De Sleutel Logo

VAAR MEE voor het GOEDE DOEL!
Ga naar het inschrijvingsformulier



VAAR MEE voor het GOEDE DOEL!
Ga naar het inschrijvingsformulier



Professionals

Hier vind je info op maat van wie beroepshalve met het thema drugs bezig is. Welke drugspreventie is effectief?  Maak kennis met ons aanbod voor leerkrachten en preventiediensten. Wat is evidence based hulp verlenen? Bekijk ons overzicht van goede praktijken en bruikbare meetinstrumenten.

vrijdag 19 mei 2017 00:00

"TOPspel verhoogt de intrinsieke motivatie" (Een leerkracht vertelt)

“Onze school leerde TOPspel kennen vier jaar geleden. Meester Stijn deed een interim in een nogal bruisende klas en introduceerde TOPspel. Onze school zag meteen de mogelijkheden van die positieve beloningsmethodiek, vooral omwille van de intrinsieke motivatiekracht, zowel voor leerkracht als leerling”.

leerlingen 3 de vbs Huise topspel def web  Kathy Bauters (rechts op de foto, met stagejuf Kim Coorevits links) geeft intussen zo’n 26 jaar les aan de vrije basisschool in het landelijke Huise, voornamelijk in het derde leerjaar. Ze vertelt hoe haar school er na dit proevertje echt mee aan de slag ging.

“Tijdens een teamvergadering werd beslist om met een drietal collega’s de opleiding rond TOPspel te volgen. Daarop aansluitend zijn we gestart in het 6de en 3de leerjaar met een uitprobeerjaar. Intussen is het mijn tweede volledige schooljaar dat ik de methodiek gebruik in de klas”.

“Zeker in een klas met pit is dit echt een meerwaarde. Kinderen vragen zelf: gaan we TOPspel doen: omdat ze dan weten dat de groepsgenoten zich aan de afspraken gaan houden en dat opdracht zal lukken”, aldus juf Kathy.

Juf Kathy integreert TOPspel met haar bestaande beloningssysteem: 2 potten vol knikkers. Een pot met groene knikkers voor als het goed draait en een pot met rode knikkers voor als het fout gaat. “In het begin van het schooljaar start ik altijd met onmiddellijke beloningen. Ik heb een heel energieke klas. Extra gaan spelen vonden zij dan het leukste. We bouwen dat langzaam op. In het begin doen ze het voor de beloning. Als ze een eerste ster behaald hebben, verdienen ze bij mij een grote wafelbak met slagroom. Dat is toch iets waar de leerlingen van de andere klassen van opkijken”.
Naarmate het schooljaar vordert, werkt juf Kathy meer met uitgestelde beloningen. Uiteindelijk komt de beloning zelfs op de tweede plaats. “Nu vinden leerlingen het krijgen van die groene knikkers al belangrijk genoeg. Eigenlijk werk ik na nieuwjaar vooral met uitgestelde beloning. Elke week is er hoekenwerk. Als de knikkerpot vol is dan mogen ze zelf voorstellen doen om de hoeken in te richten, wel aangepast aan de thema’s waarmee we bezig zijn. Op die manier krijg ik heel wat input van de kinderen. Ze mogen kiezen wat ze meebrengen. En automatisch is de motivatie tijdens TOPspel opdrachten zeer hoog”.

leerlingen 3 de vbs Huise topspel 001web

Juf Kathy legt in het begin van het schooljaar haar beloningslijst voor aan de klas. Vroeger werkte ze met een systeem van kaartje trek. “Maar dan kom je soms bij een beloning die niet goed past. Ik heb liever zelf de touwtjes in handen”.

Het is heel belangrijk om op voorhand duidelijke TOPspel-afpraken te hebben in de klas (hangen aan bord). “Bij een specifieke taak zeg ik dan wat ik als juf verwacht tijdens TOPspel (schrijf ik op bord). Bijvoorbeeld: netjes werken, tot daar moet je komen, dit wordt verwacht. Wie klaar is, kan dit of dat doen, zodanig dat de klassfeer niet voortdurend onderbroken wordt”.

Juf Kathy vindt het ook een goed hulpmiddel om kinderen van het derde leerjaar te leren doorwerken. “Hen een kwartier ononderbroken laten werken, bv in een rekenboek is al een serieuze uitdaging. Maar als dat goed lukt (“ik leer focussen”), dan kan je heel veel werk verzetten.”

Leerlingen blijken enorm gemotiveerd om met TOPspel te werken. Ze herinneren er zelf regelmatig aan: “Juf gaan we het in TOPspel doen”. Ze ervaren zelf de positieve gevolgen en genieten van de complimenten bij TOPspel.

