DE SLEUTEL GAAT INTERACTIEF MET CLIENTGERICHTE WEBSITE

De Sleutel lanceerde eind januari deze vernieuwde – meer interactieve – website. Voortaan kan elke bezoeker – de gebruiker, vriend of partner van een gebruiker en de professional  –  vlotter toegang krijgen tot allerhande info over het thema drugs. Op middellange termijn willen we een nog toegankelijker portaal worden voor eenieder die online hulp zoekt.

De Sleutel introduceerde begin februari een nieuwe huisstijl. Een nieuwe stap vooruit in de professionalisering van onze communicatie en ons streven naar uniformiteit in onze externe communicatie.

De dienst Preventie van De Sleutel heeft vanaf nu voor jongeren van alle leeftijden van het secundair onderwijs een degelijk pakket drugspreventie! Dankzij het train de trainer- aanbod van De Sleutel kunnen leerkrachten er meteen mee aan de slag. Tabak, alcohol en drugspreventie, gezondheidsopvoeding, vakoverschrijdende eindtermen, welbevinden op school… Vanuit deze brede visie ontwikkelde De Sleutel voor elke graad een degelijk preventieaanbod. Voor de derde graad is ons aanbod fonkelnieuw! Naast het bruikbare materiaal ontwikkelden we interactieve trainingen voor leerkrachten. De vakleerkracht is de expert!  Het Unplugged-aanbod is hierdoor nu compleet. De dienst preventie stelt haar materiaal en trainingen kort voor.

Tijdens projectdagen of “sleutelspelen” is één van de stellingen waar leerlingen over discussiëren: “het drugbeleid op onze school is te laks”. Wat je dan als leerkracht of begeleider te horen krijgt, blijkt achteraf vaak een “eye-opener”. Bij pubers komt in de discussie echter altijd één constante terug: “als het maar duidelijk en rechtvaardig is”.

De Vlaamse overheid erkent de dienst preventie als terreinorganisatie voor preventie van middelengebruik in het onderwijs. Met “Cocaïne is geen fair trade”, het fonkelnieuwe onderdeel van het preventie-aanbod op maat van 16 à 17-jarigen is het Unplugged-pakket compleet. Reden genoeg om de dienst preventie in de kijker te zetten...

Unplugged, waarvoor staat dat?
Johan: Unplugged is de naam van het drugpreventiepakket dat De Sleutel aanbiedt. Het bestaat uit handboeken, werkboeken en ondersteunend materiaal voor de drie graden van het secundair onderwijs. Het materiaal is voor elke graad verschillend opgevat.
Voor de eerste graad bestaat Unplugged uit 12 (inter)actieve drugpreventielessen met veel ruimte voor het trainen van sociale vaardigheden. Deze lessen passen binnen het vak sociale vaardigheden of maatschappelijke vorming, het titularisuurtje en kan eventueel worden opgesplitst in verschillende vakken. Unplugged voor de tweede graad levert een schat aan ideeën, oefeningen en lesinhouden voor het samenstellen van een leerrijke projectdag of –week rond het thema drugs. In de tweede graad is er nog weinig mogelijkheid binnen het curriculum om bijvoorbeeld 12 lessen te implementeren. Veel scholen kiezen er voor om de leerlingen een dag onder te dompelen in deze materie en eens expliciet bij alcohol en drugs en druggebruik stil te staan. Ons materiaal is hier de perfecte ondersteuning. Zopas hebben we ook materiaal voor de derde graad, Unplugged, (g)een vak apart, gelanceerd.

Johan Van de Walle geeft training aan leerkrachten. Bij aanvang vooral rond sociale vaardigheden in het basisonderwijs. Nu hoofdzakelijk in secundaire scholen met het preventiepakket Unplugged.
Joke De Kimpe (links) heeft al enkele jaren ervaring in de preventiesector en vervolledigt samen met Yannick Weyts, die de administratie verzorgt, het team.

Vanwaar de naam ‘(g)een vak apart’?
Johan: We krijgen soms de vraag waar drugpreventie zou kunnen passen in een derde graad. Het curriculum zit barstensvol. Geen tijd meer voor lessen sociale vaardigheden of leuke projectdagen. Dat is nu eenmaal zo. Maar leerkrachten kunnen binnen hun vak meer doen dan ze denken. Je hebt geen ‘apart vak’ nodig om aan preventie te doen. Je kan de jongeren veel inzicht bijbrengen in je eigen vak. Biologie bijvoorbeeld. Stilstaan bij de invloed van drugs op de hersenen is een ideale herhaling van de werking van de hersenen. Binnen de levensbeschouwelijke vakken een les filosoferen over genot, wat is het, is dit nu goed of slecht,… In het vak economie, wanneer je even wil stilstaan bij fair trade, kan je het misschien deze keer niet hebben over koffie en bananen maar over cocaïne (lees meer op blz 10).

