De Sleutel Logo

Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Familie en vrienden

Op zoek naar tips voor iemand die dreigt in de problemen te raken? Welke tips geven we aan partners van gebruikers? Of zoek je info over zelfhulpgroepen? Hier bundelen we info op maat van de omgeving van de gebruiker. Lees hier ook hoe een behandeling bij ons verloopt.

donderdag 11 februari 2021 14:50

De vaccinatiecampagne: antwoord op vragen en onzekerheden

In 2019 was De Sleutel volop in verandering. Na een lang traject werd in november een nieuwe identiteitsverklaring opgesteld. Hierin stelden we onze uitdagingen voor de toekomst scherp. En van die uitdagingen waren er zeker genoeg. De grootste uitdaging van 2020 was echter onvoorzien. Een pandemie verstoorde onze normale werking en ook in ons privéleven moesten we ons aanpassen. De maatregelen in het kader van de SARS-CoV-2 pandemie zorgde ervoor dat we een aantal nieuwe zaken leerden. We werkten plots veel meer met telefoon- en digitale gesprekken. De pandemie is voor de meesten onder ons echter vooral belastend. Ook zien we steeds vaker de impact van deze crisis op onze cliënten.

Sinds het uitbreken van de pandemie is men naarstig op zoek naar mogelijke behandelingen. Ondertussen hebben we al heel wat geleerd over het virus maar we zijn nog in staat om alle gevolgen van het virus in te dijken. In een snel tempo werd het onderzoek naar een vaccin in gang gezet.

cdc vaccineren unsplash webHet aantal goedgekeurde en werkzame vaccins blijft gestaag stijgen. Dit is goed nieuws. We zijn van start kunnen gaan met vaccinaties in België. Het zal wel een tijdje duren voor dat iedereen gevaccineerd kan worden. We zijn hier ook een groot deel afhankelijk van de bedrijven die deze vaccins produceren. Waarschijnlijk zal na de zomer van 2021 de volledige vaccinatiecampagne afgerond zijn. In De Sleutel zullen we als zorgverleners waarschijnlijk al enkele maanden eerder gevaccineerd kunnen worden. Cliënten in opname komen in dezelfde golf aan de beurt als het zorgpersoneel.

Deze vaccinatiecampagne zorgt ook voor heel wat vragen en onzekerheden. We bekijken er een aantal.

De werking van vaccins

Vaccins werken door het immuunsysteem van een persoon te stimuleren en voor te bereiden op de herkenning van een bepaalde ziektekiem. Op die manier kan ons lichaam zich tegen die kiem of infectieziekte verdedigen. Het zijn vaak bepaalde uitsteeksels van het virus die ons immuunsysteem herkent. Als we dan later met het echte virus besmet raken, is ons lichaam snel in staat om ons te beschermen.

Er zijn 3 soorten vaccins:

  1. mRNA-vaccins: In de spuit zit een instructie (mRNA) verpakt in een vetdruppeltje. Ons lichaam maakt tijdelijk zelf ongevaarlijke stekeltjes van het virus aan. Producenten zijn CureVac, Moderna en Pfizer Biontech.
  2. Vector-vaccins: In de spuit zit een instructie (DNA) verpakt in een onschuldig virus. Ons lichaam maakt tijdelijk zelf ongevaarlijke stekeltjes van het virus aan. Producenten zijn Astrazenica & Oxford University en Johnson & Johnson.
  3. Klassieke vaccins: in de spuit zit het coronavirus zelf, maar gedood en in stukjes geknipt. Daardoor kan het virus je niet meer ziek maken. Producenten zijn Sanofi – GSK (ten vroegste 2022).

