De Sleutel Logo
Effectieve preventie

Onderzoek leert ons dat niet alle preventie goed is. Preventie kan soms een omgekeerd effect hebben en het doelpubliek juist nieuwsgierig maken naar druggebruik. Kortdurende interventies, zoals een eenmalige lezing door een specialist of de politie, blijken niet te werken. Evenmin het geven van te eenzijdige informatie.

Het is daarom van essentieel belang dat preventieactiviteiten gebaseerd zijn op bewezen effectiviteit. Dit wil concreet zeggen dat goede drugpreventie voldoet aan deze criteria:

  • trainen van persoonlijke en sociale vaardigheden
  • kennis bijbrengen over drugs en de gevolgen ervan, zowel de legale als illegale middelen
  • corrigeren van verkeerde beeldvorming over druggebruik bij leeftijdsgenoten (normative belief)
  • door middel van een interactieve methodiek: discussie met klas- of leeftijdsgenoten, sociale invloed
  • geïmplementeerd door hierin getrainde leerkrachten

Hersenen  Hersenen2

Het trainen van leerkrachten, een belangrijk criterium bij effectieve preventie
Training, drugs and the brain - Genk

Ook het betrekken van het gezin, zodat daar de discussie kan worden verdergezet, heeft zijn effectiviteit bewezen.
Drugpreventie wordt best ingebed in een drugbeleid, naast de pijlers regelgeving, begeleiding en structurele maatregelen.

Meestal richt drugpreventie zich op het secundair onderwijs. Niet drugspecifieke preventie (trainen van persoonlijke en sociale vaardigheden) dient echter veel vroeger aan te vangen en moet worden gestart in lagere en zelfs kleuterscholen.
Voorbeelden hiervan zijn Het gat in de haag, Contactsleutels en TOPspel

uit: Drugs in beeld, drugspreventie op scholen in de EU, EMCDDA, sept-okt 2002

emcdda_logo_en

Het drugpreventiemateriaal Unplugged voldoet aan bovenstaande criteria.
Meer nog, het materiaal van Uplugged (eerste graad) werd zelfs onderworpen aan een 'randomised controlled trial'.
Hierbij werd er een vergelijking gemaakt tussen scholen die het materiaal implementeerden en controlescholen. Unplugged bleek effectief te zijn.

"Unplugged" voor de eerste graad is het eerste preventieprogramma in Europa dat wetenschappelijk getest is op zijn effectiviteit door EU-Dap (European Drug Abuse Prevention). Dat gebeurde voordien niet, omdat je voor zulk onderzoek een heel grote steekproef moet nemen.

Bij EU-Dap waren dat 7.079 leerlingen in zeven verschillende landen. Zo'n grote steekproef liet toe kleine effecten tussen de onderzoeksgroep en de controlegroep naar voor te brengen. De resultaten zijn uitermate positief.

handboek_leraar_eerste_graad

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat preventieprogramma's aan bepaalde voorwaarden moeten voldoen om effectief te zijn. Succesvolle programma's richten zich op de verbetering van de sociale en persoonlijke vaardigheden van leerlingen. Leerlingen moeten kritisch leren omgaan met informatie. Alleen zo kunnen ze een weloverwogen beslissing nemen over drugs. Interactief onderwijs blijkt hierbij de meest effectieve onderwijsvorm te zijn.

img_0025

affiche_kleiner

In opdracht van de Stad Brugge voerden wij in 2009-2010 voor de vijfde maal een onderzoek uit naar het gebruik van legale en illegale middelen bij schoolgaande jongeren in Brugge.

Als je ervan overtuigd bent dat de meeste 15-jarigen weed roken, wordt dat voor jou de norm. Vele jongeren gaan zich volgens die norm gedragen. Zo krijgt men onterecht de indruk dat alle jongeren tegenwoordig aan de drugs zitten. Een verklaring kunnen we vinden in het fenomeen "Normative belief". Een woordje uitleg. 

Wanneer is preventie effectief? Hoe voorkom je problemen bij kwetsbare groepen? Welke soorten geïndiceerde preventie bestaan er? Welke strategieën zien we in Europa?

burkhartpasfoto_web Gregor Burkhart is dokter en leidt al 15 jaar het preventieteam van het European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction in Lissabon. Een interview met een autoriteit met een uitstekende kijk op hoe er in de Europese Unie aan preventie wordt gedaan.

Tijdens projectdagen of “sleutelspelen” is één van de stellingen waar leerlingen over discussiëren: “het drugbeleid op onze school is te laks”. Wat je dan als leerkracht of begeleider te horen krijgt, blijkt achteraf vaak een “eye-opener”. Bij pubers komt in de discussie echter altijd één constante terug: “als het maar duidelijk en rechtvaardig is”.

Hoe kan je jongeren binnen verenigingen bewuster leren omgaan met middelengebruik? Laat je tijdens een jeugdactiviteit een 16 of 17-jarige een pint bier drinken op een terras? Wat doe je als verantwoordelijke als je vermoedt dat één van de monitoren onder invloed is? Hoe kom je tot een drugsbeleid in de jeugdbeweging?

Bekijk training Unplugged

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Agenda

September
  • 14
    10:00 Zee-zeildag 2014

    Op zondag 14 september kan u opnieuw deelnemen aan de Zee-zeildag ten voordele van De Sleutel.

    Lees meer

    Link naar website o.m. met reacties van deelnemers van vorige edities.

  • 24
    19:30 Colloquium rond 'Recovery.... genezen van verslaving'

    Colloquium nav 40 jaar De Sleutel

    Plaats: Vormingscentrum Guislain

    Thema: "Recovery … genezen van verslaving?"

    Wat recovery in de praktijk betekent voor artsen en hulpverleners.
    Over het aanvaarden van beperkingen en het ontdekken van nieuwe mogelijkheden.

    Sprekers

    Prof. dr. Cor De Jong
    thema: De therapeutische relatie en recovery: wat doet de professional daar nu mee?

    Prof. dr. Geert Dom
    thema: Herstelgerichte zorg ook voor dubbel diagnose patiënten

     

November
  • 14
    13:30 Feestelijke zitting nav 40 jaar De Sleutel

    Plaats: Vormingscentrum Guislain40 jaar logo zonder slagzin  

     

     

    Thema: Verslavingszorg uitgedaagd!

    Doelgroep: artsen
                       medewerkers van De Sleutel

     

    Prof. dr Bernard Sabbe, Prof. dr Gilbert Lemmens en dr Ingrid Willems brengen een referaat o.m. rond de vrije wil, het systeem en de verdere vermaatschappelijking van de verslavingszorg.

  • Volledige agenda

Recente professionele vacatures