De Sleutel Logo

Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Professionals

Hier vind je info op maat van wie beroepshalve met het thema drugs bezig is. Welke drugspreventie is effectief?  Maak kennis met ons aanbod voor leerkrachten en preventiediensten. Wat is evidence based hulp verlenen? Bekijk ons overzicht van goede praktijken en bruikbare meetinstrumenten.

donderdag 09 juli 2020 09:04

Nieuwe autoriteit in RKJ, in gesprek met Bram Louwagie

Ik ontmoet Bram in een gesprekslokaal in het Residentieel Kortdurend Jongerenprogramma (RKJ) in Eeklo voor een gesprek over ‘de nieuwe autoriteit' en hoe dit in het jongerencentrum vormgegeven wordt. Tussen het RKJ en Team preventie van De Sleutel zijn verschillende raakvlakken: zo geeft team preventie als terreinorganisatie vorming aan leerkrachten over thema’s zoals positief klasklimaat, omgaan met grensoverschrijdend gedrag om zo de sociale vaardigheden bij kinderen te versterken. En het RKJ vergaarde doorheen de jaren heel wat ervaring over deze thema’s.

De Sleutel engageert zich om een ‘lerende’ organisatie te zijn. Toen we bij preventie hoorden dat het RKJ zich toelegt op ‘de nieuwe autoriteit’ als opvoedingshouding gingen we dan ook graag het gesprek aan met Bram Louwagie. Bram is hoofdbegeleider en groepscoördinator in het RKJ en staat in voor o.a. het pedagogisch klimaat. De afdeling in Eeklo heeft momenteel 8 bedden en is volledig ingericht op maat van de leefgroep. Er wordt gekookt, lesgegeven door de Ziekenhuisschool Stad Gent, er zijn gesprekslokalen, er is een leefruimte, slaapkamers, … kortom in de leefgroep wordt samengeleefd zoals in een gezin maar met een bijzondere aandacht voor het herstel waar deze jongeren naartoe werken. En net zoals het in gezinnen wel eens moeilijk gaat, is dat in de leefgroep niet anders. Herstel verloopt met vallen en opstaan en net zoals er in een gezin wel eens discussies of conflicten zijn, gebeurt dat ook in de leefgroep met de jongeren onderling of met de begeleiders en de jongeren.

Het werken met een methodiek zoals de ‘nieuwe autoriteit’ is er dan ook gekomen vanuit een zoeken naar een goed evenwicht om de verbinding met de jongeren te behouden en ook voldoende grenzen te stellen in de leefgroep. Én om hierbij voldoende goed voor onszelf te zorgen. Er was nood aan een gemeenschappelijke taal en een gemeenschappelijk kader om adequaat om te gaan met crisismomenten, conflicten en zelfzorg.

nieuwe autoriteit 1 web

Het RKJ-team volgde een 5-daagse opleiding gegeven door Siska Baert van Wingerdbloei (VZW) over geweldloos opvoeden en geweldloos verzet in crisismomenten. Wingerdbloei (VZW) is een begeleidingscentrum voor jongeren en gezinnen tussen 8 en 12 jaar. Zij werken al een tijdje met de methodiek van ‘nieuwe autoriteit’ en ze waren bereid om hun expertise te delen.

Die ‘nieuwe autoriteit ‘startte bij Haim Omer, hoogleraar psychologie in Tel Aviv. De werkwijze van Omer werd wereldwijd opgepikt omdat heel wat ouders, leerkrachten en mensen in opvoedingssituaties nood hadden aan een andere opvoedingshouding. De afgelopen decennia heeft het gezag van ouders en leraren enorm aan kracht ingeboet. Autoriteit gebaseerd op intimidatie en blinde gehoorzaamheid is niet meer van deze tijd. De vrije/anti-autoritaire opvoeding, die volledig steunt op spontane en intrinsieke motivatie, bracht ook onvoldoende antwoorden, zeker wanneer het thema begrenzen aan bod komt.Er lijkt dus een sterke behoefte te zijn aan een opvoedingshouding die past binnen een vrije en pluralistische maatschappij. Nieuwe autoriteit biedt ouders, leraren, psychologen een kader om gezamenlijk de regie te pakken en vast te houden.

nieuwe autoriteit 2 web

 

