De Sleutel Logo

Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



vrijdag 07 maart 2008 00:00

Hoe mensen hun "drive" terugvinden

Hoe komt het toch dat sommige van onze cliënten erin slagen zich te integreren in de maatschappij en nadien uiteindelijk toch hervallen in gebruik? Om het antwoord op deze intrigerende vraag te vinden, deden we binnen De Sleutel de voorbije maanden een gerichte bevraging zowel bij ex-gebruikers als hulpverleners. Tijdens onze zoektocht bleek telkens opnieuw dat het zoeken naar 'een nieuwe zin' in het leven na de drugs een zeer belangrijk gegeven is.

Een zoektocht naar het waarom...

Hoe komt het toch dat sommige van onze cliënten erin slagen zich te integreren in de maatschappij en nadien uiteindelijk toch hervallen in gebruik?Een bevraging zowel bij ex-gebruikers als hulpverleners leerde dat het zoeken naar (of niet vinden van) 'een nieuwe zin' in het leven na de drugs een zeer belangrijk gegeven is.

Mogen we hieruit besluiten dat er ook tijdens de behandelingsfase ruimer aandacht moet zijn voor het werken  met persoonlijke zingevingsvragen van cliënten?  Samen met Mie Verdonck reconstrueren we het proces van deze zoektocht.

'Wat zorgt ervoor dat mijn leven zonder drugs de moeite waard is en blijft?' Dat is de kernvraag voor onze bewoners

Binnen De Sleutel stellen we vast dat sommige cliënten tijdens de langdurige programma's afhaken, soms zelfs totaal onverwachts. We zien dit gebeuren bij cliënten die reeds met succes het programma van de therapeutische gemeenschap hebben doorlopen en in het tussenhuis volop bezig zijn om zich te reïntegreren in de samenleving.  Ze volgen een opleiding, willen een vaste job vinden en volhouden, een vaste partner hebben, één avond per week naar de fitness, sparen voor een nieuwe auto…Veel om naar uit te kijken en toch hervallen.

'Stilletjes aan, zonder duidelijke signalen, blijken deze cliënten  (ex-gebruikers) geconfronteerd te worden met een leegte, een vraag naar zingeving. Op de een of andere manier geraken ze geblokkeerd en vinden ze zelf geen hulpmiddelen om uit de leegte te stappen. Pas als ze effectief alleen kunnen gaan wonen, ontstaat voor sommigen dé grote confrontatie met een leegte, eigenlijk een vraag naar zingeving', zo vertelt Mie Verdonck. Als begeleidster kreeg ze de opdracht om via getuigenissen en gesprekken met collega-begeleiders deze problematiek te verkennen, in het kader van het verdiepen van onze drughulpprogramma's.

Die vaststelling zorgde ervoor dat we binnen het netwerk van De Sleutel beginnen zoeken zijn naar de waarde van zingeving als antwoord op het herval. En indien dit een antwoord is moeten we danook tijdens het begeleidingsproces niet meer aandacht hebben en inspelen op zingevingsvragen?

'Als eerste stap begon ik met het interviewen van een aantal medewerkers van De Sleutel. Het waren eerder verkennende gesprekken met begeleiders uit zowel de ambulante als de residentiële setting. Ik wou van hen horen waar ze tijdens hun begeleiding van ex- gebruikers vast geraken, wanneer ze in hun behandeling geen vooruitgang meer zien', aldus Mie Verdonck, ook actief als bondingpsychotherapeute.

Bedoeling van de gesprekken was ook van de begeleiders te horen wat zingeving voor hen betekent, hoe ze dit in hun programma aan bod lieten komen. Mie Verdonck: 'Ik stelde vast dat elke begeleider bezig is met zingeving. Elkeen tracht dit ook op een eigen  manier, met eigen accenten inhoud te geven. Afhankelijk van de eigen ervaringen, de persoonlijke visie van de betrokken begeleider'.

Een volgende stap was het in gesprek gaan met ervaringsdeskundigen, begeleiders die zelf hun verslaving overwonnen hadden. ‘Het gesprek met drie ervaringsdeskundigen was heel verrijkend. Zij gaven aan dat het bezig zijn met  persoonlijke zingeving, soms jarenlang, van wezenlijk belang is voor een leven in tevredenheid, voor een leven zonder drugs. Zingeving is ook veel meer en veel ruimer dan vrije tijd, het is iets persoonlijks’.

100 2259webEen werk uit de tentoonstelling "Bloed zweet en tranen": ook creatieve therapie helpt cliënten in hun zoektoch naar zingeving, balans en helpt antwoord geven op de vraag: "wie ben ik en wie wil ik graag zijn?"