Afhankelijk van het merk van het vaccin zijn er 1 of 2 dosissen (met 3 weken interval) noodzakelijk. Dat je 2 spuiten van het ene nodig hebt en maar 1 van het andere zegt niets over de kracht van het vaccin. Het feit dat je 2 spuiten nodig hebt heeft enkel te maken met het andere werkingsmechanisme.

hakan vaccineren unsplash webTwijfel over vaccinaties

De start van de vaccinatiecampagne heeft ook gezorgd voor een grote piek in (mis)informatie over vaccinaties. Al jaren is er een groeiend wantrouwen ten opzichte van vaccins. Dit wantrouwen kreeg een sterke boost door de publicatie van een studie die vaccinatie linkte aan het ontwikkelen van een autisme spectrum stoornis in 1998. Dit onderzoek bleek achteraf foutief te zijn en herhaaldelijk werd aangetoond dat er geen link is tussen het vaccin en het ontwikkelen van autisme spectrum stoornis (ASS). [1]. De schade was spijtig genoeg al aangericht en de anti-vaccinatie campagne kreeg geloofwaardigheid die het niet verdiende. Deze studie viel mooi samen met de vooruitgang van het internet waardoor informatie steeds makkelijker verspreid kon worden. Spijtig genoeg kan ook heel veel foute informatie de wereld ingestuurd worden zonder externe controle.

De gevolgen van vaccinatieweigering

Op het eerste gezich lijkt de impact van een weigering tot vaccinatie geen groot probleem te zijn. Als hier en daar iemand een vaccin mist dan zal de impact op de gezondheid toch minimaal zijn, niet? Dit klopt niet. Onze eerste vaccinaties krijgen we als kind, het zijn dan ook de ouders die uiteindelijke controle hebben over de toediening van vaccins. Kinderen die niet gevaccineerd zijn hebben een sterk toegenomen risico op het ontwikkelen van ernstige ziektes. Zo heeft bijvoorbeeld een kind dat niet gevaccineerd is tegen kinkhoest 23 keer meer risico op het doormaken er van. Vooral pasgeboren kinderen lopen dan risico op hersenschade en zelfs overlijden. [2]

Bovendien heeft vaccinatieweigering niet enkel een impact op de eigen gezondheid of op die van een kind. In het jaar 2000 werd verklaard dat mazelen was uitgeroeid in de Verenigde Staten. De eerder vermelde studie die een link probeerde te leggen tussen vaccinatie en ASS zorgde echter voor een toename van ouders die weigerden hun kind te laten vaccineren. [3]

Er zijn bovendien mensen die niet gevaccineerd kunnen worden. Personen met ernstige immuunaandoeningen bijvoorbeeld. Als de vaccinatiegraad in de gemeenschap te laag wordt, zorgen we ervoor dat de meest kwetsbaren onder ons niet meer voldoende bescherming krijgen.

Het weigeren van vaccinatie heeft dus impact op de eigen gezondheid maar ook impact op de gezondheid van de mensen rond ons.

Hoe kon er zo snel een vaccin zijn voor corona?

Op een korte tijd werden verschillende vaccins ontwikkeld tegen SARS-CoV-2. Velen vragen zich nu af of dit wel veilig kan op zo’n korte tijd. Het klopt dat de vaccins aan een hoge snelheid zijn ontwikkeld. Dit heeft echter verschillende redenen.

  1. Het ontwikkelen van vaccins en andere geneesmiddelen kost geld. Normaal wordt er heel wat tijd verspild door het zoeken naar fondsen. Door de enorme impact van het virus was iedereen meer dan bereid om te investeren in onderzoek. Zowel bedrijven, gezondheidsorganisaties, universiteiten en landen voorzagen miljarden voor het onderzoek naar dit virus.
  2. Vaccinaties zijn geen nieuw gegeven. Dit wil zeggen dat onderzoeksinstellingen al een vertrekpunt hadden. Eerder gekende technieken werden aangepast voor het ontwikkelen van de SARS-CoV-2 vaccins.
  3. Door de grote bekendheid van het virus en de voorziene middelen konden de vaccins ook snel in een grote groep mensen getest worden.
  4. Onderzoek en goedkeuring van een geneesmiddel gaat vaak gepaard met heel wat bureaucratie. Een geneesmiddel wordt in verschillende fases onderzocht en dan goedgekeurd door verschillende instanties. Een geneesmiddel dat in België op de markt wil komen moet eerst worden goedgekeurd door het Europese EMA en dan door het Belgische FAGG. Dit kan heel wat tijd in beslag komen. Door de urgentie van de pandemie konden verschillende stappen van het proces tegelijk genomen worden. De productie van de vaccins is ook al begonnen voor er goedkeuring was van de bevoegde instanties zodat er snel na de goedkeuring al dosissen beschikbaar waren.

