De Sleutel Logo

Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



donderdag 23 april 2015 00:00

Maatwerk, een feit...?

Begin april 2015 is het “maatwerkdecreet” in werking getreden...  Als gevolg hiervan spreken we in de sociale economie niet langer over sociale werkplaatsen en beschutte werkplaatsen.  Deze twee werkvormen worden in principe gevat onder de noemer “maatwerkbedrijf”.  Die benaming suggereert het juist: er zal meer op maat gewerkt worden van de medewerker in de organisaties. Om dit te financieren komt er een nieuw subsidiemechanisme: elke kandidaat-medewerker zal een rugzak krijgen met subsidies in functie van de afstand tot de arbeidsmarkt en de begeleidingsnood. Voorlopig is het maatwerkdecreet echter geschorst en loopt deze hervorming vertraging op. Intussen is het "maatwerk-bis-besluit" goedgekeurd. Het nieuwe regelgevende kader zou in werking moeten treden op 1 januari 2019. Tot die datum blijft de huidige regelgeving beschutte en sociale werkplaatsen van kracht.

BELANGRIJKE WIJZIGINGEN

Instroomvoorwaarden

De bestaande voorwaarden om in een sociale werkplaats tewerkgesteld te kunnen worden vervallen.  Deze twee dwingende voorwaarden hielden in dat de betrokkene laaggeschoold diende te zijn én vijf jaar inactief was op de arbeidsmarkt.  Deze twee dwingende voorwaarden vervallen dus en worden vervangen door het begrip “afstand tot de arbeidsmarkt”.  De VDAB zal een inschatting maken van de afstand tot de arbeidsmarkt en de daaraan verbonden nood aan ondersteuning om deze afstand te overbruggen.  De VDAB zal hiervoor gebruik maken van een door het WHO ontwikkelde tool: het ICF (International Classification of Functioning, Disability and Health).  De aangepaste versie, door het WHO goedgekeurd, omvat 43 thema’s die de VDAB-consulent in staat moeten stellen om te oordelen over het feit of iemand al dan niet behoefte heeft aan een tewerkstelling in een maatwerkbedrijf.  Naast deze inschatting zal er ook geoordeeld worden over het ondersteuningspakket dat de betrokkene wordt toegewezen.  Dit persoonlijk ondersteuningspakket compenseert het rendementsverlies van de betrokkene en zorgt voor de financiering van de omkadering die de betrokkene nodig heeft om een stabiele tewerkstelling te realiseren.

Het is dus duidelijk dat de manier van subsidiëren van de sector van de sociale economie volledig wijzigt.  Wat dit voor onze organisatie voor gevolg zal hebben is nog niet bekend.  We zullen dit gaandeweg ondervinden naarmate er nieuwe mensen in dienst komen.  Via de nieuwe aanwervingen zullen we zicht krijgen op de inschalingen van de mensen die bij ons komen werken én het ondersteuningspakket dat ze meebrengen.  Gelukkig heeft de wetgever voorzien in een ruime overgangsperiode van vier jaar.  Gedurende de eerste twee jaar wordt de subsidiëring die we hadden gegarandeerd en vanaf het derde jaar groeien we naar de volledige nieuwe manier van subsidiëren in het jaar 2019.  We hebben dus de tijd om onze organisatie aan te passen aan de nieuwe subsidieregelgeving.

Het feit dat de twee dwingende voorwaarden van destijds wegvallen, brengt nog andere te verwachten wijzigingen met zich mee.  Vanaf nu kunnen we ook met 18 jarigen aan de slag.  Dit kon in het vroegere stelsel niet omdat de kandidaat medewerker 5 jaar inactief op de arbeidsmarkt moest geweest zijn.  Jongeren die een werkomgeving als de onze nodig hebben zullen dus nu niet langer 5 jaar in moeilijke omstandigheden moeten doorbrengen, maar zullen direct aan de slag kunnen binnen een maatwerkbedrijf.  Door de versoepeling van de regels kunnen we nu naadloos aansluiten op de schoolcarrière. Dit zal er ongetwijfeld voor zorgen dat de mogelijkheden om tot een positief traject naar duurzaam werk te komen, nog voldoende aanwezig zijn.  Hoe langer de inactiviteit duurt op hoe meer levensdomeinen jongeren in de problemen dreigen te komen, zo leert de ervaring.  Het zal m.a.w. makkelijker zijn om een goed resultaat te halen en dat is dus een zeer positief signaal.