“We hebben het nu doorgetrokken naar de ganse school. De introductie van de fluohesjes liep in het begin bijvoorbeeld niet zo goed. Nu met TOPspel wel. We gebruiken het ook om op tijd in de rij te komen en rustig naar boven gaan. Elke leerkracht heeft een eigen systeem: ik spaar knikkers, iemand anders zet streepjes…”

Juf Kathy beaamt dat de methodiek heel veel variatiemogelijkheden biedt. “Als leerkracht weet je: mijn klas heeft het daar moeilijk mee. Hier ga ik het gebruiken. In het begin van het schooljaar pas ik TOPspel toe bv bij het uitvoeren van een zelfstandig schrijftaakje of bij een rekenopdracht (iedereen tot daar). Zo kan je makkelijk pluimen geven. Eenmaal je het in de vingers hebt, kan je het ook gebruiken gewoon tijdens het lesgeven, toepassen in het groepswerk. Binnenkort doen we bv een groot herhalingsdictee. De voorbereiding doen we dan met TOPspel: eerst laten we hen individueel het woord schrijven. Dan geven we tijd om te overleggen met elkaar (wie van ons vier heeft het juist geschreven). De afspraken om rustig te werken en aandachtig te luisteren, worden mooi opgevolgd”.

Ik heb het ook tijdens onze zeeklas gebruikt bij “leren leren”. Dat verliep dan in groepjes, via hoekenwerk met drie. “Rustig werken”, “iedereen een eigen taak”, “de tijd in de gaten houden”, “elkaar helpen”. Op het einde van het hoekenwerk kwamen ze dan hun les vertellen. En dat werkte perfect.

“Zeker als je een klas met sterkte karakters hebt, is deze methodiek een troef. Leerlingen willen niet degene zijn die iets doet mislukken. Er is een soort groepsdruk om die ster te behouden. En het werkt. Ze ontlopen hun verantwoordelijkheid veel minder. De beloning op zich is niet meer belangrijk. Ze doen het omdat ze willen dat het lukt. Het is heel uitzonderlijk dat het TOPspel niet lukt.

Binnen de school is er ook een werkgroep rond TOPspel. “Daar willen we in de toekomst nog meer ervaringen uitwisselen tussen leerkrachten om van elkaar te leren. We merken dat het makkelijker loopt bij leerkrachten die de opleiding volgden. Ze zijn begeesterd, doordrongen van die positieve benadering. Veel hangt ook af van hoe je het als leerkracht zelf levendig houdt. Al is er in een super rustige klas misschien minder nood aan. Naar het aanpakken van onaangepast gedrag zien we toch wel dat we de grootste winst maken op de speelplaats”.

leerlingen 3 de vbs Huise topspel 009web

“De coaching in de klas is op het moment zelf een grote hulp”, zo zegt Kathy. Toch is het niet voor alle leerkrachten evident om vol te houden. “Het is goed dat we af en toe een kleine reminder krijgen: een mailtje met een tip of een Facebookbericht. Zo’n impulsen helpen om de dynamiek op te krikken. Dat mag vaker”.

“Ik pas TOPspel het meeste toe als de dynamiek van de groep niet goed zit. Af en toe ook omdat het helpt bij zaken met een hoge moeilijkheidsgraad. En het klopt: voor mij is het zeker geen extra werk. Er komt geen papierwerk bij kijken. Afspraken op bord, timer aan en je bent vertrokken”.

 

Paul De Neve

 

Aanverwante info

Interview met leerkracht eerste leerjaar van TOPspelschool VBS Ertvelde

Interview met leerkracht vierde leerjaar VBS Sint-Paulus Drongen

Link naar TOPspel-aanbod voor lagere scholen

Cliënten geven bij een opname best hun persoonlijke gsm in bewaring

Volg ons op Facebook

Traject van een cliënt

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Agenda

September
  • 10
    10:00 Zee-zeildag 2017

    Op zondag 10 september kan u opnieuw deelnemen aan de Zee-zeildag ten voordele van De Sleutel.

    Lees meer

    Link naar website o.m. met reacties van deelnemers van vorige edities.

Oktober
  • 16
    08:45 Open training Unplugged specifiek voor eerste graad te Gent

    Trainingsdag Unplugged (eerste graad) te Gent (van 8u45 - 16u) met follow-up dag op 7 mei 2018

    Inschrijven of vragen? mail naar preventie@desleutel.be

     

     

  • 19
    08:45 Open trainingsdag Unplugged specifiek voor eerste graad te Hasselt

    Open trainingsdag Unplugged (eerste graad) te Hasselt (van 8u45 - 16u) met follow-up dag op 17 mei 2018

    Inschrijven of vragen? mail naar preventie@desleutel.be

     







  • Volledige agenda