De Sleutel Logo

Professionals

Hier vind je info op maat van wie beroepshalve met het thema drugs bezig is. Welke drugspreventie is effectief?  Maak kennis met ons aanbod voor leerkrachten en preventiediensten. Wat is evidence based hulp verlenen? Bekijk ons overzicht van goede praktijken en bruikbare meetinstrumenten.

maandag 27 april 2015 00:00

Multidisciplinair aan de slag met begeleiding gezinnen van jongeren in opname

Hoe zorg je ervoor dat alle hulpverleners het afgesproken behandelpad bewandelen? Om  alle neuzen in dezelfde richting te krijgen is samenwerking met andere disciplines vandaag in elke hulpverlening voor drugverslaafden aan de orde van de dag. Zeker bij de begeleiding van de omgeving van de cliënt is dit van groot belang, willen we een duurzame verandering van levensstijl installeren, ook na de opname.

We laten Cindy,  gezinsbegeleidster in het Residentieel Kortdurend Jongerenprogramma (RKJ), vertellen over haar werk binnen onze afdeling voor minderjarigen in Eeklo.

“Het spreekt voor zich dat ikzelf vooral focus op gezinsrelaties, maar ik kijk ook veel ruimer dan dat.  Zo nodig ik soms andere belangrijke personen uit of contacteer ik bijvoorbeeld een opa of oma, iemand van een sportclub, een werkgever. Mijn functie bestaat erin om te  werken met het gezin van de opgenomen jongere. Maar evengoed werk ik met de jongere zelf aan thema’s die belangrijk zijn in dat gezin”, zo gaat Cindy van start.

Cindy wijst erop dat multidisciplinair werken in het RKJ héél belangrijk is. Tijdens haar werk met het gezin komen veel sociale en psychische aspecten ook aan bod.

Cindy: Ik overleg met de leefgroepwerkers want dikwijls zie je parallelle dingen tussen de leefgroep van het RKJ en het oorspronkelijk gezin. Met de psychologe, die individuele therapie doet met de jongere, stem ik eveneens af. Sommige jongeren vinden het immers gemakkelijker om tijdens een individueel gesprek voor te bereiden wat ze tijdens een gesprek met de ouders erbij willen vertellen. Verder is afstemming met de psychiater belangrijk voor mij, omdat die meer zicht heeft op de psychische problematiek van de jongere en informatie geeft over medicatie.  Ik krijg er ook tips over hoe ik om kan gaan met ouders die zelf een psychische problematiek hebben.

Komt de gezinsbegeleiding voldoende aan bod tijdens een behandeling?

Cindy: Iedereen is ervan overtuigd dat we tijdens de opname van de jongere niet goed werken als we de context er niet bij betrekken. Idealiter wil ik elk gezin wekelijks zien, maar wegens tijdsgebrek lukt dat niet altijd. Ik kan onvoldoende bij de gezinnen thuis gaan, wat nochtans een meerwaarde zou zijn. Mochten we meer outreachend kunnen werken en naar de gezinnen gaan, dan zou dit complementair zijn met wat ik nu doe. We zouden ook de nazorg beter kunnen opnemen.

 

cindy web

Gezinsbegeleider  Cindy: “Inzetten op nazorg kan omgeving jongeren sterker maken en herval helpen voorkomen”

 

Aan een behandeltraject werken verschillende partijen mee. Maar niet iedereen heeft dezelfde ideeën, doelen en verwachtingen omtrent dat traject. Wat is uw ervaring omtrent consensus bereiken met de andere personen?

Cindy: Binnen het eigen team valt het wel mee om consensus te bereiken. Maar vaak kunnen de doelen van hulpverleners wel eens botsen met  de doelen van het gezin. Toch is het belangrijk overeen te komen voor wat betreft structuur en begrenzing in het gezin. Sommige gezinnen hebben een erg toegeeflijke stijl en dan is het een uitdaging om hun en onze doelen op elkaar af te stemmen. We waken er wel over dat de doelen goed  beantwoorden aan de noden van de jongere. In consensus samenwerken met externe partners kan moeilijker zijn, omdat ze een andere visie hebben. In begeleid zelfstandig wonen zal men bv meer vrijheid geven, meer verantwoordelijkheid laten bij de jongere, terwijl wij net het tegenovergestelde vragen. Maar we kunnen daar wel over praten en tot overeenstemming komen. Soms lukt dat minder goed en kan een voorziening bijvoorbeeld niet ingaan op onze vraag om kort op de bal te spelen, omdat ze tijdens het weekend onderbemand zijn.

De Sleutel streeft tijdens de zorg prioritair verandering na. Ook al weten we dat er hier limieten aan zijn. Hoe kijkt u daar tegenaan? 