Ook in het RKJ groeide de nood aan een gezamenlijke visie op opvoeden, begeleiden maar ook begrenzen. Bram vertelt: ‘We balanceerden vaak op een slappe koord. Gaan we mee in het/elk conflict en treden we streng op dan dreigt de situatie te escaleren. Maar een crisismoment gewoon ondergaan en de escalatie aanvaarden, verhoogt ook het onveiligheidsgevoel bij de medewerkers en de leefgroep. De ‘nieuwe autoriteit’ biedt ons een kader waarbinnen we nu nieuwe evenwichten vinden. Zoals bijvoorbeeld het evenwicht tussen begrenzen en ondersteunen, individuele vrijheid en verantwoordelijkheid.’

nieuwe autoriteit 3 webBram: ‘Communicatie is heel belangrijk binnen dit concept. Problemen lossen zich zelden na één (inter)actie op'

De opleiding bestond uit 2 grote onderdelen gaat Bram verder: ‘Vooreerst ging het over geweldloos opvoeden, waarbij het belangrijk is om niet mee te gaan in escalaties en de machtsstrijd die eigen is aan ruzie en conflicten. Maar wat doe je dan wel? Het geweldloos opvoeden is een basisattitude die gekenmerkt wordt door (een herstel van) autoriteit, gelegitimeerd door een netwerk, via zelfcontrole en die waar nodig verzet gebruikt (in plaats van geweld) en tegelijkertijd investeert in zorg voor de relatie. Het tweede grote onderdeel van de opleiding ging over geweldloos verzet. Dit traject kan opgestart worden als er chronische machteloosheid ervaren wordt, of als de veiligheid in het gedrang komt.

"Choose your battle"

Zo geeft Bram een voorbeeld van een jongere die te laat terug in huis is. Wanneer het team in ‘verzet’ gaat tegen regelovertredend gedrag geven ze duidelijk aan: ‘dit is niet ok voor ons, hoe ga jij ervoor zorgen dat dit niet meer gebeurt?’ De verwachtingen naar de jongere toe worden op die manier niet verlaagd of verhoogd maar je betrekt de jongeren in de oplossing. ‘Communicatie is dan ook heel belangrijk binnen dit concept. Herhaaldelijk - problemen lossen zich zelden na één (inter)actie op - aan de slag gaan met een ‘half engagement’ van de jongere geeft een constructiever effect dan onze wil opleggen en hier de strijd rond aangaan’, zo stelt Bram. ‘Maar als we ons machteloos of onveilig voelen, dan kunnen we kiezen om het traject van geweldloos verzet aan te gaan’ (bv de jongere komt telkens later en later terug of is te laat omdat hij in het station met gebruikers optrekt). Dat levert een aantal mooie slogans op die uithangen in het gesprekslokaal ‘choose your battle’ of ‘waar 2 olifanten vechten, groeit geen gras’. De slogans zijn een geheugensteuntje voor de jongeren en de begeleiders.

Keep calm web

Slogans aan de muur zijn een geheugensteuntje voor de jongeren en de begeleiders.

De opleiding en de gezamenlijke aanpak werpt zijn vruchten af zowel voor het team als voor de jongeren. Het team ervaart meer steun en vond een gemeenschappelijke taal. Het team beseft ook meer dat het gedrag van de jongeren niet iets is wat je kunt controleren dus is er minder energieverlies. De impact voor de jongeren is volgens Bram minder meetbaar maar toch geeft hij aan dat er minder crisissituaties zijn en dat de jongeren hun traject minder snel afgebroken wordt, o.a. doordat ze er de brui aan geven. Of doordat escalaties de relatie/de zorg stuk maakt.

De opleiding smaakt alvast naar meer en Bram en zijn team zijn vastbesloten om verdere stappen te zetten in het werken met dit denkkader.

Kelly Cathelijn, juni 2020

Aanverwante info
Mag ik mijn autoriteit terug of zoek ik een nieuwe
Omgaan met autoriteit in een therapeutische gemeenschap: hoe pakt TGG dit aan? 

 

Meer weten?
H. Omer, Nieuwe autoriteit, samen werken aan een krachtige opvoedingsstijl thuis, op school en in de samenleving. Hogrefe&MoleMann. 2011. Amsterdam.
https://expoo.be/nieuwe-autoriteit

Jongeren die experimenteren met drugs weten wat ze doen

Volg ons op Facebook

filmpjeimage

Traject van een cliënt

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.