cdc vaccineren unsplash beeld webDe veiligheid van het vaccin

De snelle ontwikkeling van het vaccin zorgt bij vele mensen voor ongerustheid. Zijn deze nieuwe vaccins wel veilig? Vooral de nieuwe mRNA vaccins wekken deze vraag op.

De snelheid van de ontwikkeling heeft er niet voor gezorgd dat er minder strenge kwaliteitsparameters worden gehanteerd door de bevoegde instanties. De voorwaarden voor goedkeuring van het Covid vaccin zijn net zo streng als die voor andere vaccins. Dit is dus ook het geval voor de mRNA vaccins. De mRNA techniek is ook niet volledig nieuw. Er wordt al jaren onderzoek naar gedaan en de techniek wordt gebruikt in onderzoek naar kankerbehandeling.

Vaccinaties kunnen wel bijwerkingen veroorzaken. De bijwerkingen zijn meestal licht tot matig, zoals koorts, vermoeidheid, hoofdpijn of een reactie op de plaats waar het vaccin werd ingespoten zoals roodheid, pijn of zwelling. Deze symptomen verdwijnen vanzelf na enkele dagen. Soms kan koortswering of pijnstilling helpen.

In zeer zeldzame gevallen kunnen er ernstige nevenwerkingen optreden. Een allergische reactie is bijvoorbeeld mogelijk bij alle vaccins. Deze reactie treedt snel op (meestal binnen het kwartier) daarom wordt gevraagd om nog even te wachten in het vaccinatiecentrum na het toedienen van het vaccin. [4]

Tot op heden zijn er bij andere (niet-Covid) vaccins geen duidelijke aanwijzingen voor negatieve langetermijneffecten bij volwassen. Het risico op zeldzame negatieve reacties is echter niet volledig uitgesloten. Daarom worden alle vaccins ook nadat ze op de markt zijn gekomen goed opgevolgd. Ook wordt vaccinatie in kwetsbare groepen (bijvoorbeeld zwangere vrouwen) goed in het oog gehouden.

Hierbij is het belangrijk dat we de mogelijke zeldzame nevenwerkingen van het vaccin afwegen tegen de risico’s van het doormaken van een SARS-CoV-2 infectie. Ondertussen zijn er steeds meer aanwijzingen dat het doormaken van een Covid infectie wel lange termijn effecten kan hebben. Zo werd vastgesteld dat tot drie vierde van de patiënten die werd opgenomen in het ziekenhuis na 6 maanden nog steeds worstelde met negatieve gevolgen (vermoeidheid, kortademig). Maar ook jonge, vroeger gezonde mensen die een minder ernstig ziekteverloop doormaakten, hadden vaak weken nadien nog ademhalingsklachten, vermoeidheid, concentratiemoeilijkheden, hoofdpijn en meer. [5]

Na de vaccinatie

Als je een vaccin hebt gekregen, verandert nog niet meteen alles. Na 2 weken weten we dat men tussen de 60% en 95% beschermd is tegen een ernstig verloop van een Covid-infectie. Afhankelijk van het vaccin is ook een tweede dosis nodig. Het is nog onduidelijk of je na het doormaken van een Covid-infectie genoeg immuniteit opbouwt. Dus ook als je de ziekte al gehad hebt, is een vaccinatie noodzakelijk.

