De Sleutel Logo
woensdag 10 november 2010 00:00

Werken met minderjarigen met een drugprobleem in het netwerk van De Sleutel

Written by  Administrator
Rate this item
(0 votes)
De Sleutel is een netwerk van categoriale hulpverlening voor personen met een drugprobleem. De meeste personen die zich voor hulp tot ons richten zijn volwassenen. Lees hierna waarom wij specifiek op minderjarigen focussen binnen ons netwerk.

Inleiding

In de loop van 2009-2010 boog een interne werkgroep, samengesteld uit beleidsmedewerkers, afdelingshoofden en directieleden, zich over de vraag waarom we zoveel nadruk wensen te leggen op het werken met minderjarigen uit de doelgroep van mensen met een verslavingsprobleem. Op verschillende overlegmomenten wordt immers steeds opnieuw deze keuze gemaakt. Om de consequenties in de acties die uit deze keuze voortvloeien goed te kunnen inschatten, maakten we een kadertekst die we de status van interne referentie willen geven. Elk nieuw initiatief binnen de organisatie zal vanuit deze visie gewogen en beoordeeld worden.

De Sleutel is een netwerk van categoriale hulpverlening voor personen met een drugprobleem. De meeste personen die zich voor hulp tot ons richten zijn volwassenen.

Waarom willen wij ook focussen op minderjarigen binnen ons netwerk?

Omdat:

- Omdat de consequenties van gebruik bij jongeren groter zijn dan bij volwassenen. Hoe vroeger iemand start met druggebruik, hoe groter de kans dat hij of zij later een afhankelijkheid ontwikkelt. De ontwikkelingspsychologie leert ons bovendien dat jongeren  kwetsbaarder zijn, druggebruik levert meer schade op, die irreversibel kan zijn. Hierdoor worden op latere tijdstippen de keuzemogelijkheden voor een veranderingstraject sterk beperkt.

Het druggebruik begint bij de jongere vaak op vrijwillige basis, maar geleidelijk aan zal er controleverlies over het gebruik optreden en eenmaal de afhankelijkheid geïnstalleerd is, is het bijzonder moeilijk om nog te stoppen.

- De frequentie en omvang van de drugproblematiek bij jongeren vormen een ernstig maatschappelijk probleem dat meer aandacht moet krijgen. Wij zijn hierover bezorgd.

- De jeugdhulpverlening vertrekt in eerste instantie van een emancipatorisch model. Voor wat betreft de problematiek van  drugmisbruik en verslaving is dit model niet toereikend. De Sleutel heeft expertise opgebouwd omtrent het gelijktijdig hanteren van een pedagogisch en een klinisch model.

Categoriaal werken heeft zeker ook nadelen. Zo worden personen met een afwijkend gedrag geconcentreerd in één setting, waardoor de deviantie  mogelijks vergroot en versterkt kan worden en stigmatisering kan voorkomen. We moeten met dit potentieel nadeel rekening houden.

Eigenheden in het werken met minderjarige druggebruikers

Verslavingsproblemen bij jongeren zijn verschillend van die bij volwassenen. Dit is niet zozeer een zaak van meer of minder (kwantitatieve verschillen) maar wel van kwaliteiten. Jongeren zijn dan ook geen minivolwassenen en vragen een heel eigen benadering waarin de ontwikkelingspsychologische invalshoek een belangrijke rol speelt.  

 

 P1020224webBinnen ons netwerk hebben we een aangepast opname-aanbod voor minderjarigen in het Residentieel Kortdurend Jongerenprogramma (RKJ) te Eeklo

 

- Van adolescenten kan men verwachten dat zij experimenteergedrag vertonen. Maar het is niet gemakkelijk om uit te maken tot waar experimenteren gaat en waar pathologisch experimenteergedrag begint. Bovendien is het zo dat ook 'normaal' experimenteergedrag schadelijke gevolgen kan hebben;

- Jongeren zijn kwetsbaarder op vele terreinen (financieel, seksueel, criminaliteit e.a.).  Deze kwetsbaarheid is nog meer uitgesproken t.a.v. de invloed van drugs en andere verslavende middelen op de ontwikkeling van de hersenen. Processen zoals sensitisatie en afhankelijkheid, die een belangrijke neurobiogische basis hebben, ontwikkelen zich sneller bij minderjarigen. We zien dan ook dat bij vele verslaafden de ontwikkeling naar chronische afhankelijkheid plaatsvond tijdens de puberteit of adolescentie.

