De Sleutel is bezorgd
De Sleutel is behoorlijk bezorgd om de risico’s die met deze producten gepaard gaan. Dat een zakje Spice (synthetische cannabis) honderd keer sterker zou zijn dan een zakje klassieke weed is echter niet een vaststelling van Peer van der Kreeft. Het gevaar bij mengsels die als ‘legal high’ aan de man worden gebracht is in het algemeen dat je niet zeker bent van de samenstelling en sommige producten zijn veel sterker dan je verwacht, met jammer genoeg ernstige en zelfs fatale gevolgen.
Bewustwording voor jonge mensen
Twee boodschappen zijn belangrijk voor algemene bewustwording bij jonge mensen. Dat zijn scholieren, maar ook festivalgangers, studenten, jonge uitgaanders, experimenteerders. Eén: het internet betekent niet meer veiligheid. Het is een misvatting dat, als je iets online koopt, je niet in het netwerk van criminelen en misdadigers terechtkomt. Twee: ‘legaal samengesteld’ heeft niets te maken met ‘minder riskant’. Dat legal highs of synthetische drugs worden samengesteld met elementen die legaal zijn verkregen (een derivaat van een chemisch product in dit land en een extract van een vreemde plant uit dat land) betekent juist het tegengestelde van veiligheid. Er wordt aan de lopende band geëxperimenteerd door hobby-laboranten. Wat je op het internet te koop vindt zijn de producten die genoeg effect geven om te kunnen commercialiseren. Daar komt helemaal geen controle op eventuele neveneffecten bij kijken. Het gaat er gewoon om snel veel winst te maken. Een ontzettend onverantwoord circuit, en de dodelijke ongevallen (tot nu toe vooral in Engeland, Nederland en Duitsland) stapelen zich op, bovenop de andere ernstige, maar niet dodelijke.
Specifieke preventieve waarschuwingen voor risicogroepen
Naast deze algemene bewustwording is het nodig dat jonge mensen die in contact komen en experimenteren met deze synthetische drugs extra informatie krijgen. Een beetje verder in dit artikel lees je hoe De Sleutel in het Europees REDNET project aan zulke informatie werkt. We steken er deze zomer een tandje bij om na de vakantie zulke informatie te verspreiden. Het moeilijke daaraan is dat je de beschrijving wat er precies riskant is aan een bepaalde nieuwe drug, niet in de krant moet zetten, want je wilt natuurlijk geen nieuwsgierigheid wekken. Daarom gaan we hiervoor internetkanalen gebruiken die deze gebruikers frequenteren. Lees meer hieronder.
Beleidsmaatregelen hoogst nodig
Je hoeft geen IT’er te zijn om te weten dat het internet met rasse schreden vooruit gaat en verandert. Landgrenzen bestaan er bijna niet voor wie informatie zoekt of handel drijft via online netwerken en contacten. Dat maakt het moeilijk om de wet aan te passen aan de snelle bewegingen in de ‘legal high’ wereld. Met de huidige middelen is het voor de politie en justitie bijna onmogelijk om tijdig te reageren op nieuwe gevaarlijke online drugs. Je kunt je wel voorstellen dat een online drughandelaar heel snel een ander chemisch of natuurlijk element gebruikt voor zijn mengsel als de wetgever zijn vorige product op de lijst van verboden producten heeft gezet. Daar moet een commissie over gaan, dat kost allemaal veel tijd. Het is een situatie waar op wetgevend vlak spitsvondig en innovatief moet gereageerd worden. Het is niet meer doenbaar om hier op te willen reageren door met een wetswijziging elke nieuwe samenstelling op de lijst van verboden producten te moeten zetten. Ook De Sleutel, ook het Europese EMCDDA en de daaraan verbonden nationale ‘Focal Points’ (in Vlaanderen VAD) reageren steeds sneller met EWS berichten: Early Warning System berichten die kort op de bal spelen en zo doelgericht mogelijk de gebruikers of potentiële gebruikers bereiken. We roepen de wetgever op om ook snel en efficiënt te reageren!
REDNET: selectieve preventie voor jonge recreatieve druggebruiker
De Sleutel is een partner in het Europese RedNet project. Dat is een opvolger van twee voorgaande projecten onder de titel ‘Psychonaut’. Psychonaut 1 ging over het inventariseren van goede en kwade websites inzake drugs. Psychonaut 2 leverde een aanvulling op het Europese EWS (Early Warning System) met informatie over nieuwe gevaarlijke drugs die online te krijgen zijn. Psychonaut 3 of Rednet focust op preventie door het verspreiden van de ingezamelde informatie. Dit sluit goed aan op de doelstellingen van De Sleutel, met name voor selectieve preventie.
We richten ons daarmee tot jonge recreatieve gebruikers, waarbinnen een specifieke groep is die informatie over middelen op het internet vindt en ze zelfs aanschaft via het internet. Deze beginnende of recreatieve druggebruikers lopen een extra risico omdat ze in de veronderstelling leven dat wat via internet gepropageerd of verhandeld wordt niet zo gevaarlijk kan zijn. Dat zij een interessante markt voor drughandel vormen bewijst de opwaartse verkoopscurve van ‘legal highs’ of drugs die legaal zijn of vooral lijken te zijn.
Na introductie in de smart shops enkele jaren geleden, tussen geneeskrachtige kruiden, zijn er honderden producten verkrijgbaar op websites die gehost zijn in het binnen- en buitenland. Sommige van die drugs bevinden zich in een grijze zone van legaliteit, andere worden eventjes verkocht tot ze op de lijst van verboden producten terecht komen. Dat is op zich al zorgwekkend en De Sleutel wil daar voor waarschuwen. Bovendien bevatten veel van de gepromote producten risico’s waar de lezer of gebruiker zich totaal niet bewust van zijn. Daarom verspreiden we gericht informatie over enkele veel voorkomende ‘legal highs’. Specifiek gericht op de bezoekers van websites die deze drugs promoten. Een voorbeeld van zo’n online Rednet-infoblaadje vind je hierna.
Peer van der Kreeft (maart 2011)