Ook de verplichting om met laaggeschoolden aan de slag te gaan valt dus weg.  Hierdoor zal de groep die toegang krijgt tot maatwerk meer divers worden.   Iemand die wel zijn humaniora heeft afgewerkt maar op iets latere leeftijd in de problemen is gekomen, kan nu wel een maatwerkbedrijf als opstapje gebruiken om opnieuw in het reguliere bedrijfsleven aan de slag te kunnen gaan. Groei tijdens de tewerkstelling in een maatwerkbedrijf. Via het nieuwe maatwerkdecreet wordt heel wat meer aandacht besteed aan de groei van medewerkers binnen een maatwerkbedrijf.  Na de overgangsperiode van vier jaar zal elke medewerker van elk maatwerkbedrijf een actief persoonlijk ontwikkelingsplan moeten hebben.  Dit POP kan inderdaad gezien worden als de noodzakelijke motor die verandering en groei kan teweegbrengen.  Een POP dat gekoppeld is aan een goed uitgebouwd competentiemanagement en aan een goed geordend opvolgingssysteem zal voor de medewerker een duidelijk beeld geven van wat hij/zij als actie kan ondernemen om sterker te worden en te groeien in de richting van een duurzame job. Of dit dan een job is in een maatwerkbedrijf of binnen het reguliere bedrijfsleven is hier ondergeschikt.  Het gaat er in eerste instantie om dat jobs duurzaam moeten zijn.  Uiteraard moeten medewerkers die een voldoende niveau bereiken gestimuleerd worden om hun kans te wagen binnen de reguliere sector. Hier maakt de overheid nu wel een beetje een fetisj van.  Binnen onze organisatie, Weerwerk, doen we er alles aan om mensen te laten doorstromen naar een goede duurzame job.  Voor ons betekent dit zowel binnen een ander maatwerkbedrijf als binnen het reguliere circuit. 

Doorstroom uit maatwerk

swg weerwerk web

We stellen daarbij verschillende zaken vast.  Ten eerste is het absoluut niet evident om bedrijfsleiders te vinden die stageplaatsen voor onze medewerkers willen of kunnen aanbieden.  Stages zijn een zeer goed middel om de juiste ijking te kunnen uitvoeren over de vraag of de betrokkene het niveau van het reguliere circuit aan zou kunnen.  Verder zijn er binnen het reguliere circuit weinig plaatsen waar onze mensen voor een duurzame job kunnen solliciteren.  De “match is dus geen evidentie.

Toch is er hoop.  Een tijd terug zei een bedrijfsleider mij het volgende.  “Mensen die ik aanwerf moeten de volgende drie eigenschappen hebben: ze moeten goesting hebben om te werken, ze moeten willen bijleren en iets kunnen  bijleren, ze moeten er altijd zijn én op tijd zijn.  Als jullie dergelijke mensen kunnen afleveren dan gaan wij daar wel mee aan de slag om hen te leren wat nodig is om bij ons te kunnen werken.”  Om dit ook in de praktijk waar te maken is een ernstig engagement binnen dit bedrijf noodzakelijk.  Mogelijks is dat bij vele bedrijven wel het geval. Deze boodschap komt echter  niet goed over.  Naar ons aanvoelen wordt de lat om in de reguliere economie te kunnen instappen – misschien onbewust - dikwijls nog te hoog gelegd.  Bedrijven hebben er vaak ook nog weinig visie en beleid omtrent het werken met deze doelgroep. De realisatie van doorstroom uit maatwerkbedrijven naar reguliere bedrijven is  dan ook  niet alleen de verantwoordelijkheid van de maatwerkbedrijven.  Ook het reguliere bedrijfsleven heeft hier zijn opdracht!

Een aantal voordelen

Door de invoering van het maatwerkdecreet vallen een aantal beperkingen weg die  tot voor kort  onze manier van werken hebben beïnvloed.

