ; 5/9 ; 19/9 ; 3/10 ; 17/10 ; 31/10 ; 14/11 ; 28/11 ; 12/12 ; 26/12

    Kostprijs per sessie : 2 euro (drankje inbegrepen)

    Meer info







  • 29
    08:45 Open Training Unplugged te Gent

    Trainingsdag Unplugged te Gent (van 8u45 - 16u)

    Inschrijven of vragen? mail naar preventie@desleutel.be

     

  • Volledige agenda