De Sleutel Logo

VAAR MEE voor het GOEDE DOEL!
Ga naar het inschrijvingsformulier



VAAR MEE voor het GOEDE DOEL!
Ga naar het inschrijvingsformulier



Professionals

Hier vind je info op maat van wie beroepshalve met het thema drugs bezig is. Welke drugspreventie is effectief?  Maak kennis met ons aanbod voor leerkrachten en preventiediensten. Wat is evidence based hulp verlenen? Bekijk ons overzicht van goede praktijken en bruikbare meetinstrumenten.

maandag 29 mei 2017 00:00

"TOPspel-school blijf je omdat de kinderen er om vragen" (leerkracht aan het woord)

“Toen ik hoorde over TOPspel dacht ik: weer iets dat erbij komt. Maar dat klopt niet.  De les gaat veel beter mét TOPspel. De kinderen zeuren veel minder. Eigenlijk is het tijdswinst.  Een schooldag wordt plezanter voor kind én leerkracht. Ik moet niet langer de sjampetter zijn. En de leerlingen nemen zelf het klashouden in handen”.

Aan het woord is Juf Ilona (37) van vrije basisschool Ertvelde.  Ilona geeft 14 jaar les in dezelfde school en is reeds enkele jaren juf in het eerste leerjaar. Van bij de aanvang is ze een overtuigde voortrekker van TOPspel.
Illona speelt TOPspel sowieso drie maal een kwartiertje per week in de klas. Bij het aanvatten van een specifiek lesdeel worden eerst samen een drietal afspraken gemaakt, nodig om die taak goed uit te voeren. Bijvoorbeeld: we gaan fluisteren, respect hebben voor elkaar, samenwerken. De beloning wordt pas achteraf duidelijk. Bij het begin van het jaar hebben de leerlingen samen met de juf een 25-tal beloningen (vb 1 dagje geen huiswerk)  gekozen. En die zitten in papiertjes in surprise eitjes in één grote pot.

topsel ertvelde juf met kndHoe maakte VBS Ertvelde kennis met de TOPSpel-methode?
Juf Ilona: Na een studiedag 3 jaar geleden sprak onze directeur over TOPspel op een lerarenvergadering. Dat positief omgaan met regels en afspraken viel erg in de smaak. Al snel werd iemand van De Sleutel uitgenodigd voor een voorstelling hier op school. Tijdens dat schooljaar had ik een heel moeilijke klas, met nogal wat kinderen die zich moeilijk konden concentreren. Ik dacht meteen dat de integratie van die beloningsmethode in mijn lessen een groot verschil kon maken.

Wat zijn de voordelen?

Ilona: Ik zie drie grote troeven. Vooreerst worden leerlingen zich dankzij TOPspel goed bewust van wat het betekent om een goede werkhouding aan te nemen.  Je brengt een groepsdynamiek op gang waardoor ze ook elkaar gaan controleren. Ikzelf moet dat bijna niet meer doen. En dat is een groot verschil met vroeger. Toen  moest ik telkens opnieuw herhalen: flink zitten, stil zijn… Ze worden zich dus bewust van wat van hen verwacht wordt. Ze beseffen dat het ook consequenties heeft - niet alleen voor henzelf - als ze dat niet doen. Negatief gedrag krijgt ook geen aandacht meer van mij. En dat is heel belangrijk. Die negatieve aandacht die wegvalt.
Een tweede troef vloeit daaruit voort: dankzij TOPspel  leren kinderen verantwoordelijhkheid nemen voor hun acties, voor wat ze doen. Niet alleen tijdens de les, ook op de speelplaats. Ik merk dat kinderen van 6 jaar bij een groepsspel vooraf  de regels al goed kunnen afspreken. En bij problemen grijpen ze er nu ook zelf vlot naar terug. “Je weet toch nog welke regels we in het begin hebben afgesproken. En jij doet dat nu anders”.  Ze zien hun eigen aandeel in het groepsgebeuren.  En dat is een heel belangrijke vaardigheid die ze meekrijgen, ook voor later. Vroeger werd vervelend gedrag als stoerdoenerij bekeken. Wie de onnozelaar uithing, kreeg veel aandacht.  In plaats van “ik durf”, wordt het nu “Ik kan mij inhouden”. Wie voorbeeldgedrag stelt wordt de alfaman. Als je TOPspel veel speelt, merk je dat die machtsposities in de klas verschuiven.

Topspel ertvelde groepje

Een derde voordeel heeft mede te maken met de leeftijd van de kinderen. In het eerste leerjaar is het immers niet evident om bepaalde didactische werkvormen aan te brengen in de klas. Groepswerk en partnerwerk lukt nog niet zo goed op die leeftijd. Ze zijn nog te veel bezig met zichzelf.  En de zwakkeren staan dan al snel op de achterste rij. Maar als je TOPspel integreert en start door af te spreken “We werken samen” lukt dat al veel beter. Het moet natuurlijk goed uitgelegd worden, op maat van de leeftijd. Aan dezelfde oefening werken, overleggen, … Als dat goed lukt, werpt dat zijn vruchten af om aan de slag te gaan in hoekenwerk. 