Zoals hoger reeds aangehaald kunnen we vanaf heden werken met iedereen die door de VDAB geselecteerd wordt om tewerkgesteld te worden in een maatwerkbedrijf.  Dus ook met een 18 jarige en ook met iemand die wel een diploma heeft.  De afstand tot de arbeidsmarkt is de maatstaf en dit zal onze aanmeldingen wellicht anders inkleuren.

We zijn niet langer beperkt in onze activiteiten. Binnen de oude regelgeving was het de minister die besliste of we al dan niet een nieuwe niche mochten opstarten binnen onze activiteiten. Het maatwerkdecreet laat toe om zelf te beslissen hoe we onze onderneming verder willen uitbouwen.  Eenzelfde redenering geldt voor de plaats waar we onze activiteiten ontwikkelen.  Binnen het oude systeem was er een regionale beperking voorzien.  Voor ons was dit Gent en omgeving, Brugge, Mechelen en Antwerpen.  Deze beperkingen vallen weg.  We kunnen dus om het even waar onze activiteit ontplooien.

Ten slotte is er nog de mogelijkheid om aan “enclave” werking te gaan doen.  Enclave werking is een vorm van activiteit waarbij een ploeg medewerkers van een maatwerkbedrijf, onder begeleiding van een omkaderingsmedewerker, de kernactiviteit van een bestaand regulier bedrijf gaat ondersteunen.

Adder onder het gras

Bij de invoering van dit nieuwe maatwerkdecreet wordt één bedenking  steeds opnieuw gemaakt: telkens uit men de vrees dat de zwaksten uit de boot zullen vallen en minder de kans zullen krijgen om in een maatwerkbedrijf aan de slag te gaan. Indien de subsidies onder druk komen te staan, is de noodzaak om commerciëler te werken een feit. Dit verhoogt de drempel voor de zwaksten. Indien er – terecht – meer werk gemaakt wordt van doorstroom uit de maatwerkbedrijven, dan zal er een stuk van de ondersteuning wegvallen die de zwaksten nu op de werkvloeren genieten. Indien een maatwerkbedrijf kan kiezen om in te zetten op sterkere profielen die zorgen voor een beter commercieel rendement dan zijn er minder plaatsen voor de zwaksten.  De contingenten blijven immers beperkt. 

Het effect van de keuzes die maatwerkbedrijven zullen maken zijn nog niet gekend, soms wel voorspelbaar.  Hoe de wetgever zal omspringen met deze keuzemogelijkheid is niet bekend.  We hopen alleen maar dat we binnen 10 jaar niet een nieuw decreet nodig hebben om diegenen die uit de maatwerkboot vallen, op te vangen…

Guido Maertens

(april 2015) 

Naschrift: Schorsing maatwerk
Op 26 januari 2016 heeft de Raad van State het besluit van de Vlaamse Regering betreffende de uitvoering van maatwerk bij collectieve inschakeling geschorst. Hierdoor treedt de voormalige regelgeving beschutte en sociale werkplaatsen opnieuw in werking vanaf 8 februari 2016. Later dit jaar beoordeelt de Raad Van State het dossier ten gronde. Wanneer de Raad van State op dat moment de maatwerkbesluiten of onderdelen hiervan vernietigt, heeft die vernietiging een retroactieve weerslag. Dat zou betekenen dat de oude regelgeving vanaf 1 april 2015 moeten worden toegepast. Ondanks deze schorsing is er nog steeds een grote politieke en maatschappelijke wil om het maatwerkdecreet verder uit te voeren. Lees meer over de impact van de schorsing op de webpagina www.werk.be/schorsing.

Lees hier meer over de definitieve goedkeuring van het hernieuwd collectief maatwerkbesluit. Dit definitieve maatwerk-bis-besluit schept duidelijkheid over de toekomst van collectief maatwerk. Het nieuwe regelgevende kader zal, zoals afgesproken met de sector,  in werking treden op 1 januari 2019. Tot die datum blijft de huidige regelgeving beschutte en sociale werkplaatsen van kracht.

(update maart 2017)

 

Aanverwante info: 

link naar Activerende Werkvloer

link naar Weerwerk

link naar Sociale werkplaats wordt maatwerkbedrijf: onzekere groei in inclusiever beleid (bijdrage in DeWereldMorgen)

swg Industriële Werkplaats web 12

 



filmpjeimage

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.