Mie Verdonck: 'De kernvraag voor ons als begeleiding is: hoe spelen we hierop in bij ons behandelprogramma?  Hoe kunnen we die zoektocht naar zingeving ondersteunen?'

Om het antwoord op die vraag beter in te vullen, hebben we aanvullend de stap gezet naar een aantal ex-cliënten. De kernvraag voor de bewoners werd :'Wat zorgt ervoor dat mijn leven zonder drugs de moeite waard is en blijft?'

'De ex-cliënten gingen echt enthousiast in op onze vraag. Ze getuigden graag en toonden veel dankbaarheid naar De Sleutel', zo stelde Mie Verdonck vast. ‘Behandeling blijkt voor hen een aanzet om zichzelf in de toekomst verder te ontplooien, te ontwikkelen. Ze schrijven zich in voor een opleiding, zoeken een job, maken werk van relaties, verdiepen zich' . Het voelen van verbondenheid met enkele peers, met hun individuele begeleider vormt hierin de basis. Doordat ze zichzelf hierdoor meer de moeite waard vinden, vinden ze de kracht om positief voor zichzelf verder te willen gaan. 'Hun leven wordt geleidelijk aan echt de moeite waard!'

 

Een getuigenis:"Om clean door het leven te kunnen gaan moest ik drastisch veranderen van levensstijl"

'Mijn leven is helemaal anders, nu. Vroeger overdag slapen, ’s nachts  wakker. Nu sta ik om 5h op, 10 à 12h werken, thuiskomen, koken….Ik kon toen gerust 3 dagen zonder eten. Nu moet ik ook meer voorzien. Ik werd niet echt gedwongen om te stoppen, of ergens toch wel. Bij mijn derde passage in het CIC (crisisinterventiecentrum) heb ik de keuze gemaakt voor behandeling. De politie zat me op de hielen en ik had net een overdosis overleefd. Daarbij was er ook nog de miserie thuis: ik mocht niet meer thuis komen, ik zag geen uitweg meer waarin of waaruit. Die overdosis was eigenlijk bewust: met ’t lief was het uit, ik had bij een kameraad gepiekt en werd daar buitengezet. Dan is er een moment van weg willen zijn. Dankzij haar moeder ben ik in het ziekenhuis beland. De dokter zei: ”Je hebt geluk gehad, ’t had gedaan kunnen zijn!' Toen dacht ik: ‘ik wil dat niet meer eigenlijk.’ Er was altijd wel ergens een kant die dat niet meer wilde. Ik wilde mezelf redden. ’t Is genoeg geweest.  Gebruik en alles wat erbij komt wil ik niet meer”.

Goesting geven om op verkenning te gaan

Mie Verdonck: 'Onze therapeutische gemeenschap in Merelbeke organiseert met de bewoners twee maal per jaar een verdiepingsdriedaagse. Het thema van de driedaagse in maart 2006 was zingeving. Het doel was iedereen de waarde van zingeving te laten voelen en hen  goesting te doen krijgen om op verkenning te gaan'.

'Waartoe ben je echt aangetrokken? Wat zijn je interesses, je passies, wat deed je vroeger graag, naar wie keek je vroeger op, wat zijn je dromen' ?

Het was de bedoeling om de bewoners een aanzet te geven. Zonder pasklare antwoorden te willen voorkauwen. Op die manier hoopten we dat het mogelijk werd de 'persoonlijke vrije tijd' van onze bewoners anders in te vullen.

'Als afsluiter van die driedaagse organiseerden we een "zingevingsmarkt". De begeleiders zorgden voor voorwerpen die ergens te maken hadden met zingeving. Al deze zaken werden op aantrekkelijke manier uitgestald,  als marktstandjes verspreid over het huis. Bedoeling was dat elke bewoner in een veilige en gepaste sfeer op verkenning kon gaan: verrast, enthousiast, stilletjes mijmerend.

Mie Verdonck : 'Welke soort voorwerpen? Bijvoorbeeld reisbrochures, beeldhouwmateriaal, tekenmateriaal, boeken over koken, flamencodansen, over fotomateriaal, sporten. Dankzij dat aanbod aan materiaal begonnen de bewoners op een spontane manier te praten'.

Mie vertelt het verhaal van één van de cliënten die nog nooit echt gereisd had. Deze bewoner  merkte de landkaart van Spanje op. 'Zijn vader woont in Spanje. En eigenlijk wil hij daar al lang op bezoek gaan. Dankzij die confrontatie stelt deze cliënt zichzelf nu een concreet doel: Hij wil gaan werken omdat hij geld nodig heeft om die reis te maken, deze keer op een legale manier.'