Na vaccinatie is het niet zeker dat we het virus niet meer kunnen doorgeven. De maatregelen die we momenteel hanteren om de verspreiding van het virus tegen te gaan zullen we ook na het krijgen van het vaccin nog een tijd moeten verderzetten. Momenteel wordt gedacht dat er ongeveer in 70% van de bevolking een zekere immuniteit moet zijn voor het virus om de maatregelen te kunnen loslaten. Het is gebleken uit strategieën in bijvoorbeeld Groot-Brittannië dat het natuurlijk bereiken van deze immunisatiegraad zeer lang zou duren en bovendien tot een onhanteerbare belasting van ziekenhuizen en sterfte zou leiden. Vaccins lijken tot op heden de enige mogelijkheid om op redelijk korte termijn naar ons gewone leven terug te keren. Hoe sneller we ons laten vaccineren, hoe minder kans ook dat er varianten ontstaan die bijvoorbeeld nog besmettelijker kunnen zijn.

Vaccinatie in De Sleutel

Binnen De Sleutel volgen we de Sars-CoV2 situatie nauw op. We volgen de richtlijnen van de overheid en passen onze werking hier naar aan. Dit vergt veel flexibiliteit van iedere medewerker. Ook in de vaccinatiestrategie voor De Sleutel zijn we afhankelijk van de richtlijnen van de overheid die bepalen hoe de vaccins verdeeld worden. Zoals reeds gezegd zal het zorgpersoneel van De Sleutel normaal gezien een tijdje voor het afsluiten van de vaccinatiecampagne aan de beurt zijn. Momenteel wordt voorrang gegeven aan bewoners van woonzorgcentra en zorgpersoneel in de frontlinie (personeel met hoog risico op contact met Covid positieve patiënten). Nadien wordt ook zorgpersoneel uit de revalidatieconventies gevaccineerd (inclusief de verslavingscentra) samen met nog 80 andere beroepsgroepen die in de zorg staan. Eerst komen de residentiële centra aan de beurt. Ook onze bewoners van de residentiële centra zullen dan gevaccineerd worden. Onze cliënten in ambulante begeleiding zullen gevaccineerd worden samen met de rest van de bevolking. Uitzonderingen zijn natuurlijk zij deel uitmaken van een kwetsbare groep. Een exacte timing kunnen we hier niet meegeven gezien dit te afhankelijk is van de beschikbaarheid van vaccins en de richtlijnen van de overheid. Vanuit De Sleutel hopen we dat iedereen zich laat vaccineren. Wie vragen heeft, kan altijd terecht bij de huisarts of de arts verbonden aan je zorginstelling.

Simon Raymaekers
Medisch Directeur

(februari 2021)

Bijkomende informatie

www.info-coronavirus.be/nl/vaccinatie/

www.fagg.be

www.laatjevaccineren.be

www.gezondheidenwetenschap.be/dossiers/vaccinatie

Verwijzingen

[1] Carlo Di Pietrantonj et al, „Vaccines for measles, mumps, rubella, and varicella in children,” Cochrane Database Syst Rev, 2020.
[2] Jason M. Glanz et al, „Parental Refusal of Pertussis Vaccination Is Associated With an Increased Risk of Pertussis Infection in Children,” Pediatrics, pp. 1446-1451, 2009.
[3] CDC, „Measles Cases and Outbreaks,” 2020.
[4] CDC Response Team en FDA Administration, „Allergic Reactions Including Anaphylaxis After Receipt of the First Dose of Pfizer-BioNTech COVID-19 Vaccine,” CDC, Verenigde Staten, 2021.
[5] Chaolin Huang et al., „6-month consequences of COVID-19 in patients discharged from hospital: a cohort study,” The Lancet, nr. 10720, pp. 220-232, 2021.

Met dank aan Dr. P. Sysmans

Jongeren die experimenteren met drugs weten wat ze doen

Helemaal mee eens - 2,7%
Mee eens - 6,9%
Geen mening - 3,7%
Mee oneens - 28,9%
Helemaal mee oneens - 56,7%

Aantal stemmen: 998

Volg ons op Facebook

filmpjeimage

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.