- Jongeren zijn peergroup-gevoelig; de communicatie ten aanzien van volwassenen is beperkter en meer instrumenteel gericht (om iets te bekomen). Een volwassene zal zich meer op experts (autoriteit) richten om zijn gedrag te veranderen. Jongeren richten zich meer op de perceptie van 'hoe dicht staat deze persoon bij mij' ( peer).

- Jongeren zijn veel impulsiever in hun daden.

- Daarom is de ontwikkeling van motivatie bij jongeren ook anders dan bij volwassenen, ze zijn sterker gericht op de korte termijneffecten. Het druggebruik heeft subjectief voor de jongere nog weinig onprettige consequenties.

Consequenties voor een begeleidingscontext

We houden uiteraard rekening met het bovenstaande, maar we willen nog specifiek de aandacht vestigen op:

- Jongeren moeten steeds vanuit hun context worden benaderd; zij leven binnen hun gezin en zijn hier veel meer afhankelijk van dan volwassenen. Welke functie speelt het druggebruik in het gezin? Welke functie spelen ouders hierin (bezorgdheid, controlerend, meegaand, ….); we vinden immers dat het gezin de wenselijke context is waarbinnen jongeren leven.

- Ook bij jongeren kijken we naar de samenhang tussen het druggebruik en het functioneren op andere levensterreinen.  De afstemming met verschillende actoren, betrokken bij de jongere is dan ook belangrijk. Mensen die reeds een band met deze minderjarigen hebben, zijn betrokken partij in een begeleiding. We werken niet in hokjes, maar samen.

- De juridische situatie van minderjarigen is héél verschillend met deze van volwassenen. De minderjarige kan niet volledig autonoom beslissen over zijn handelen. Ouders, een voogd, een jeugdrechter hebben een eigen mandaat . De hulpverlener moet bij zijn interventies rekening houden met het standpunt van deze partijen.

- Minderjarigen zijn leerplichtig. Een onderwijscontext hoort er voor elke minderjarige bij.

- De hulpverleningsinterventies moeten gefaseerd verlopen en aangepast aan de individuele problematiek, ook bij minderjarigen. Dit ligt echter moeilijker bij hen dan bij volwassenen omdat screening van de problematiek niet zo evident is. Daarom kan eenzelfde schema van interventies zoals bij volwassenen vaak niet gevolgd worden.

- We constateren dat jongeren die niet meekunnen in het onderwijs in een watervalsysteem terecht komen. Vele druggebruikers belanden zo in het deeltijds onderwijs of haken af zonder diploma. Er zijn echter meerdere subgroepen te onderscheiden.

Het merendeel van de jongeren gebruikt geen drugs of occasioneel. Het trajectdenken bij jongeren moet daarom ook vroeginterventies omvatten.

- Wij benadrukken het belang van een ondersteunende en positieve benadering, gecombineerd met voldoende opvolging en controle indien nodig.

- Omgaan met minderjarigen vraagt een groot empathisch vermogen van de hulpverlener, waarbij ook het eigen (volwassen) referentiekader gerelativeerd moet kunnen worden.

Reageer? Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Last modified on woensdag 08 augustus 2012 13:02

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Agenda

September
  • 14
    10:00 Zee-zeildag 2014

    Op zondag 14 september kan u opnieuw deelnemen aan de Zee-zeildag ten voordele van De Sleutel.

    Lees meer

    Link naar website o.m. met reacties van deelnemers van vorige edities.

  • 24
    19:30 Colloquium rond 'Recovery.... genezen van verslaving'

    Colloquium nav 40 jaar De Sleutel

    Plaats: Vormingscentrum Guislain

    Thema: "Recovery … genezen van verslaving?"

    Wat recovery in de praktijk betekent voor artsen en hulpverleners.
    Over het aanvaarden van beperkingen en het ontdekken van nieuwe mogelijkheden.

    Sprekers

    Prof. dr. Cor De Jong
    thema: De therapeutische relatie en recovery: wat doet de professional daar nu mee?

    Prof. dr. Geert Dom
    thema: Herstelgerichte zorg ook voor dubbel diagnose patiënten

     

November
  • 14
    13:30 Feestelijke zitting nav 40 jaar De Sleutel

    Plaats: Vormingscentrum Guislain40 jaar logo zonder slagzin  

     

     

    Thema: Verslavingszorg uitgedaagd!

    Doelgroep: artsen
                       medewerkers van De Sleutel

     

    Prof. dr Bernard Sabbe, Prof. dr Gilbert Lemmens en dr Ingrid Willems brengen een referaat o.m. rond de vrije wil, het systeem en de verdere vermaatschappelijking van de verslavingszorg.

  • Volledige agenda