De Sleutel Logo

STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



STEUN DE SLEUTEL

klik hier

 



woensdag 09 september 2015 00:00

Stap voor stap op weg naar volwaardige jongerentrajecten

Voor het kwaliteitsbeleid van De Sleutel baseren we ons op onze visie en onze strategische doelstellingen. We illustreren dit met het voorbeeld van ons jongerenproject. Op weg naar een netwerk dat meer en betere trajecten voor druggebruikende jongeren en hun omgeving mogelijk maakt.

Wat wil De Sleutel op gebied van trajecten voor jongeren realiseren? 

We citeren uit de samenvatting van  het strategisch plan 2014 – 2018: Het jongerenproject wil een bijdrage leveren tot het bereiken van volgend strategisch doel: “ De Sleutel zal een ernstige inspanning leveren om drughulpverlening bereikbaarder te maken voor minderjarigen en jongvolwassenen. We willen niet alleen meer jongeren bereiken maar hen ook vroeger bereiken. Onze ambulante centra spelen hierin een grote rol, o.a. in het vormen van een netwerk met tal van partners. Wederzijdse samenwerking met het Residentieel Kortdurend Jongerenprogramma (te Eeklo) is van groot belang. De context (gezin, gezinsvervangende instelling …) is bij jongeren super belangrijk. Daarom zetten we extra in op het actief en consequent betrekken van de context van de jongere bij onze interventies. Outreachend werken is een methodiek die we promoten.”

voeten

Dit strategische doel is erg ambitieus. Het kan enkel bereikt worden door te werken in stappen. In meerdere afdelingen van De Sleutel wordt er nu reeds met jongeren gewerkt. In 2014 sloegen ongeveer 9% van de aanmeldingen op jongeren tussen de 18 en 21 jaar en ongeveer 11% op minderjarigen. In absolute cijfers uitgedrukt gaat dit op jaarbasis over ongeveer 770 aanmeldingen van minderjarigen en jongeren. Als eerste stap in de realisatie van dit project werden in  2014 alle medewerkers met expertise in het werken met jongeren van de ambulante centra te Gent, Brugge, Antwerpen evenals van het CIC te Wondelgem en  het RKJ te Eeklo geïnterviewd volgens het schildpadmodel. Doel was de huidige praktijken in kaart brengen in functie van de uitbouw van volwaardige jongerentrajecten.

Waar staan we nu? Een overzicht met de voornaamste bevindingen.

  • Hoe zorgen jullie dat de jongeren tot bij jullie komen? Hoe melden ze zich aan?

De afdelingen van De Sleutel voeren een actieve strategie naar de ad hoc partners waarmee reeds werd samengewerkt. De oriëntatieprocedure t.a.v. een jongere is echter niet overal aangepast voor hen. Maar iedereen past zijn stijl wel aan de jongere aan. De website is een belangrijk medium voor jongeren en hun familiale context. Jongeren zelf zijn bijna nooit vragende partij om een therapie te starten, de context wel.

  • Welke kenmerken worden bij de jongere, context en verwijzer verwacht bij een aanmelding?

De Sleutel heeft een duidelijk profiel voor wie een probleem heeft met middelengebruik. We denken dat we de kunst van de timing goed beheersen: wachten tot het gepast moment. De onwillige jongere komt toch af naar onze centra en wordt verleid tot samenwerking. Dit biedt kansen, bijvoorbeeld door hen verantwoordelijkheid te geven in de samenwerking met de context.

Er wordt gevraagd dat de ouders meekomen op intakegesprek. De omgeving van de gebruiker vermoedt of weet dat er een drugprobleem is omdat ze op andere terreinen achteruitgang merken, maar ze kunnen het niet aan. Daarom richten ze zich naar ons. Ondersteuning van de context kan er toe leiden dat de jongere ook meer ondersteund wordt en nog een kans krijgt. Een gemotiveerde en goed geïnformeerde context kan een consequente opvolging  in een traject mogelijk maken.  Voor allochtone ouders is op gesprek komen een grote drempel.  De doelgroep die we via onze centra bereiken kampt vaak met een extreme problematiek, experimenterende gebruikers zien wij in mindere mate.

  • Wat denken jullie over de fysieke omgeving waar interventies plaatsvinden?

De infrastructuur (de eigen gebouwen), blijkt op sommige plaatsen oké te zijn en op andere minder. Dealers die actief zijn in de onmiddellijke buurt vormen wel een bedreiging. Bereikbaarheid met openbaar vervoer is een pluspunt. Outreach is een goed idee en wordt beperkt  toegepast.

  • Binnen welke krijtlijnen (regels en normen) spelen interventies zich af?

De  regels binnen de settings die werken met jongeren worden stelselmatig gecommuniceerd en blijken expliciet. Deontologie is geïntegreerd in de dagelijkse interventies. Dit brengt veiligheid. Verschillen in regelgeving met externe partners kan het bereiken van doelstellingen en het opvolgen van afspraken in de weg staan. De leeftijdsgrens van 18 jaar is kunstmatig en veroorzaakt dikwijls een breuk in het traject.

  • Wie voert de interventies uit?