Topspel ertvelde ilonaWanneer speel je het?

Ilona: Het hangt wat af van de klasgroep. Dit jaar gebruik ik het bijvoorbeeld bij het opruimen of een lastig werkje zoals penselen mooi maken. Vorig jaar had ik dat voor opruimen niet nodig. Ik speel het spel drie maal per week in de klas. En tussendoor ook wel eens als ik merk dat het moeilijk loopt. Als vast moment lijkt het evident om TOPspel te gebruiken bij individueel werk (“Flink zitten”). Toch gebruik ik het meer voor groepswerk. Je moet  er meer tijd in investeren, maar het loont. En het is een goed hulpmiddel om iedereen aan bod  te laten komen. Ik gebruik het ook buiten de klas. Het werkt bij mij bijvoorbeeld heel goed bij aankleden in het zwembad. Dan zeg ik vooraf. “we gaan TOPspel spelen”, en zijn ze binnen de tien minuten allemaal klaar. De beloning hoeft ook niet veel in te houden. Bijvoorbeeld een paar minuten trommelen, eens gek doen, een paar minuten extra speeltijd, even onder de bank mogen zitten.  En we bouwen dat ook af door minuten op te sparen. Zo mochten ze in december als beloning  op vrijdagnamiddag al eens kijken naar een aflevering van Dag Sinterklaas. Ze zijn daar heel gemotiveerd door. Het werkt ook door: als je bij een dipje in de namiddag verwijst naar het TOPspel-moment die ochtend, gaan ze zijn heel vlug opnieuw in modus.

topspel ertvelde bordHoe introduceerden jullie TOPspel op school en blijft het levendig?
Ilona: De voltallige lerarenploeg heeft in september de vorming gekregen. In hetzelfde schooljaar zijn we dan begin januari in de ganse school tegelijk gestart. Dat liep meteen heel goed. We hadden de introductie van TOPspel goed voorbereid. Professor Pollux kwam in de klas op bezoek en het verhaal werd uitgebreid  gespeeld. Bij de opstart van het tweede TOPspel-schooljaar was het nog wat zoeken. We herhaalden die algemene intro niet. Ik introduceerde de professor en TOPspel gewoon  in de klas.  Maar nu waren het in september nog bijna halve kleuters, allemaal drie maanden jonger.  Die kunnen op dat moment nog niet zo veel. De methodiek is in zo’n klasje goed om de afpraken te helpen implementeren en een rechtlijnige structuur neer te zetten. Je bouwt dat langzaam op. Eerst individueel en pas vanaf december in groepjes, dan ze kunnen ze al schrijven, rekenen. Als kinderen het zelf onder de knie hebben,  biedt TOPspel heel veel mogelijkheden waardoor het in de hogere schooljaren eigenlijk vanzelf loopt. Toch denk ik dat we de intro volgend jaar opnieuw wat grootser moeten aanpakken. Het is zeker meegenomen dat onze directeur ons sterk motiveert. Bij klasbezoeken vraagt ze steevast om zo’n TOPspel moment te kunnen zien. En de kinderen zelf houden het zeker levendig, ze vragen er vanaf het tweede leerjaar spontaan zelf naar. 

Is de coaching in de klas een meerwaarde?
Ilona: Dat is zeker zo. Vooraf was er bij sommige leerkrachten wel wat spanning, zo’n trainer van De Sleutel die een les komt bijwonen. Maar de manier waarop dit gebeurt, is zeer leerrijk. Eigenlijk speelt de coach TOPspel met de leerkracht. Het valt wel te overwegen om die coaching na enkele jaren te hernemen. Gewoon om die stijl van positief bevestigen bij iedereen levendig te houden. Het is ook goed om uniforme afspraken in de school opnieuw op scherp te zetten.

 

Paul De Neve

 

Aanverwante info

Interview met leerkracht derde leerjaar van TOPspelschool VBS Huise

Interview met leerkracht vierde leerjaar VBS Sint-Paulus Drongen

Link naar TOPspel-aanbod voor lagere scholen

Cliënten geven bij een opname best hun persoonlijke gsm in bewaring

Volg ons op Facebook

Traject van een cliënt

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Agenda

September
  • 10
    10:00 Zee-zeildag 2017

    Op zondag 10 september kan u opnieuw deelnemen aan de Zee-zeildag ten voordele van De Sleutel.

    Lees meer

    Link naar website o.m. met reacties van deelnemers van vorige edities.

  • Volledige agenda