Heeft drugpreventie in de derde graad nog zin?
Johan: Uiteraard is de kans groter dat jongeren van 17 jaar al in contact kwamen met drugs, maar dat is zeker niet het geval voor de meeste jongeren. Sommige jongeren hebben hun eerste contact pas tijdens hun studententijd. Veel jongeren zijn op die leeftijd ook al meer geneigd om hun gedrag en beslissingen te overpeinzen. Waar een puber van 14 nog vaak irrationele beslissingen neemt (sterk werkend beloningscentrum in de hersenen), is een 17-jarige reeds makkelijker in staat zijn prefrontale cortex (redeneren, plannen) te laten gelden. 
Het materiaal voor de drie graden kan trouwens perfect aanvullend gebruikt worden. Het zorgt er voor dat jongeren op regelmatige tijdstippen stilstaan bij druggebruik. Een eenmalige actie heeft minder effect. Herhaalde activiteiten zorgen voor een meer zelfstandig ingenomen en onderbouwd standpunt bij de jongeren.

Zijn leerkrachten best geplaatst om het met jongeren te hebben over drugpreventie?
Joke: In het verleden werden we vaak gevraagd om gedurende een uur of twee een voordracht te geven aan jongeren. Wij als zogenaamde expert weten immers op elke vraag te antwoorden. Van een leerkracht kan niet verwacht worden dat zij overal expert in zijn. Dat is grotendeels waar en we hebben dan ook veel begrip voor dit standpunt. Maar wij missen wél die unieke band die de leerkracht heeft met zijn leerlingen. Hij of zij weet waar de gevoeligheden liggen, weet op voorhand welke oefening bij welke klasgroep zal aanslaan of niet. En de leerkracht blijft ook ter beschikking voor eventuele vragen of problemen. Wij komen, doen 2 uur ons ding en dat is het dan. Minder effectief...
Het is trouwens zo dat ze helemaal geen drugexpert moeten zijn om het te kunnen hebben over drugs. Kennisoverdracht is maar een klein onderdeel van drugpreventie. Een training kan de onzekerheid wegnemen en de leerkrachten goesting doen krijgen om aan de slag te gaan met deze boeiende topic. De reacties na de training zijn meestal zeer positief. Op onze studiedag van 20 april gericht op directies, leerkrachten en preventiewerkers gaan we hier dieper op in.

Jullie trainingen worden ondersteund door de Vlaamse overheid?
Joke: We krijgen al jaren een subsidie voor onze trainingen. Sinds 2012 zijn we erkend als ‘terreinorganisatie voor vaardigheidstraining rond preventie van middelengebruik in het onderwijs’. Een hele mond vol. Het komt erop neer dat de overheid op lange termijn onze activiteiten steunt. Ook zij zien in dat het waardevol is om te investeren in drugpreventie op school en dat leerkrachten hier wel wat ondersteuning kunnen gebruiken.
En hoe kan je het best op lange termijn ondersteunen? Train de leerkrachten zodat zij zich voldoende zelfzeker voelen om met drugpreventie aan de slag te gaan.

Betekent dit dat jullie niet meer naar de scholen zelf gaan?
Johan: We doen geen losse voordrachten voor jongeren meer. We willen de scholen wel ondersteunen in het implementeren van een projectdag op school. Als een school zo’n projectdag plant en dit niet op eigen houtje ingevuld krijgt, hebben we een mooi aanbod: we trainen de leerkrachten een halve dag enkele weken voor de projectdag, steunen hen de dag zelf en nemen zelf nog een deeltje op ons (zo behouden we de voeling met de praktijk). Achteraf bespreken we met de leerkrachten hoe het is verlopen en wat we de volgende keer kunnen aanpassen. 

Dat is een grote investering, ook voor de school.
Johan: De kostprijs is inderdaad gelijk aan 1,5 dagen vorming. Die kost betaalt zich echter de volgende jaren terug. Leerkrachten kunnen daarna zelf aan de slag en hebben geen moeite meer om een projectdag zelf te organiseren en te begeleiden. Voor scholen met een eerder kansarm publiek (> 35% GOK leerlingen) hebben we een aangepaste prijssetting. Zo willen we ook deze scholen de kans geven om van dit aanbod te genieten.

