De Sleutel Logo

Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



woensdag 24 februari 2016 00:00

Naar geïntegreerde en herstelgerichte zorg voor mensen met een verslavingsprobleem (visie minister Vandeurzen)

De zesde staatshervorming geeft Vlaanderen in grote mate bevoegdheid over de verslavingszorg. Deze overdracht van bevoegdheden van de federale overheid naar de Vlaamse gemeenschap, laat toe dat Vlaanderen vorm kan geven aan een eigen verslavingsbeleid en de verslavingszorg tegen eind  2017 kan inkantelen in de brede geestelijke gezondheidszorg.  Maak kennis met de visie van Minister Vandeurzen waarop zijn toekomstige beleid zal steunen . 

HET TOEKOMSTIG VLAAMS BELEID ROND VERSLAVINGSZORG

Om het nieuwe beleid rond verslavingszorg vorm te geven en tot een visie te komen heeft minister Vandeurzen, bevoegd voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, een overleg met de sector opgestart. Er werd geluisterd en een beroep gedaan op vertegenwoordigers uit de gespecialiseerde verslavingszorg, de brede geestelijke gezondheidszorg, de belendende sectoren, gestabiliseerde verslaafden en familievertegenwoordigers. Op 30 oktober 2015 nodigde Minister Vandeurzen een ruime groep belangstellenden uit op een conferentie in het Vlaams Parlement. We konden kennismaken met deze nieuwe visie, onze reflecties delen en in werksessies een aantal thema’s grondiger uitdiepen.

 

vandeurzenweb 

Op 30 oktober 2015 nodigde Minister Vandeurzen een ruime groep belangstellenden uit op een conferentie in het Vlaams Parlement

Welke uitdaging legt Vlaanderen zichzelf op?

Het Vlaamse beleid  wil tegemoetkomen aan de noden van de verslaafde en van zijn of haar omgeving, goede praktijken promoten, inspelen op bestaande en nieuwe wetenschappelijke inzichten, rekening houdend met de ervaringen van de doelgroep, de experten en de terreinwerkers.

Verslaving wordt erkend als een aandoening met biologische en psychosociale componenten. Zorgtrajecten voor verslaafden moeten flexibel zijn  en de zorg moet op maat gegeven worden. Realisatie van continuïteit van de zorg  is een belangrijk principe. Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling dat de gespecialiseerde verslavingscentra met hun expertise opgeslorpt worden door het grotere geheel van geestelijke gezondheidszorg. Wel zullen algemene zorginstellingen beter toegankelijk gemaakt worden voor mensen met een verslavingsprobleem. Wanneer het kan, zal de zorg voor deze groep opgepakt worden in een generalistisch zorgkader, pas waar het nodig is in een gespecialiseerd zorgkader.

toehoorders web

Verankering van de expertise rond verslavingszorg via samenwerking met de verschillende diensten binnen de geestelijke gezondheidszorg en belendende sectoren (jeugdhulp, welzijn, justitie, wonen, werk…) moeten een efficiënt en continu zorgaanbod mogelijk maken. De gezondheidsdoelstellingen die de Vlaamse overheid wil bereiken zullen naar aanleiding van een nieuwe gezondheidsconferentie in 2016, vastgelegd worden. Op basis van deze doelstellingen zal dan een actieplan tot stand komen.

Begrippenkader

De nieuwe visietekst staat eerst stil bij wat er verstaan moet worden onder de begrippen “verslaving” en “herstel”. Dit is terecht, want begripsverwarring is één van de klassieke hinderpalen die goede samenwerking belemmeren. “Verslaving” wordt gezien als een gezondheidsprobleem met biopsychosociale aspecten. Verslaving kent meestal een chronisch verloop. Dat mag ons echter niet verhinderen om hoop op verandering na te streven. De oorzaken van verslaving zijn variabel en individueel bepaald. Vandaar dat de interventies ook variabel zijn en zich situeren in een continuüm dat gaat van preventie tot maatschappelijke re-integratie. De interventies betreffen niet alleen de gedragsmatige aspecten van verslaving, maar ook de emotionele, cognitieve en existentiële factoren. 

In deze visietekst betekent “herstellen” het hervinden en leren inzetten van de eigen kracht door een proces van zelfversterking en emancipatie. Ervaringsdeskundigen bieden hier een toegevoegde waarde.

Wat mag de persoon met een verslaving verwachten?

Naast dit algemene kader gaat de visietekst in op enkele doelstellingen en principes die de Vlaamse verslavingszorg wil hanteren. Wat mag een persoon met verslavingsproblemen verwachten van geïntegreerde en op herstel gerichte verslavingszorg?