Het multidisciplinaire aspect is overal aanwezig, de interventies zijn goed gedoseerd ten overstaan van de ernst en er zijn goede procedures om het proces te bewaken en te sturen. Ondersteuning van de jongerenwerkers door het volledige team is mogelijk. Echter,  sommige disciplines, die bij de ernstigste situaties noodzakelijk zijn (vb psychiater), kunnen niet altijd ingevuld worden.  In complexe situaties zijn de (professionele) netwerken zodanig uitgebreid dat ze voor de jongere onoverzichtelijk geworden zijn. In onze programma’s zijn structurerende en ondersteunende interventies naar de context kwalitatief en kwantitatief minder goed uitgewerkt t.o.v. de interventie naar de jongere zelf.

  • Welke doelen streven jullie na met interventies?

Nagestreefde doelen zijn bewustwording, bespreekbaarheid en inzicht in functionaliteit van druggebruik, gedragsverandering bereiken – alhoewel dit laatste héél moeilijk is als het gaat om cannabisgebruik. Voor wat betreft afstemming op elkaar van de doelen van de verschillende partijen ( context) zitten we wel wat op onze honger. Afstemming van doelen in een traject gebeurt op ad hoc basis. Afstemming in tijd ( wachtlijst) van ambulante op residentiële setting is frustrerend.

De doelen in de begeleiding van de jongere zijn goed geoperationaliseerd en allemaal belangrijk. Ze zijn erg gedifferentieerd, op maat werken is mogelijk. We weten dat afstemming met de context essentieel is.

Hangjongeren2aweb

  • Welke middelen zijn voorhanden om doelstellingen te bereiken?

De Sleutel beschikt over een arsenaal aan middelen (kwaliteit). We hebben medewerkers met  competenties op gebied van jongerenwerking. Toch zijn er enkele mankementen:  de interventies zijn  te verbaal en verlopen weinig via de nieuwe media die door de jongeren gebruikt worden.  Maar vooral hebben we  veel te weinig (kwantiteit) medewerkers met specifieke knowhow over jongeren. Screening en diagnostiek kunnen beter uitgewerkt worden. Sommige interessante combinaties van therapeutische interventies mogen we niet doen vanwege de RIZIV-erkenning.

  • Welke belangengroepen hebben invloed op onze begeleidingen?

We werken goed samen met wie we reeds een gemeenschappelijke positieve geschiedenis hebben. Soms heeft de samenwerking langs beide zijden een opportunistisch, i.p.v. een strategisch karakter. Als je prettig kunt vergaderen, betekent dit niet dat er effectief naar ons doorverwezen wordt. Het lijkt erop dat de directe toegang van jongeren en familiale context goed moet verzekerd blijven.

jongerenprojectweb

  • Wat kan er wel en niet bereikt worden met de jongeren?

Er is een beter bewustzijn en grotere openheid t. o.v. van hulpverlening bij de jongere. Vertrouwen tussen ouders en jongere kan hersteld worden. Echte gedragsverandering inzake druggebruik wordt veel minder bereikt. Dit lukt beter bij hard drugs dan bij cannabis, mede doordat het cannabisgebruik  dikwijls geminimaliseerd wordt. Een jongere is tevreden wanneer hij zich gehoord voelt, ouders wanneer er minder problemen zijn en er meer rust is thuis. Bewustwording van het eigen druggebruik, hierover kunnen praten, biedt handvaten voor verandering en tot evolutie van dwang naar interne motivatie. Terug kunnen aansluiten bij de school en bij vroegere vrijetijdsactiviteiten is belangrijk.  Een interventie slaat niet altijd van de eerste keer aan, maar jongeren komen later makkelijker terug omdat er reeds een vertrouwensband werd opgebouwd. Een jongere verdwijnt van de radar wanneer hij 18 wordt. Zwaardere cases, dubbel diagnose jongeren, haken snel af.

  • Wat draagt bij tot het bereiken van succeservaringen?

Een eigen, veilige  plek vinden, terug vat krijgen op een chaotische situatie is voor jongere en context een belangrijke stap. Voortdurend afstemming tussen jongere, context en netwerkpartners schept kansen.

  • Wat kunnen we op korte termijn doen om betere jongerentrajecten te realiseren?

Op basis van de interviews werd een SWOT-analyse gemaakt en teruggekoppeld naar de medewerkers. Op basis hiervan konden we 30 “quick wins” selecteren. Een quick win is een mogelijke verbeteractie die geen of beperkte financiële of structurele aanpassingen vraagt. Momenteel zijn een twintigtal medewerkers bezig met de prioritisering van deze lijst. Op basis van die resultaten gaan we straks quick wins selecteren en daadwerkelijk implementeren. In een volgend nummer leest u hier zeker meer over.

Robrecht Keymeulen (september 2015)

 

Aanverwante info

Visie rond kwalitetisbeleid in De Sleutel

Visie op het werken met minderjarigen

Vroeginterventie: Wat voor wie en hoe?

De Sleutel ent kwaliteit op visie en strategische doelstellingen

De Sleutel pioniert met outreach gericht op jongeren

Multidisciplinair aan de slag met begeleiding gezinnen van jongeren in opname

Hoe gaat onze afdeling voor minderjarigen aan de slag met creatieve therapie?

 

 

filmpjeimage

Inschrijven E-zine

Invalid Input
Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.