Cindy: Je kan pas tot verandering komen als de jongere en het gezin daarin verantwoordelijkheid opnemen. Het gebeurt dat ze wel willen werken rond stoppen met druggebruik, maar niet aan de zaken die invloed hebben op dat druggebruik, zoals relationele aspecten. Er zijn gezinnen die erin slagen om op eigen kracht tot verandering te komen en die te behouden. probleem gezinnen, waar er soms al problemen zijn van bij de geboorte van het kind, is de veranderruimte beperkt. Ik probeer dan te ondersteunen door op zoek te gaan naar een ruim netwerk rond dat gezin. Sommige gezinnen slagen er dan toch wel in, om bijvoorbeeld samen met een thuisbegeleider, een duurzame verandering te behouden.

Zingeving is voor elke mens, ook voor de verslaafde persoon, een belangrijk gegeven. Lukt het om een jongere te  helpen ontdekken wat belangrijk is in zijn leven en wat hij kan doen om  idealen waar te maken?

Cindy: komt sterker aan bod in de groepswerking dan bij mij. Veel van onze jongeren zijn niet zo erg met hun toekomst bezig. Ze denken wel na  over normen en waarden in het gezin. Ik vind het altijd verrassend om te zien hoe goed jongeren  weten welke waarden en normen hun ouders nastreven, ook al wijkt dat sterk af van wat van tel is in de wereld van de druggebruikers. Ouders vinden het wel belangrijk om te spreken over de toekomst, over welke persoon de jongere later zal worden.

Het is belangrijk dat een verslaafde zijn verslaving “begrijpt”. Wat is de bijdrage van uw discipline hierin?

Cindy: Wij zien druggebruik als een symptoom en zoeken altijd naar de onderliggende betekenis. Welke betekenis heeft het druggebruik in het leven van de jongere, welke rol spelen gezinsrelaties hierin? Sommige jongeren voelen zich bijvoorbeeld gevangen tussen 2 vuren wanneer hun ouders gescheiden zijn en niet overeenkomen. In andere gevallen weten de ouders onvoldoende wat er in hun kind omgaat: hoe voelt het zich, heeft het nood aan een babbel? Vaak is de praktische zorg  wel aanwezig, maar zien we onvoldoende emotionele beschikbaarheid van ouders voor hun kind (door werk of andere zaken). Jongeren denken dan dat ze niet bij hun ouders terecht kunnen, ze voelen zich niet begrepen, ze zitten met spanningen en drugs zijn dan de oplossing om de spanning te doen verdwijnen. Het komt voor dat jongeren zich niet gezien  voelen in het gezin, ze vragen zich af of hun ouders wel weten waarmee ze bezig zijn, wie ze zijn. En als ouders zelf problemen op het werk hebben, gespannen zijn of persoonlijke of psychische problemen hebben, dan is het zeker niet evident  om voeling te hebben met wat er in hun kind omgaat.

Hoop op beterschap, op een kwaliteitsvol leven, de verwachting van welbevinden,… Het zijn facetten die nadrukkelijk naar voor worden geschoven door de herstelbeweging in de geestelijke gezondheidszorg. Hoe word jij daarmee geconfronteerd?

Cindy: De kwaliteit van leven in de gezinnen komt sterk op de voorgrond tijdens de begeleiding. Ouders en jongeren hebben soms maanden aan een stuk in een heel stressvolle situatie geleefd. Veerle Soyez schreef ooit in dit magazine dat je de situatie in een gezin met een drugs gebruikend kind kunt vergelijken met het stressniveau van leven in een oorlogsgebied of waar er natuurrampen waren. Ze hebben iets van: we kunnen dat niet meer aan, altijd die ruzies, altijd die bezorgdheid. Ze voelen zich machteloos, ze kunnen zichzelf niet helpen, ze kunnen hun kind niet helpen. Ze voelen ook dat ze als ouder geen invloed meer hebben. En deze situatie bepaalt de ouders in alle andere levensfacetten: op hun werk, op hun gezondheid,…Op den duur kunnen ze zich niet goed meer concentreren, ze slapen niet goed, er komen spanningen in de relatie, ze hebben geen energie meer om met de andere kinderen bezig te zijn. En daar voelen ze zich dan schuldig over. Uiteindelijk gaat de kwaliteit van het leven er voor alle gezinsleden sterk op achteruit. Broers of zussen cijferen zichzelf weg om de ouders niet extra te belasten. Meestal proberen we ouders uit te leggen dat de aandacht niet exclusief  naar de jongere die opgenomen is, mag gaan.  Ze moeten opnieuw voor zichzelf en voor elkaar gaan zorgen, leuke dingen doen met hun andere kinderen. De energie die ouders zo terug krijgen, maakt dat ze opnieuw kunnen investeren in hun drugs gebruikend kind.