Kunnen leerkrachten er op vertrouwen dat het Unplugged-materiaal effectief invloed heeft op het verminderen van druggebruik? 
Joke: Al ons materiaal is gebaseerd op de criteria voor effectieve drugpreventie die door het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (1) werden opgesteld. Dit houdt in dat ons materiaal aandacht schenkt aan sociale vaardigheden, kennis bijbrengt op maat van de jongere, actief en interactief is en op deze wijze ook sociale invloed ten volle benut. Dat er m.a.w. ook aandacht is voor normovertuiging. Dit laatste wil zeggen dat we bij jongeren het beeld trachten te corrigeren dat ze hebben: jongeren denken dat iedereen drugs gebruikt, dat dit de norm is en dat het dan ook maar ‘normaal’ is dat je dit doet. Uit cijfergegevens blijkt inderdaad dat jongeren het gebruik overschatten. Gebruik is echter niet de norm, het is eerder een kleine groep of zelfs de uitzondering die drugs gebruikt (lees ook blz 12). Tot deze conclusie kunnen jongeren komen door de juiste cijfers te bekijken maar nog beter door met elkaar te praten over druggebruik. Zo horen ze van elkaar dat het merendeel van hun klasgenoten helemaal niet zo positief staat tegenover drugs. Als leerkracht deze communicatie op gang brengen is van groot belang.

Ons materiaal van de eerste graad heeft nog een extra meerwaarde. Het werd dankzij de inbreng van een Europees netwerk aangemaakt en ook op Europees niveau onderzocht. Door middel van een onderzoek met test- en controlescholen, (randomised controlled trial) werd vastgesteld dat het Unplugged programma positieve resultaten opleverde. Er was minder kans op dronkenschap, dagelijks roken en cannabisgebruik tijdens de laatste maand.

Reageer op dit artikel: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

(1) EWDD staat in het Engels voor European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (www.emcdda.europa.eu)

Drugverslaafden kampen met een kwalijke reputatie. Elke dag halen wel enkele druggerelateerde feiten het nieuws... Magistraten worden er heel frequent mee geconfronteerd. Het is dan ook goed dat er initiatieven genomen worden die de samenwerking tussen justitie en drughulpverlening faciliteren. Een goed voorbeeld hiervan is het proefproject met de drugbehandelingskamer te Gent.  Een ander voorbeeld is een recent werkbezoek aan de Therapeutische Gemeenschap De Sleutel.

Over het maatwerkdecreet is de afgelopen tijd al heel wat gezegd en geschreven. Wat zal dit veranderen. Naar aanleiding van ons dossier rond sociale economie (magazine december 2011)  vindt u hier enkele mijmeringen bij dit decreet van de hand van Bert Quintelier, voorzitter van het Samenwerkingsverband Sociale Tewerkstelling (SST) 

 Bert quintelier (algemeen directeur Ateljee vzw) schrijft een column vanuit zijn functie als voorzitter van de koepel van Sociale Werkplaatsen SST

Lees meer over het nieuwe maatwerdecreet (o.m.conceptnota minister Vandenbossche).

Sinds dit schooljaar genieten de jongeren die het behandelprogramma in het Residentieel Kortdurend Jongerenprogramma (RKJ) te Eeklo volgen, opnieuw onderwijs. Het onderwijsproject is mogelijk dankzij de erkenning via de samenwerking met de UZ-school van de stad Gent en de steun vanwege de provincie Oost-Vlaanderen.  De klassen werden in december officieel opengesteld.

De leerkracht is expert !? Onder dit motto organiseert onze dienst Preventie op vrijdag 20 april een studiedag over 'drugpreventie in het secundair onderwijs'. Als sprekers verwelkomen we o.m. trendwatcher Tom Palmaerts en Gregor Brukhart (EMCDDA). Tijdens praktische workshops krijgen de deelnemers tips i.v.m. de feitelijke implementatie in het lessenpakket.

Deze studiedag vindt plaats op 5 maart te Leuven en wordt georganiseerd door de stuurgroep vrouwenwerking van de vier Vlaamse Therapeutische Gemeenschappen; nl. De Kiem, De Sleutel, De Spiegel en Katarsis, dit in samenwerking met het Provinciehuis van Leuven. 

De studiedag handelt over vrouwen en verschillende vormen van afhankelijkheid.

Hierbij vindt u het programma.

Meer info is te verkrijgen op tel 016 46 10 18.