Of het boek over godsdienst. 'Dat boek zette een bewoner die katholiek was opgevoed aan om in gesprek te gaan met een moslim. Samen ontdekten ze dat wat ze thuis meekregen als kind zeer herkenbaar is. Ze stelden ook vast dat ze niet gewoon waren om daarover te praten, maar het wel zeer tof en belangrijk vinden dit te kunnen doen op zo een ongedwongen manier'.

Dankzij het uitwisselen van allerlei ervaringen, het vertellen van indrukken, het alleen op onderzoek gaan, maar evengoed het wat afgesloten in gedachten verzonken zitten…. slaagden we erin om de bewoners concrete plannen te helpen maken.

'De goesting in het leven werd als het ware bruisend voelbaar. Het werd een heel geslaagde driedaagse. Nadien vroegen we ons dan ook af of we zingeving niet op een actievere manier een plaats moeten geven in het programma. Moet of  kan dit systematisch?', zo vraagt Mie Verdonck zich af.

 

Getuigenis: Capoeira: zinvolle vrije tijd

'Vanaf de tweede fase in de therapeutische gemeenschap moest ik een vereniging zoeken. Ik wou vroeger altijd gevechtsport doen,  maar mocht niet van thuis. Ik mocht wel voetballen, maar dat deed ik niet graag. Nu wou ik niet boksen of kickboksen: dit zou voor mij alleen maar agressie opwekken. Via via ben ik aan een folder geraakt die me nieuwsgierig maakte.'t Enige dat ik op voorhand wist was dat je lenig moest zijn en dat je lichaam in topconditie moest verkeren. Dat vind ik belangrijk'.       

'Capoeira is eigenlijk een dans, een lichte vorm van gevechtsport. Daarvoor moet je lenig en krachtig zijn. Het is schitterend om naar te kijken, maar nog beter om het zelf te doen. 't Geeft me echt voldoening. Op training is veel 't zelfde maar 't is moeilijk! 't Komt van Brazilië. Bij de eerste kennismaking wist ik dat ik dat wou doen. Nu ben ik 2 jaar bezig. 't Brengt ook gezelligheid met de groep. Soms zijn er workshops met nog andere groepen. Het is zeer tof. Ik wil dit blijven doen. Bij Capoeira zijn er veel bewegingen die een ander niet zal kunnen. Sierlijkheid.  Boksen is maar boksen. Er wordt veel geoefend op kracht op de armen, dat lukt me goed. Nu heb ik 2 koorden: geel en groen. Ik zal niet denken dat ik beter ben dan de ander. Elk doet zijn ding. De leermeester is belangrijk, ik heb daar een band mee. Hij komt tussen, verbetert en zegt hoe het moet. Capoeira is ook een bepaalde levensstijl. Er wordt op een muziekinstrument gespeeld dat ik zeer graag hoor. Ik kreeg er zelf zo één cadeau van de leermeester. Een echte uit Brazilië. Thuis heeft het een special plekje gekregen. Ik stoef niet graag, maar ik denk wel dat ik bij de betere hoor. Ik doe dat graag. Ik heb ook goesting om naar Brazilië te gaan. Mijn leermester heeft me uitgenodigd. Daar zouden we bij mensen logeren en zo. Het is mijn droom om daar te zijn en Capoeira te zien op straat. Ik ben blij dit ontdekt te hebben!'

Zingeving is een heel actueel thema. Veel mensen zijn 'zoekende' . Mensen hebben weinig houvast, maar krijgen een overaanbod van prikkels, alles is mogelijk. Tegelijk is men steeds minder tevreden met wat er is. Niet alleen jongeren zoeken naar kicks, naar het grensoverschrijdende, het grensverleggende. Dit is een maatschappelijk thema waar veel mensen op verschillende wijze mee worstelen.

Naast al de zaken die in ieders leven echt moeten, heeft men nood aan zingeving. Engagementen waar ze kunnen in opgaan en deugd aan beleven. Een bezigheid die hen in staat stelt om tijd en ruimte los te laten. Voor een ex-verslaafde telt dit des te meer. 'Stoppen met gebruik betekent immers geconfronteerd worden met een enorm gat. Het is een ontzettend moeilijke opdracht om die leegte in te vullen! Maar het kan zeker'.

De Sleutel werkt momenteel binnen een werkgroep rond het thema zingeving om te kijken hoe we dit thema beter in de programma's kunnen integreren.

 

filmpjeimage

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.