Overschakelen van de ene hulpverlener naar de andere, of verwezen worden naar een ander centrum is voor de cliënt niet altijd evident.  Hoe kan je een cliënt geruststellen dat dit alles op een veilige manier zal gebeuren?

Cindy: Andere centra zijn bereid om nazorg op te nemen, wij proberen zoveel mogelijk te helpen, door bijvoorbeeld mee op gesprek te gaan tijdens de nieuwe intake bij doorverwijzing, door al veel info door te geven zodat ze niet alles opnieuw moeten vertellen, maar toch merken we dat ze gemakkelijk afhaken. De nazorg verzekeren is niet gemakkelijk, er zijn serieuze obstakels. De jongere zelf vindt dat het na een opname wel genoeg is geweest. Het gewone leven in het gezin komt weer op gang. Verder werken aan thema’s die in het RKJ opgestart zijn vraagt opvolging en tijd,  dan moet de  jongere weer aan iemand anders dat verhaal doen. Dat is lastig en daardoor haakt hij gemakkelijk af. Mochten we zelf de nazorg in handen kunnen nemen, dan zouden we zeker aanklampender kunnen werken.

We erkennen dat verslaving een chronisch gegeven is. Hoe spreek jij daarover?

Cindy: Het is voor onze jongeren moeilijk om te aanvaarden dat ze een kwetsbaarheid hebben voor het leven. Wij geven bv aan dat ze kwetsbaar zijn voor alle middelen, ook voor alcohol. Dat kunnen ze moeilijk aanvaarden. Ook ouders zijn er soms van overtuigd dat het beter is dat hun zoon een pintje te veel drinkt in plaats van drugs te gebruiken. Daar geraken we moeilijk door, ook al proberen we dat te bespreken.

Robrecht Keymeulen

(april 2015)

 

Aanverwante info : Lees onze reeks multidisciplinair werken in De Sleutel

Gedetineerden hebben recht op een drugvrije gevangenis

Volg ons op Facebook

filmpjeimage

Traject van een cliënt

Inschrijven E-zine

Invalid Input
Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.

Agenda

April
  • 24
    14:00 Kennismakingsbezoek RKJ

    De minderjarigenwerking van De Sleutel in Eeklo, biedt verschillende modules aan voor jongeren met een verslavingsprobleem.  Eén van deze modules voorziet de mogelijkheid om het residentieel programma van het RKJ Eeklo te leren kennen via een bezoek. Wie zich inschrijft krijgt een rondleiding door een ervaringsdeskundige en een medewerker.

    Wanneer? van 14 tot 16 u 

    Waar? RKJ Zuidmoerstraat 165, 9900 Eeklo

    Voor wie? Dit aanbod richt zich tot jongeren samen met hun begeleiders (jeugdzorg, school, CLB,...)

    Inschrijven via tel: verplichte reservatie via 09/3772526. Het aantal plaatsen is beperkt!
    Uw inschrijving is pas definitief nadat wij per mail een bevestiging hebben gestuurd

    meer info

Mei
  • 21
    14:00 Kennismakingsbezoek RKJ

    De minderjarigenwerking van De Sleutel in Eeklo, biedt verschillende modules aan voor jongeren met een verslavingsprobleem.  Eén van deze modules voorziet de mogelijkheid om het residentieel programma van het RKJ Eeklo te leren kennen via een bezoek. Wie zich inschrijft krijgt een rondleiding door een ervaringsdeskundige en een medewerker.

    Wanneer? van 14 tot 16 u 

    Waar? RKJ Zuidmoerstraat 165, 9900 Eeklo

    Voor wie? Dit aanbod richt zich tot jongeren samen met hun begeleiders (jeugdzorg, school, CLB,...)

    Inschrijven via tel: verplichte reservatie via 09/3772526. Het aantal plaatsen is beperkt!
    Uw inschrijving is pas definitief nadat wij per mail een bevestiging hebben gestuurd

    meer info

Juni
  • 19
    14:00 Kennismakingsbezoek RKJ

    De minderjarigenwerking van de Sleutel in Eeklo, biedt verschillende modules aan voor jongeren met een verslavingsprobleem.  Eén van deze modules voorziet de mogelijkheid om het residentieel programma van het RKJ Eeklo te leren kennen via een bezoek. Wie zich inschrijft krijgt een rondleiding door een ervaringsdeskundige en een medewerker.

    Wanneer? van 14 tot 16 u 

    Waar? RKJ Zuidmoerstraat 165, 9900 Eeklo

    Voor wie? Dit aanbod richt zich tot jongeren samen met hun begeleiders (jeugdzorg, school, CLB,...)

    Inschrijven via tel: verplichte reservatie via 09/3772526.. Het aantal plaatsen is beperkt!
    Uw inschrijving is pas definitief nadat wij per mail een bevestiging hebben gestuurd

    meer info

  • Volledige agenda