Personen met een verslavingsprobleem hebben recht op aangepaste zorg. Dit houdt  in: zorg op maat, gericht op verbetering van hun levenskwaliteit en welbevinden op vlak van gezondheid, dagelijks functioneren, maatschappelijke participatie en persoonlijke ontwikkeling. De zorg richt zich dus tot alle levensdomeinen. Waar het kan, wordt de zorg verstrekt in een algemeen kader, waar het moet in een gespecialiseerd kader. De zorg richt zich niet alleen tot chronische verslaafden, ook experimenteel gebruik, misbruik en acuut gebruik behoren tot de focus van de verslavingszorg. Er zijn drie kennisbronnen waarop de verslavingszorg zich kan baseren: niet alleen wetenschappelijke kennis en praktijkervaring, maar ook de kennis van ervaringsdeskundigen.

Deze aangepaste zorg moet laagdrempelig zijn. Dit betekent dat mensen met een verslavingsprobleem gemakkelijk toegang moeten krijgen tot deze zorg. Sociale media en internet zullen hier een grotere rol spelen. De zorg moet betaalbaar zijn en de verslaafde en zijn omgeving moeten snel op de juiste plaats terecht komen: de plaats waar voor hen de beste zorg kan gegeven worden. Dit zal inhouden dat op alle echelons de kennis over verslavingsproblematiek aanwezig is.

De beschikbare zorg moet zowel lokaal en regionaal goed verspreid en gediversifieerd zijn en zo dicht mogelijk bij huis kunnen gegeven worden. De zorgpaden moeten toelaten om soepel te kunnen schakelen tussen de diverse modules, wat enkel goed lukt wanneer de handelplannen gemeenschappelijk zijn, de procedures eenvoudig en transparant zijn en er vertrouwen is in elkaars expertise. 

Dialoog

De behandelingstrajecten moeten in dialoog tussen de zorgverlener, de persoon met een verslavingsprobleem en de omgeving gerealiseerd worden.De zorg dient dus participatief en emancipatorisch te zijn. Alhoewel een aantal verslaafden de mogelijkheid om zelf regie te voeren hebben verloren, vertrekken we in principe toch van het geloof in de menselijke verantwoordelijkheidszin en de vaardigheden om zelf beslissingen te nemen.

De zorg moet ook actief oog hebben voor de omgeving van personen met een verslavingsprobleem. Zij worden niet alleen gehoord, maar ook geholpen en erkend als een belangrijke partner in de zorg. De omgeving heeft immers dikwijls problematische ervaringen meegemaakt, zij heeft ook recht op ondersteuning. Maar de directe omgeving is dikwijls de grootste bron van natuurlijk herstelkapitaal. Hen inschakelen in de behandelingstrajecten is niet meer dan logisch.

De behandelingskloof moet verkleind worden. Want nu krijgt slechts een kleine minderheid professionele zorg en ondersteuning. Daarom moeten in de eerste lijn vroegdetectie en vroeginterventie systematisch toegepast worden. Vroege signalen die wijzen op een mogelijke verslavingsproblematiek moeten opgevangen worden en een gepast vervolg krijgen.

De verslavingszorg zet zich in om de beeldvorming die er maatschappelijk over verslaafden bestaat bij te stellen. Verslaafden worden gemakkelijk gestigmatiseerd. Verspreiden van informatie over de oorzaken en mechanismen van verslaving en over de zorgdoelen en zorgmethodieken kan dit negatieve beeld bijstellen.

Om dit alles waar te maken worden er 7 “werven” in de verslavingszorg voorgesteld:

• Op cliëntniveau flexibele zorgtrajecten op maat uitbouwen,

• Op organisatorisch niveau optimaal gebruik maken van bestaande en zich ontwikkelende zorgnetwerken,

• Goede behandel- en zorgpraktijken implementeren,

• Verslavingsdeskundigheid bevorderen,

• Afstemmen van het geestelijk gezondheidsbeleid rond verslaving met andere bevoegdheidsdomeinen,

• Structurele en flexibele financiering voorzien,

• De ervaringsdeskundigheid van cliënten en hun omgeving valoriseren.

Het is een grote verdienste van de Vlaamse gemeenschap om naar aanleiding van de overdracht van bevoegdheden van uit het federaal niveau de kans te grijpen om een samenhangend, gedragen en vernieuwend beleid  te voeren inzake de zorg voor mensen met een verslavingsproblematiek en hun omgeving. Visieontwikkeling is een essentiële eerste stap. Het vormt een solide basis om tijdens de komende maanden over te gaan tot het uitwerken van concrete implementatieplannen. We kijken er vol vertrouwen naar uit!

Robrecht Keymeulen (februari 2016)

homepage vandeurzen

brice web

Keynote spreker Professor Brice De Ruyver (UGent)

damien web

Keynote spreker Damien Versele (algemeen directeur De Sleutel)

DSC 0311workshops webOp de conferentie in het Vlaams parlement konden vertegenwoordigers van de verslavingssector een aantal thema’s grondiger uitdiepen tijdens werksessies



filmpjeimage

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.